ఫీడ్‌బ్యాక్ క్యూఆర్ కోడ్‌ల సైబర్ మోసాలు.. అప్రమత్తంగా లేకపోతే అంతే సంగతులు

సైబర్ నేరగాళ్లు సృష్టించిన 'క్యూఆర్ ఫిషింగ్' అనే కొత్త ప్రమాదం వెంటాడుతోంది. ఇది అమాయక ప్రజల ఆర్థిక భద్రతకు తీవ్ర ముప్పుగా పరిణమిస్తోంది. ఇటీవల కాలంలో, ఇటువంటి మోసపూరిత సంఘటనలు లక్షలాది రూపాయల నష్టానికి దారితీస్తున్నాయి.

డిజిటల్ లావాదేవీలు విప్లవాత్మక మార్పులు తీసుకొచ్చిన ప్రస్తుత కాలంలో, క్యూఆర్ కోడ్ స్కాన్‌లు మన దైనందిన జీవితంలో అంతర్భాగంగా మారాయి. చిన్న టీ కొట్టు నుండి పెద్ద షాపింగ్ మాల్ వరకు, క్యూఆర్ కోడ్ ద్వారా చెల్లింపులు వేగంగా సులభంగా జరుగుతున్నాయి. అయితే, ఈ సౌలభ్యం వెనక, సైబర్ నేరగాళ్లు సృష్టించిన 'క్యూఆర్ ఫిషింగ్' అనే కొత్త ప్రమాదం దాగి ఉంది. ఇది అమాయక ప్రజల ఆర్థిక భద్రతకు తీవ్ర ముప్పుగా పరిణమిస్తోంది. ఇటీవల కాలంలో, ఇటువంటి మోసపూరిత సంఘటనలు లక్షలాది రూపాయల నష్టానికి దారితీస్తున్నాయి, డిజిటల్ లావాదేవీల పట్ల ప్రజలు మరింత అప్రమత్తంగా ఉండాల్సిన ఆవశ్యకతను నొక్కిచెబుతున్నాయి.

సైబర్ నేరగాళ్లు సృష్టిస్తున్న 'క్యూఆర్ ఫిషింగ్' (pixabay)

మాల్వేర్ ఇంజెక్షన్ ప్రమాదం

క్యూఆర్ ఫిషింగ్ మోసం ఒక తెలివైన పన్నాగం. ఇందులో నేరగాళ్లు నకిలీ క్యూఆర్ కోడ్‌లను సృష్టిస్తారు. ఈ కోడ్‌లు సాధారణంగా కనిపించే దుకాణాలు, వెబ్‌సైట్‌లు, లేదా ప్రభుత్వ పథకాల పేర్లతో ప్రచారం అవుతాయి. బాధితులు ఈ కోడ్‌లను స్కాన్ చేయగానే, వారిని ఫిషింగ్ వెబ్‌సైట్‌లకు లేదా మోసపూరిత యాప్‌లకు దారి మళ్లిస్తారు. ఆ వెబ్‌సైట్‌లు లేదా యాప్‌లు నిజమైన వాటిలాగే కనిపిస్తాయి. అయితే, ఈ నకిలీ ప్లాట్‌ఫామ్‌ల వెనక దాగి ఉన్న అత్యంత ప్రమాదకరమైన అంశం మాల్వేర్, స్పైవేర్ ఇంజెక్షన్.

బాధితులు తమ బ్యాంక్ వివరాలు, యూపీఐ పిన్, లేదా ఇతర వ్యక్తిగత సమాచారాన్ని నమోదు చేయమని అడిగే ముందు, లేదా అడిగిన తర్వాత, వారి డివైజ్‌లలో హానికరమైన సాఫ్ట్‌వేర్‌ను రహస్యంగా ఇన్‌స్టాల్ చేసే అవకాశం ఉంది. ఈ మాల్వేర్ స్పైవేర్, బాధితుల ఫోన్‌ల నుండి వారి సున్నితమైన ఆర్థిక సమాచారాన్ని, వ్యక్తిగత డేటాను దొంగిలించడానికి ఉపయోగపడుతుంది.

"క్విషింగ్" అని పిలువబడే ఈ పద్ధతి, సాంప్రదాయ ఫిషింగ్ పద్ధతులకు భిన్నంగా ఉంటుంది. ఇందులో నేరగాళ్లు కనిపించే హైపర్‌లింక్‌కు బదులుగా స్కాన్ చేయగల క్యూఆర్ కోడ్‌ను ఉపయోగిస్తారు. ఇది మోసాన్ని గుర్తించడం కష్టతరం చేస్తుంది. అనేక సందర్భాలలో, దుకాణాల వెలుపల ఉన్న నిజమైన క్యూఆర్ కోడ్‌లను రాత్రికి రాత్రే నకిలీ వాటితో మార్చేసి, చెల్లింపులను మోసగాళ్ల ఖాతాలకు దారి మళ్లిస్తున్న సంఘటనలు వెలుగులోకి వస్తున్నాయి.

రెస్టారెంట్‌లలో మెనూలను యాక్సెస్ చేయడానికి, మాల్స్‌లో పార్కింగ్ చెల్లింపులకు, లేదా ఇతర సేవల కోసం క్యూఆర్ కోడ్‌ల వినియోగం పెరిగింది. ఈ సౌలభ్యాన్ని ఆసరాగా చేసుకుని, మోసగాళ్లు నకిలీ క్యూఆర్ కోడ్‌లను అతికించి, వినియోగదారులను మోసం చేస్తున్నారు. ఈ ప్రక్రియలో, వారి డివైజ్‌లలో హానికరమైన కోడ్‌ను చొప్పించే ప్రయత్నం జరుగుతుంది. ఇది సైబర్ నేరగాళ్లు మీ వ్యక్తిగత గోప్యతను, ఆర్థిక భద్రతను లక్ష్యంగా చేసుకునే తీరును స్పష్టం చేస్తుంది.

సున్నితమైన సమాచారానికి ముప్పు

క్యూఆర్ ఫిషింగ్ మోసాలను గుర్తించడం చాలా ముఖ్యం. కొన్ని జాగ్రత్త సంకేతాలు ఇక్కడ ఉన్నాయి. మీకు తెలియని వారి నుండి లేదా ఊహించని విధంగా క్యూఆర్ కోడ్ స్కాన్ చేయమని అభ్యర్థన వస్తే జాగ్రత్త వహించండి.

క్యూఆర్ కోడ్ ద్వారా ఏదైనా యాప్ డౌన్‌లోడ్ చేయమని అడిగితే, అత్యంత జాగ్రత్తగా ఉండాలి. ఈ కోడ్‌లు మిమ్మల్ని నకిలీ యాప్ స్టోర్‌లకు లేదా నేరుగా మాల్వేర్ డౌన్‌లోడ్‌లకు దారితీసే అవకాశం ఉంది. మీ ఫోన్‌కు తెలియని మూలాల నుండి యాప్‌లను ఇన్‌స్టాల్ చేయడం మీ వ్యక్తిగత డేటాను, ఆర్థిక సమాచారాన్ని ప్రమాదంలో పడేస్తుంది.

అలాగే, మోసగాళ్లు నకిలీ లాగిన్ పేజీలను సృష్టించి, మీరు క్యూఆర్ కోడ్ ద్వారా స్కాన్ చేసిన తర్వాత మీ బ్యాంక్ వివరాలు, సోషల్ మీడియా లాగిన్‌లు లేదా ఇతర కీలక సమాచారాన్ని నమోదు చేయమని అడుగుతారు. ఈ నకిలీ లాగిన్ పేజీలు నిజమైన వాటిలాగే కనిపిస్తాయి. మీరు వాటిలో ఎంటర్ చేసిన వెంటనే మీ డేటా నేరగాళ్ల చేతికి చిక్కుతుంది.

రెస్టారెంట్లు లేదా షాపింగ్ మాల్స్‌లో కనిపించే ఫీడ్‌బ్యాక్ క్యూఆర్ కోడ్‌ల పట్ల కూడా జాగ్రత్త వహించాలి. ఈ కోడ్‌లు మిమ్మల్ని నకిలీ సర్వేలకు లేదా డేటా ఫిషింగ్ పేజీలకు దారి మళ్లించవచ్చు. ఈ పేజీలలో మీరు ఎంటర్ చేసే సమాచారం నేరుగా నేరగాళ్ల చేతికి వెళ్ళిపోతుంది. కోడ్‌ను స్కాన్ చేసే ముందు, అది ఆ సంస్థకు చెందిన అధికారిక కోడ్ అవునా కాదా అని నిర్ధారించుకోవడం చాలా ముఖ్యం.

బ్యాంక్ ఖాతా నంబరు, పిన్, ఓటిపి (OTP) వంటి సున్నితమైన సమాచారాన్ని ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ క్యూఆర్ కోడ్ స్కాన్ చేసి ఎవరికీ ఇవ్వవద్దు. బ్యాంకులు, ఆర్థిక సంస్థలు ఎప్పుడూ ఇలాంటి వివరాలను క్యూఆర్ కోడ్ ద్వారా అడగవు. స్పైవేర్ ఇంజెక్షన్ల ద్వారా మీ కాల్ లాగ్‌లు, మెసేజ్‌లు, కాంటాక్ట్‌లు, జియోలొకేషన్ డేటా కూడా చోరీకి గురయ్యే ప్రమాదం ఉంది.

తక్షణ చర్యల ఆవశ్యకత

క్యూఆర్ ఫిషింగ్ మోసానికి గురైనట్లయితే, వెంటనే చర్యలు తీసుకోవడం అత్యవసరం. తక్షణమే జాతీయ సైబర్ క్రైమ్ హెల్ప్‌లైన్‌కు కాల్ చేయండి లేదా సంబంధిత ప్రభుత్వ వెబ్‌సైట్‌లో ఫిర్యాదు చేయండి. సైబర్ క్రైమ్ కోఆర్డినేషన్ సెంటర్ పౌరుల ఫిర్యాదులను స్వీకరించి తగిన చర్యలు తీసుకుంటుంది. మీరు మోసపోయినట్లు గ్రహించిన వెంటనే మీ బ్యాంకును సంప్రదించి, మీ ఖాతాను నిలిపివేయమని లేదా లావాదేవీలను నిలిపివేయమని అభ్యర్థించండి. సమీపంలోని పోలీస్ స్టేషన్‌లో లేదా సైబర్ క్రైమ్ పోలీస్ స్టేషన్‌లో అధికారిక ఫిర్యాదు (FIR) నమోదు చేయండి. మోసానికి సంబంధించిన అన్ని ఆధారాలను, అంటే మెసేజ్‌లు, కాల్ వివరాలు, లావాదేవీల రసీదులు, స్క్రీన్‌షాట్‌లు వంటి వాటిని భద్రపరచండి. ఇవి దర్యాప్తుకు ఉపయోగపడతాయి.

భద్రమైన డిజిటల్ భవిష్యత్తు కోసం

మీ స్మార్ట్‌ఫోన్, కంప్యూటర్‌లలో నమ్మకమైన యాంటీవైరస్ సాఫ్ట్‌వేర్‌ను ఉపయోగించండి. ఇది ఫిషింగ్ ప్రయత్నాల నుండి మాల్వేర్, స్పైవేర్ దాడుల నుండి రక్షణ కల్పిస్తుంది. క్యూఆర్ కోడ్ మోసాలు, ఇతర సైబర్ నేరాలపై అవగాహన పెంచుకోండి. సైబర్‌సెక్యూరిటీ విశ్లేషణ సంస్థలు క్యూఆర్ కోడ్ ఫిషింగ్ గణాంకాలను విడుదల చేస్తూ, అవగాహన ప్రాముఖ్యతను నొక్కిచెబుతాయి.

అవగాహనయే ఉత్తమ రక్షణ. రెస్టారెంట్లు, మాల్స్ వంటి ప్రదేశాలలో ఫీడ్‌బ్యాక్ క్యూఆర్ కోడ్‌లను స్కాన్ చేసే ముందు, ఆ కోడ్ నిజంగా ఆ సంస్థకు చెందినదేనా లేదా అని నిర్ధారించుకోండి. నకిలీ క్యూఆర్ కోడ్‌లు, మెనూలు, ఆఫర్‌లు, ఫీడ్‌బ్యాక్ ఫారమ్‌ల రూపంలో మోసాలు జరుగుతున్నాయి.

డిజిటల్ ఇండియా లక్ష్యంగా ముందుకు సాగుతున్న తరుణంలో, సైబర్ నేరగాళ్లు కొత్త మోసగాళ్ల తరహాలో పుట్టుకొస్తున్నారు. క్యూఆర్ ఫిషింగ్ అనేది అలాంటి ఒక ప్రమాదకరమైన మోసం. అప్రమత్తత, అవగాహన, తక్షణ చర్యలు మాత్రమే ఈ నేరగాళ్ల పన్నాగాలను విచ్ఛిన్నం చేయగలవు. మన డిజిటల్ భవిష్యత్తును సురక్షితంగా ఉంచుకోవడం మనందరి బాధ్యత.

- డాక్టర్ శ్రీనివాస్ కట్కూరి

సైబర్ లా స్కాలర్

9490934520

డా.కట్కూరి శ్రీనివాస్