ఆర్బీఐ కీలక నిర్ణయం: రెపో రేటు 5.50% వద్ద స్థిరం; వడ్డీ రేటు కోత అంచనాలు తప్పాయి

రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI) ద్రవ్య విధాన కమిటీ (MPC) కీలకమైన రెపో రేటును (Repo Rate) వరుసగా రెండోసారి 5.50% వద్ద స్థిరంగా ఉంచాలని నిర్ణయించింది. ద్రవ్యోల్బణం (Inflation) అంచనాల కంటే తక్కువగా ఉన్నప్పటికీ, రేటును తగ్గించాలని ఆర్థికవేత్తల్లో ఎక్కువ మంది అంచనా వేశారు.

ఆర్‌బీఐ గవర్నర్ సంజయ్ మల్హోత్రా నేతృత్వంలోని ద్రవ్య విధాన కమిటీ (MPC) బుధవారం తన కీలక ద్రవ్య విధాన సమీక్ష (Monetary Policy Review) నిర్ణయాలను ప్రకటించింది. కీలకమైన రెపో రేటును 5.50% వద్ద స్థిరంగా ఉంచాలని కమిటీ ఏకగ్రీవంగా నిర్ణయించింది.

ఆర్బీఐ కీలక నిర్ణయం: రెపో రేటు 5.50% వద్ద స్థిరం; వడ్డీ రేటు కోత అంచనాలు తప్పాయి

• రెపో రేటు (Repo Rate): 5.50% (మార్పు లేదు)
• స్టాండింగ్ డిపాజిట్ ఫెసిలిటీ (SDF) రేటు: 5.25% (మార్పు లేదు)
• మార్జినల్ స్టాండింగ్ ఫెసిలిటీ (MSF) రేటు: 5.75% (మార్పు లేదు)

వడ్డీ రేటు కోత (Rate Cut) ఉంటుందని మార్కెట్ వర్గాలు, ఆర్థికవేత్తలు బలంగా అంచనా వేసినప్పటికీ, ఆర్బీఐ తన రేట్లను స్థిరంగా ఉంచడం కొంత ఆశ్చర్యం కలిగించింది. బ్లూమ్‌బెర్గ్ నిర్వహించిన సర్వేలో పాల్గొన్న 37 మంది ఆర్థికవేత్తలలో 25 మంది 25 బేసిస్ పాయింట్ల (bps) రేటు కోతను అంచనా వేశారు. కేవలం 11 మంది మాత్రమే రేట్లు స్థిరంగా ఉంటాయని చెప్పారు.

రేటు కోత అంచనాలు ఎందుకు పెరిగాయి?

నిజానికి, రెపో రేటు కోత ఉంటుందనే అంచనాలు పెరగడానికి బలమైన కారణాలు ఉన్నాయి.

ద్రవ్యోల్బణం తగ్గుదల: రిటైల్ ద్రవ్యోల్బణం ఆర్బీఐ అంచనాలను మించి తగ్గింది. వరుసగా ఏడో నెలలో కూడా ద్రవ్యోల్బణం ఆర్బీఐ లక్ష్యమైన 4% కంటే తక్కువగా ఉంది. జూలైలో 1.61%, ఆగస్టులో 2.07%గా నమోదైంది.

ఆర్థిక అనిశ్చితి: అప్పటి అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ టారిఫ్ విధానాల వల్ల ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థలో ఏర్పడిన అనిశ్చితి కూడా రేటు కోతకు దారితీస్తుందని భావించారు.

ఆర్బీఐ ‘తటస్థ’ వైఖరి (Wait and Watch Policy)

గవర్నర్ మల్హోత్రా మాట్లాడుతూ, ఈ సంవత్సరం ప్రారంభంలో తాము చేసిన రేట్ల కోతల (జూన్‌లో 50 బేసిస్ పాయింట్లు, అంతకుముందు ఫిబ్రవరి, ఏప్రిల్‌లలో కోతలు) ప్రభావం, అలాగే ప్రభుత్వం ఇటీవల తీసుకున్న జీఎస్టీ (GST) రేటు మార్పులు, ఇతర విధానాల ప్రభావాలు పూర్తిస్థాయిలో దేశీయ ఆర్థిక వ్యవస్థపై పడాల్సి ఉందని పేర్కొన్నారు. అందుకే, తాము తదుపరి ఎంపీసీ సమావేశం వరకు 'వేచి చూడండి, పరిశీలించండి (Wait and Watch)' అనే వైఖరిని తీసుకున్నామని స్పష్టం చేశారు.

ద్రవ్యోల్బణం, వృద్ధి అంచనాలలో మార్పులు

ద్రవ్యోల్బణం (Inflation) సవరించిన అంచనా: ఆర్‌బీఐ 2025-26 ఆర్థిక సంవత్సరానికి ద్రవ్యోల్బణం అంచనాను మునుపటి 3.1% నుంచి 2.6%కి తగ్గించింది.

జీఎస్టీ ప్రభావం: ప్రభుత్వం ఇటీవలే చేసిన జీఎస్టీ రేట్ల సర్దుబాటు (GST rate rejig) స్వల్పకాలంలో ద్రవ్యోల్బణాన్ని తగ్గించేందుకు (Disinflationary Push) ఉపయోగపడుతుందని ఆర్థికవేత్తలు అంచనా వేస్తున్నారు. ఎమ్‌కే గ్లోబల్ ఫైనాన్షియల్ సర్వీసెస్ (Emkay Global Financial Services) అంచనా ప్రకారం, జీఎస్టీ కోతల ప్రభావం పూర్తిగా పడితే, ప్రస్తుత ఆర్థిక సంవత్సరానికి ద్రవ్యోల్బణం 2.2% మాత్రమే ఉండే అవకాశం ఉంది.

ప్రభావం పరిమితం: అయితే, ఈ ప్రభావం కేవలం మూడు నెలల్లోపు స్పష్టంగా కనిపిస్తుందని, కానీ ఆర్బీఐ ఒకసారి మాత్రమే వచ్చే (One-off) ప్రభావాల కంటే, అంతర్లీన డిమాండ్, సప్లై పరిస్థితులపైనే దృష్టి పెడుతుందని విశ్లేషకులు చెబుతున్నారు.

జీడీపీ వృద్ధి (GDP Growth)

వృద్ధి అంచనా పెంపు: 2025-26 ఆర్థిక సంవత్సరానికి జీడీపీ వృద్ధి అంచనాను ఆర్‌బీఐ మునుపటి 6.5% నుంచి 6.8%కి పెంచింది.

ప్రస్తుత పరిస్థితి: ఏప్రిల్-జూన్ త్రైమాసికంలో భారతదేశ జీడీపీ వృద్ధి రేటు 7.8%తో అంచనాలను మించి బలంగా ఉన్నప్పటికీ, ఆర్బీఐ అంచనా ప్రకారం వృద్ధి ఇంకా తమ ఆశించిన స్థాయి కంటే తక్కువగానే ఉంది.

వృద్ధికి మద్దతు: దేశీయ డిమాండ్‌కు గ్రామీణ వినియోగం (Rural Consumption), ప్రభుత్వ మూలధన వ్యయం (Government Capital Spending) బలంగా మద్దతు ఇస్తున్నాయని గవర్నర్ తెలిపారు. రుతుపవనాల (Monsoon) స్థిరత్వం కారణంగా ఖరీఫ్ సాగు కూడా బాగా జరుగుతోందని పేర్కొన్నారు.

అవాంతరాలు: అయినప్పటికీ, ప్రపంచ వాణిజ్య ఉద్రిక్తతలు, టారిఫ్‌ల అనిశ్చితి, భౌగోళిక-రాజకీయ పరిణామాలు (Geopolitical Developments) వృద్ధికి ముప్పు కలిగిస్తున్నాయని ఆర్‌బీఐ హెచ్చరించింది.

త్రైమాసిక అంచనాలు: అంతర్జాతీయ వాణిజ్యపరమైన అవాంతరాల కారణంగా, Q3 నుండి త్రైమాసిక జీడీపీ అంచనాలు ఆర్బీఐ మునుపటి అంచనాల కంటే కొంత తక్కువగా నమోదయ్యే అవకాశం ఉందని కమిటీ పేర్కొంది.