Film Business: ఈ రోజుల్లో ఒక సినిమా విడుదలవుతోందంటే రూ. 500 కోట్లు, రూ. 1000 కోట్ల కలెక్షన్లు సాధించిందని నిర్మాతలు, డిస్ట్రిబ్యూటర్లు ఘనంగా ప్రకటనలు ఇస్తుంటారు. అయితే ఒక సాధారణ ప్రేక్షకుడికి ఎప్పుడూ వచ్చే పెద్ద సందేహం ఏంటంటే.. ఈ వేల కోట్ల రూపాయలు నిజంగానే సినిమా తీసిన నిర్మాత జేబులోకి వెళ్తాయా? మనం థియేటర్‌కు వెళ్లి కొనే రూ. 300 లేదా రూ. 500 టికెట్ డబ్బులు ఎవరికి ఎంత పంచుతారు?
సినిమా నిర్మాణం నుంచి థియేటర్ స్క్రీన్ పైకి వచ్చే వరకు చిత్ర పరిశ్రమలో ఒక సంక్లిష్టమైన బిజినెస్ మోడల్ నడుస్తుంది. ఈ వ్యాపారంలో ప్రధానంగా ముగ్గురు కీలక వ్యక్తులు ఉంటారు. 1. ప్రొడ్యూసర్ (నిర్మాత), 2. డిస్ట్రిబ్యూటర్ (పంపిణీదారుడు), 3. ఎగ్జిబిటర్ (థియేటర్ యజమాని). ఈ ముగ్గురి మధ్య డబ్బు ఎలా పంపిణీ అవుతుందో ఇప్పుడు క్లియర్ గా తెలుసుకుందాం.
అంతేకాదు గ్రాస్ కలెక్షన్, నెట్ కలెక్షన్ల మధ్య తేడా ఏంటి? హాలీవుడ్ స్థాయి వసూళ్ల వెనుక ఓటీటీ (OTT), శాటిలైట్, మ్యూజిక్ రైట్స్ పాత్ర ఎంత? అనే పూర్తి బిజినెస్ మోడల్ విశ్లేషణ.
గ్రాస్ కలెక్షన్, నెట్ కలెక్షన్ అంటే ఏమిటి?
సినిమా వసూళ్ల గురించి మాట్లాడేటప్పుడు రెండు రకాల పదాలు వినిపిస్తుంటాయి. అవి ఒకటి గ్రాస్ కలెక్షన్ (Gross Collection), రెండోది నెట్ కలెక్షన్ (Net Collection).
గ్రాస్ కలెక్షన్ (Gross): థియేటర్లలో టికెట్ల విక్రయం ద్వారా వచ్చిన మొత్తం డబ్బులు. ఇందులో ప్రభుత్వానికి చెల్లించాల్సిన పన్నులు (GST) కలిసి ఉంటాయి.
నెట్ కలెక్షన్ (Net): గ్రాస్ కలెక్షన్ల నుంచి పన్నులను తీసివేసిన తర్వాత మిగిలే అసలైన మొత్తం. భారత్‌లో రూ. 100 లోపు టికెట్‌పై 12% జీఎస్టీ, రూ. 100 దాటిన టికెట్‌పై 18% జీఎస్టీ వర్తిస్తుంది. ప్రభుత్వానికి ఈ పన్నులు చెల్లించగా మిగిలిన 'నెట్ కలెక్షన్' ఆధారంగానే ఇండస్ట్రీలో లాభాల పంపిణీ జరుగుతుంది.
వారాల వారీగా థియేటర్లు - డిస్ట్రిబ్యూటర్ల మధ్య వాటాలు
థియేటర్ల యజమానులకు (PVR-INOX, సినీపోలిస్ లేదా సింగిల్ స్క్రీన్లు), డిస్ట్రిబ్యూటర్లకు మధ్య ఒక ఒప్పందం ఉంటుంది. సినిమా థియేటర్లో ఆడే సమయాన్ని (వారాలను) బట్టి ఈ వాటాలు మారుతుంటాయి.
{{/usCountry}}థియేటర్ల యజమానులకు (PVR-INOX, సినీపోలిస్ లేదా సింగిల్ స్క్రీన్లు), డిస్ట్రిబ్యూటర్లకు మధ్య ఒక ఒప్పందం ఉంటుంది. సినిమా థియేటర్లో ఆడే సమయాన్ని (వారాలను) బట్టి ఈ వాటాలు మారుతుంటాయి.
{{/usCountry}}మొదటి వారం (1st Week): నెట్ వసూళ్లలో డిస్ట్రిబ్యూటర్‌కు 50% నుంచి 52% వరకు, థియేటర్ యజమానికి 47% నుంచి 50% వరకు వాటా లభిస్తుంది.
రెండో వారం (2nd Week): డిస్ట్రిబ్యూటర్ వాటా 42% - 45%కి తగ్గుతుంది. థియేటర్ వాటా 55% - 58%కి పెరుగుతుంది.
మూడో వారం (3rd Week): డిస్ట్రిబ్యూటర్‌కు 35% - 38%, థియేటర్ యజమానికి 62% - 65% వరకు వస్తుంది.
నాలుగో వారం నుంచి (4th Week onwards): డిస్ట్రిబ్యూటర్‌కు కేవలం 30% మాత్రమే దక్కుతుంది, మిగిలిన 70% వాటాను థియేటర్ యాజమాన్యం ఉంచుకుంటుంది.
అంటే సినిమా ఎన్ని ఎక్కువ రోజులు థియేటర్లలో ఆడితే థియేటర్ యాజమాన్యానికి అంత ఎక్కువ శాతం వాటా దక్కుతుంది.
డిస్ట్రిబ్యూటర్లు, ప్రొడ్యూసర్ల మధ్య డీల్స్ (3 రకాల మోడల్స్)
థియేటర్ల వాటా పోగా మిగిలిన డబ్బును డిస్ట్రిబ్యూటర్, ప్రొడ్యూసర్ 3 పద్ధతుల్లో పంచుకుంటారు.
1. అవుట్‌రైట్ సేల్ (Outright Sale): డిస్ట్రిబ్యూటర్ సినిమా హక్కులను ఒక నిర్దిష్ట ధరకు శాశ్వతంగా కొనుగోలు చేస్తాడు. థియేటర్ నుంచి వచ్చే వసూళ్లన్నీ డిస్ట్రిబ్యూటర్‌కే వెళ్తాయి. సినిమా హిట్ అయితే డిస్ట్రిబ్యూటర్‌కే లాభం, ఫ్లాప్ అయితే పూర్తి నష్టం ఆయనదే.
2. మినిమమ్ గ్యారెంటీ (Minimum Guarantee - MG): ఇందులో డిస్ట్రిబ్యూటర్ నిర్మాతకు కొంత మొత్తాన్ని అడ్వాన్స్‌గా ఇస్తాడు. థియేటర్ వసూళ్ల ద్వారా తన కమీషన్, అడ్వాన్స్ రికవరీ అయిన తర్వాత వచ్చే మిగిలిన లాభాలను నిర్మాతతో పంచుకుంటాడు.
3. కమీషన్ మోడల్ (Commission Based): ఈ మోడల్‌లో డిస్ట్రిబ్యూటర్ ఎలాంటి రిస్క్ తీసుకోడు. సినిమాను థియేటర్లలో విడుదల చేసినందుకు గాను నెట్ వసూళ్లలో కేవలం 5% నుంచి 10% కమీషన్ మాత్రమే తీసుకుని, మిగిలిన 90% డబ్బును నిర్మాతకు బదిలీ చేస్తాడు.
థియేటర్లు, నిర్మాతల అసలైన ఆదాయ మార్గాలు
కేవలం థియేటర్ టికెట్ల ద్వారా మాత్రమే నిర్మాతలు బడ్జెట్‌ను రికవరీ చేయలేరు. అందుకే నేడు డిజిటల్ యుగంలో నిర్మాతలు సినిమా విడుదల కాకముందే ఓటీటీ (OTT) డిజిటల్ రైట్స్, శాటిలైట్ (టీవీ) రైట్స్, మ్యూజిక్ రైట్స్, డబ్బింగ్ రైట్స్ రూపంలోనే తమ బడ్జెట్‌లో దాదాపు 60% నుంచి 80% వరకు రికవరీ చేసుకుంటున్నారు.
ఇక థియేటర్ యజమానుల విషయానికి వస్తే.. కేవలం టికెట్ అమ్మకాలపై వచ్చే వాటా మాత్రమే కాకుండా థియేటర్లలో విక్రయించే పాప్‌కార్న్, కూల్ డ్రింక్స్, ఫుడ్ అండ్ బెవరేజెస్ (F&B), సినిమా ప్రారంభానికి ముందు, ఇంటర్వెల్‌లో వేసే ప్రకటనల (Ads) ద్వారానే అత్యధిక లాభాలను ఆర్జిస్తుంటారు.