ఏజెన్సీ ప్రాంతాల్లోని తమ పూర్వీకుల భూములను అక్రమ ఆక్రమణలు, చట్టవిరుద్ధ బదలాయింపుల నుంచి కాపాడుకునేందుకు 2,500 మంది షెడ్యూల్డ్ ప్రాంత గిరిజన రైతులు ఏకమయ్యారు. తమ హక్కుల పరిరక్షణ కోసం దేశ అత్యున్నత న్యాయస్థానమైన సుప్రీంకోర్టును ఆశ్రయించినట్లు సీనియర్ న్యాయవాది అల్లంకి రమేష్ ఒక ప్రకటనలో వెల్లడించారు. గిరిజన ప్రాంత భూములు కేవలం ఆస్తులు మాత్రమే కావని, తమ సంస్కృతి, సంప్రదాయాలు, జీవనాధారంలో అంతర్భాగమని పేర్కొంటూ ఆదివాసీలు ఈ సుదీర్ఘ న్యాయపోరాటానికి దిగారు.
రాజ్యాంగ నిబంధనలే రక్షణ కవచం
భారత రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 244, 19(5), ఐదవ షెడ్యూల్లోని పేరా 5, 5(2) ఆధారంగా గిరిజనులకు లభించిన ప్రత్యేక రక్షణలను కాపాడాలని వర్ష రాంబాబు, ఆధార్ సొసైటీ సభ్యులతో కలిసి 2,500 మంది గిరిజనులు ఈ పిటిషన్ దాఖలు చేశారు. గిరిజన ప్రాంతాల్లో భూ బదలాయింపులను నియంత్రించి, ఆదివాసీలను ఆర్థిక దోపిడీ నుంచి రక్షించడమే ఈ చట్టాల ప్రధాన ఉద్దేశమని వారు పిటిషన్లో పేర్కొన్నారు.
1/70 చట్టం, 1988 నాటి చారిత్రాత్మక తీర్పు
ఈ చట్టపరమైన సవాలు ప్రధానంగా 'ఆంధ్రప్రదేశ్ షెడ్యూల్డ్ ప్రాంతాల భూ బదలాయింపు నియంత్రణ చట్టం' (1/70 యాక్ట్)పై ఆధారపడి ఉంది. గతంలో సుప్రీంకోర్టు వెలువరించిన 'పి. రామిరెడ్డి వర్సెస్ ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం (1988) 3 SCC 433' కేసులోని తీర్పు మార్గదర్శకాలను కచ్చితంగా అమలు చేయాలని ఆదివాసీలు కోరుతున్నారు. గిరిజన ప్రాంతాల్లో గిరిజనేతరులకు జరిగే భూ బదలాయింపులపై సంపూర్ణ నిషేధం విధించడం గిరిజనుల సామాజిక-ఆర్థిక మనుగడకు అత్యవసరమని ఆనాడు సుప్రీంకోర్టు సమర్థించింది.
1978లోని 44వ రాజ్యాంగ సవరణ ద్వారా ఆర్టికల్ 19(1)(f) కింద ఉన్న ఆస్తి ప్రాథమిక హక్కును రద్దు చేశారని, కేవలం గిరిజనులకు మాత్రమే ఆర్టికల్ 244, 19(5), 5వ షెడ్యూల్ కింద ప్రత్యేక హక్కులు ఉన్నాయని 1988 తీర్పులోనే అత్యున్నత న్యాయస్థానం స్పష్టం చేసినట్లు పిటిషనర్లు గుర్తుచేశారు.
గిరిజన భూములకు ప్రత్యేక రక్షణ ఎందుకు?
గిరిజనులు తరతరాలుగా అటవీ ప్రాంతాల్లో నివసిస్తున్నారు. భూమి వారి దృష్టిలో కేవలం ఒక ఆర్థిక వనరు మాత్రమే కాదు; తమ జీవన విధానం, కుటుంబ పోషణ, సంస్కృతి, గుర్తింపుతో ముడిపడి ఉన్న సహజ వనరు. 1874 నుంచి 1950 మధ్య కాలంలో నిరక్షరాస్యత, పేదరికం, చట్టాలపై అవగాహన లేకపోవడం వల్ల గిరిజనులు భూస్వాములు, వడ్డీ వ్యాపారులు, గిరిజనేతర వలసదారుల చేతిలో తీవ్రంగా మోసపోయారు.
{{/usCountry}}గిరిజనులు తరతరాలుగా అటవీ ప్రాంతాల్లో నివసిస్తున్నారు. భూమి వారి దృష్టిలో కేవలం ఒక ఆర్థిక వనరు మాత్రమే కాదు; తమ జీవన విధానం, కుటుంబ పోషణ, సంస్కృతి, గుర్తింపుతో ముడిపడి ఉన్న సహజ వనరు. 1874 నుంచి 1950 మధ్య కాలంలో నిరక్షరాస్యత, పేదరికం, చట్టాలపై అవగాహన లేకపోవడం వల్ల గిరిజనులు భూస్వాములు, వడ్డీ వ్యాపారులు, గిరిజనేతర వలసదారుల చేతిలో తీవ్రంగా మోసపోయారు.
{{/usCountry}}ఈ పరిస్థితుల నుంచి అమాయక గిరిజనులను కాపాడేందుకే ప్రభుత్వం 1/1959 రెగ్యులేషన్, ఆ తర్వాత సవరించిన 1/70 రెగ్యులేషన్ ద్వారా రాజ్యాంగబద్ధ రక్షణ కల్పించింది. ఈ చట్టం గిరిజనుల అభ్యున్నతికి ఉద్దేశించినదే తప్ప 1970కి ముందు ఉన్న గిరిజనేతరులకు వ్యతిరేకం కాదు. 1970కి పూర్వం ఏజెన్సీలో ఉన్న గిరిజనేతరులు తమ వారసత్వ భూములను జిల్లా కలెక్టర్ అనుమతితో బదిలీ చేసుకునే ప్రత్యేక వెసులుబాటు కూడా ఈ చట్టంలో ఉంది.
‘సుప్రీంకోర్టును తప్పుదోవ పట్టించే యత్నం’
1970 తర్వాత గిరిజన ప్రాంతాలకు అక్రమంగా వలస వచ్చిన కొందరు గిరిజనేతరులు, వడ్డీ వ్యాపారులు గిరిజనుల పట్టా భూములు, ప్రభుత్వ అసైన్మెంట్ భూములు, మిగులు భూములను ఆక్రమించారని పిటిషనర్లు ఆరోపించారు. ప్రస్తుతం యారంశెట్టి సత్యనారాయణ దాఖలు చేసిన పిటిషన్ (WP No. 696/2026), సూరిరెడ్డి రమణారెడ్డి దాఖలు చేసిన సివిల్ అప్పీల్ (No. 394/2023) ద్వారా రద్దయిన ఆర్టికల్ 19(1)(f)ను ఆధారంగా చూపిస్తూ 1/70 చట్టంలోని సెక్షన్ 3(1)(a)ను రద్దు చేయాలని కోరడం సుప్రీంకోర్టును తప్పుదోవ పట్టించడమేనని స్పష్టం చేశారు. ఈ అక్రమ పిటిషన్లను వెంటనే కొట్టివేసి గిరిజన భూములకు సంపూర్ణ రక్షణ కల్పించాలని 2,500 మంది ఆదివాసీలు అత్యున్నత న్యాయస్థానాన్ని అభ్యర్థించారు.