అక్టోబర్ 2న దేశమంతటా మహాత్మా గాంధీ జయంతి వేడుకలను అత్యంత ఘనంగా జరుపుకుంటున్నాం. భారత స్వాతంత్ర్య సంగ్రామంలో సత్యం, అహింసలనే ఆయుధాలుగా మలచి ఆంగ్లేయుల పాలనకు చరమగీతం పాడిన మోహన్‌దాస్ కరమ్‌చంద్ గాంధీ ఆలోచనలు ప్రపంచవ్యాప్తంగా కోట్లాది మందికి మార్గదర్శకంగా నిలిచాయి. దక్షిణాఫ్రికాలో న్యాయవాదిగా పౌరహక్కుల పోరాటంతో మొదలైన ఆయన ప్రస్థానం.. భారతదేశంలో సమానత్వం, అస్పృశ్యతా నివారణ, స్వరాజ్య సాధన దిశగా సాగింది. ఈ శుభసందర్భంలో విద్యా వ్యవస్థ, నేర్చుకునే విధానంపై బాపూజీ చెప్పిన ఒక అమూల్యమైన సందేశం నేటి తరానికి ఎంతో అవసరం.
"ఏ రకమైన జ్ఞానాన్నైనా ఆర్జించడానికి నిరంతరం ప్రశ్నించడం, ఆరోగ్యకరమైన జిజ్ఞాస కలిగి ఉండటమే మొదటి ప్రాథమిక సూత్రం" అని మహాత్మా గాంధీ పేర్కొన్నారు.
కేవలం సమాచార సేకరణ విద్య కాదు
గాంధీజీ దృష్టిలో విద్య అంటే కేవలం పుస్తకాలలోని అంశాలను వల్లె వేయడం లేదా ఉపయోగపడే విషయాలను గుర్తుపెట్టుకోవడం మాత్రమే కాదు. విద్య అనేది మనిషిలోని సర్వోత్తమమైన గుణాలను వెలికితీసి, శీల నిర్మాణానికి దోహదపడాలి. మనిషి అంతరంగాన్ని, బాహ్య ప్రపంచాన్ని అర్థం చేసుకునేలా తోడ్పడాలి. చదువు అనేది ప్రతి ఒక్కరిలో సంపూర్ణ వికాసానికి దారి తీసేలా ఉండాలని ఆయన బలంగా విశ్వసించారు.
నిర్భయంగా ప్రశ్నించే తత్వమే జ్ఞానం
నిజమైన జ్ఞానం లభించాలంటే అనుభవాలను, ఎదురయ్యే సందేహాలను నిర్భయంగా ప్రశ్నించే తత్వాన్ని అలవాటు చేసుకోవాలి. ఉపాధ్యాయులు కూడా విద్యార్థుల్లో అలాంటి జిజ్ఞాసను పెంచి పోషించాలని గాంధీజీ ఆకాంక్షించారు. అనుమానాలను నివృత్తి చేసుకుంటూ సత్యాన్ని అన్వేషించినప్పుడే నిజమైన చదువు సార్థకమవుతుంది.
నేటి సాంకేతిక యుగంలో ఈ సూక్తి ప్రాముఖ్యత
వేగంగా మారుతున్న నేటి సాంకేతిక యుగంలో పాఠ్యాంశాలు, బోధనా పద్ధతులు నిరంతరం రూపాంతరం చెందుతున్నాయి. కానీ విద్యకు ప్రాథమిక పునాది అయిన అన్వేషణ, ప్రశ్నించే తత్వం ఎప్పటికీ ప్రాధాన్యత కోల్పోవు. విద్యార్థుల్లో జ్ఞానతృష్ణను రగిలించి, వారిని సత్య శోధకులుగా మార్చడంలో గాంధీజీ ఆలోచనలు నేటి విద్యావ్యవస్థకు స్పష్టమైన దిశానిర్దేశం చేస్తున్నాయి.