తెలంగాణలో నెమ్మదించిన ఖరీఫ్ సాగు.. జూలై 15 నుంచి ప్రత్యామ్నాయ ప్రణాళికలు

ప్రస్తుతం తెలంగాణలో 132.38 లక్షల ఎకరాల ఖరీఫ్ లక్ష్యానికి గాను 55.31 లక్షల ఎకరాల్లో మాత్రమే సాగు జరిగంది. దీంతో ప్రత్యామ్నాయ పంటల చర్యలు చేపట్టాల్సి వస్తోంది.

తెలంగాణలో ఖరీఫ్ సాగుపై ఆందోళన నెలకొంది. నైరుతి రుతుపవనాల సీజన్ ప్రారంభమై 40 రోజులు గడిచినా, విత్తనాలు చల్లేందుకు కేవలం 20 రోజుల సమయం మాత్రమే మిగిలి ఉండటంతో వ్యవసాయ పనులు మందగించాయి. ఎల్ నినో ప్రభావంతో సాగు పనుల్లో తీవ్ర ఆలస్యం జరుగుతోందని వ్యవసాయ శాఖ రాష్ట్ర ప్రభుత్వానికి సమర్పించిన క్షేత్రస్థాయి నివేదికలో స్పష్టం చేసింది.

తెలంగాణలో ఖరీఫ్ సాగు

జూలై 8వ తేదీ నాటికి రాష్ట్రంలోని సాధారణ ఖరీఫ్ సాగు విస్తీర్ణంలో కేవలం 41.79 శాతం మాత్రమే సాగులోకి వచ్చింది. 9 జిల్లాల్లో సాగు నమోదు 20 శాతం కంటే తక్కువగా ఉండగా, మరో 16 జిల్లాల్లో 50 శాతం లోపే నమోదైంది. సమయం వేగంగా ముగిసిపోతుండటంతో సాగులో వెనకబడిన జిల్లాల్లో జూలై 15 నుండి ప్రత్యామ్నాయ పంటల ప్రణాళికను అమలు చేయాలని ప్రభుత్వం ఆదేశించింది. ఇందులో భాగంగా తక్కువ కాలపరిమితి గల పంట రకాలను ప్రోత్సహించడం, తగిన విత్తనాలను పంపిణీ చేయడం, రైతులకు సకాలంలో ఎరువులు, పురుగుమందులు అందేలా చూడటం ద్వారా పంట నష్టాన్ని తగ్గించాలని వ్యవసాయ శాఖ భావిస్తోంది.

ఈ నేపథ్యంలో వ్యవసాయ శాఖ మంత్రి తుమ్మల నాగేశ్వరరావు ఇక్రిశాట్ (ICRISAT) లో ఉన్నత స్థాయి సమీక్షా సమావేశాన్ని నిర్వహిస్తున్నారు. ఈ భేటీలో అగ్రికల్చర్, హార్టికల్చర్ వర్సిటీల అధికారులు, ఇక్రిశాట్, IIOR, IIMR, CRIDA శాస్త్రవేత్తలతో పాటు ఐఎండీ, భూగర్భ జలాల శాఖల అధికారులు పాల్గొని, శాస్త్రవేత్తలు సిద్ధం చేసిన మూడు ప్రత్యామ్నాయ ప్రణాళికలను పరిశీలించి తుది కార్యాచరణను ఖరారు చేయనున్నారు.

తెలంగాణలోకి జూన్ 8న రుతుపవనాలు ప్రవేశించినప్పటికీ, అవి రాష్ట్రవ్యాప్తంగా విస్తరించడానికి సాధారణం కంటే ఎక్కువ సమయం పట్టింది. జూన్ 1 నుండి జూలై 8 వరకు రాష్ట్రంలో సాధారణ వర్షపాతం 177.9 మిమీ కాగా, 154.9 మిమీ నమోదైంది (13 శాతం లోటు). వాతావరణ శాఖ లెక్కల ప్రకారం ఇది సాధారణ కేటగిరీ కిందే వస్తున్నప్పటికీ, సమయానికి తగినంత పదును లేకపోవడంతో సాగు నత్తనడకన సాగుతోంది.

రాష్ట్రంలోని 13 జిల్లాల్లో సాధారణ వర్షపాతం నమోదు కాగా, మిగిలిన 20 జిల్లాల్లో వర్షపాత లోటు ఉంది. ఆలస్యంగానైనా జూన్, జూలై మొదటి వారంలో పడిన వర్షాల వల్ల రాష్ట్రవ్యాప్తంగా నిర్ణయించిన 132.38 లక్షల ఎకరాల ఖరీఫ్ లక్ష్యానికి గాను.. ఇప్పటివరకు 55.31 లక్షల ఎకరాల్లో సాగు ప్రారంభమైంది.

ప్రస్తుత సాగు గణాంకాలను పరిశీలిస్తే పత్తి, సోయాబీన్ పంటల సాగు మాత్రమే ఆశాజనకంగా ఉంది. ప్రధాన ఆహార పంట అయిన వరి సాగు అత్యంత నిమ్మదించింది. పత్తి 39.44 లక్షల ఎకరాలు (సాధారణ సాగులో 83.19 శాతం) సోయాబీన్ 3.35 లక్షల ఎకరాలు (సాధారణ సాగులో 80.29 శాతం). చెరకు 64.44శాతం, కందులు 58.63 శాతం, పెసలు 55.36 శాతం. మొక్కజొన్న 46.09 శాతం, జొన్నలు 41.67శాతం, ఆముదం 26.65 శాతం, పొద్దుతిరుగుడు 25.55 శాతంగా ఉంది. వరి సాధారణ సాగు లక్ష్యం 65.96 లక్షల ఎకరాలు కాగా కేవలం 4.22 లక్షల ఎకరాల్లో (6.40 శాతం) మాత్రమే నాట్లు పడ్డాయి.

వేరుశెనగ (9.79 శాతం), సజ్జలు (11.42శాతం), ఉలవలు (11 శాతం), రాగులు (14.85 శాతం), మినుములు (29.05 శాతం) సాగు వెనుకబడి ఉంది. నువ్వుల సాగు అసలు ప్రారంభమే కాలేదు. సాగు విస్తీర్ణంలో జిల్లాల మధ్య భారీ వ్యత్యాసాలు కనిపిస్తున్నాయి. పత్తి, సోయాబీన్ ఎక్కువగా పండించే ఉమ్మడి జిల్లాల్లో సాగు బాగుండగా, వరి ప్రధానంగా పండించే జిల్లాల్లో పరిస్థితి నిరాశాజనకంగా ఉంది.