దీపావళి పండుగ అనగానే మనకు ముందుగా గుర్తొచ్చేది వెలుగుల కాంతులు, లక్ష్మీదేవి పూజలు. కానీ, అదే సమయంలో అత్యంత నిగూఢమైన, శక్తివంతమైన మరో పూజ కూడా జరుగుతుంది. అదే కాళీ పూజ. ముఖ్యంగా బెంగాలీ సంప్రదాయంలో, శాక్తేయ సాంప్రదాయంలో అమావాస్య రోజున కాళికా దేవిని ఆరాధించడం వెనుక లోతైన ఆధ్యాత్మిక అర్థాలు ఉన్నాయి. చీకటి అంటే చాలామందికి భయం, అజ్ఞాతం. కానీ శాక్తేయ సాంప్రదాయం చీకటిని మరో కోణంలో చూస్తుంది. చందమామ కనిపించని అమావాస్య రాత్రి అనంతానికి, వ్యక్తమవ్వని సృష్టి మూలానికి ప్రతీక. అందుకే, విశ్వశక్తికి, కాలానికి అధిదేవత అయిన కాళికా దేవిని ఆరాధించడానికి అమావాస్యను అత్యంత శుభప్రదమైన రాత్రిగా భావిస్తారు.

కాళికా దేవి అనగానే మనకు ఉగ్రరూపం గుర్తుకు వస్తుంది. కానీ ఆమె స్వరూపం అంతకు మించినది. లక్నోలోని మొహంతో కుటీర్ దర్బార్ హెడ్ బటుక్ మొహంతో దీని గురించి వివరిస్తూ, అమ్మవారిని 'బోరో మా' (అత్యున్నతమైన తల్లి) అని పిలుస్తారని తెలిపారు. ఆమె కేవలం అజ్ఞానాన్ని, భయాన్ని, అహంకారాన్ని మాత్రమే కాకుండా, ప్రతికూల శక్తులను కూడా నాశనం చేస్తుంది. అమ్మవారి నల్లటి వర్ణం అనంతమైన విశ్వ శూన్యానికి ప్రతీక అని వారు విశ్వసిస్తారు. సృష్టి మొత్తం ఆ శూన్యం నుండే ఉద్భవించింది. కాలానికి అధిపతి అయిన మహాకాళిగా, సృష్టిలోని ప్రతిదీ కాలానికి లోబడి ఉంటుందని ఆమె భక్తులకు గుర్తుచేస్తుంది.
కాళీ పూజకు, అమావాస్యకు ఉన్న సంబంధం బెంగాలీ పురాణాలు, శాక్తేయ సాంప్రదాయంలో బలంగా పాతుకుపోయింది. రాక్షస శక్తులతో జరిగిన యుద్ధంలో విశ్వంలో సమతుల్యతను పునరుద్ధరించడానికి కాళికా దేవి ఆవిర్భవించిందని హిందూ గ్రంథాలు, భక్తుల విశ్వాసం. ఆమె ఉగ్ర రూపం చెడుపై దైవిక స్త్రీ శక్తి విజయానికి ప్రతీక. భౌతిక ప్రపంచంలో కంటికి కనిపించే లేదా అర్థమయ్యే దానికంటే మించిన దైవిక శక్తిని గుర్తుచేసే రోజుగా కూడా ఈ అమావాస్య చీకటి రాత్రిని చూస్తారు.
కాళీ ఆరాధనలో అర్ధరాత్రికి ప్రత్యేక ప్రాముఖ్యత ఉంది. బాహ్య ప్రపంచం నిశ్శబ్దంగా ఉన్న ఆ సమయంలో ప్రార్థన, ఆత్మపరిశీలన చేసుకోవడం సులభం అవుతుంది. శాక్తేయ, తాంత్రిక సాంప్రదాయాలలో అర్ధరాత్రిని కాళికా దేవిని ఆవాహన చేయడానికి అత్యంత అనుకూలమైన సమయంగా పరిగణిస్తారు. ఈ సమయంలో ఆమెను పూజించడం ఒక శరణాగతి లాంటిది. భక్తులు తమ భయాలను, పరిమితులను, అహంకారాన్ని వదిలివేసి, జగన్మాత అనుగ్రహం కోసం వేడుకుంటారు.
{{/usCountry}}కాళీ ఆరాధనలో అర్ధరాత్రికి ప్రత్యేక ప్రాముఖ్యత ఉంది. బాహ్య ప్రపంచం నిశ్శబ్దంగా ఉన్న ఆ సమయంలో ప్రార్థన, ఆత్మపరిశీలన చేసుకోవడం సులభం అవుతుంది. శాక్తేయ, తాంత్రిక సాంప్రదాయాలలో అర్ధరాత్రిని కాళికా దేవిని ఆవాహన చేయడానికి అత్యంత అనుకూలమైన సమయంగా పరిగణిస్తారు. ఈ సమయంలో ఆమెను పూజించడం ఒక శరణాగతి లాంటిది. భక్తులు తమ భయాలను, పరిమితులను, అహంకారాన్ని వదిలివేసి, జగన్మాత అనుగ్రహం కోసం వేడుకుంటారు.
{{/usCountry}}లక్నోలోని మొహంతో కుటీర్ లో ఈ సాంప్రదాయం 108 ఏళ్లకు పైగా నిరంతరాయంగా సాగుతోంది. నగరంలోని పురాతన మా తారా దేవాలయాలలో ఒకటైన ఇక్కడ, మహా కాళీ పూజను తరతరాలుగా భక్తిశ్రద్ధలతో నిర్వహిస్తున్నారు. 20వ శతాబ్దం ప్రారంభంలో దేవాలయ గురువుల మార్గదర్శకత్వంలో ఈ సాంప్రదాయం మొదలైంది.
అమావాస్య అంటే భయపడాల్సిన చీకటి కాదని శాక్తేయ సాంప్రదాయం చెబుతోంది. ఇది అనంతానికి, సృష్టి మూలానికి ప్రతీక. అర్ధరాత్రి వేళ మా కాళీని పూజించడం ద్వారా, భక్తులు తమ భయాలను అధిగమించే శక్తిని, జగన్మాతపై విశ్వాసం ద్వారా శాంతిని పొందుతారు.