మన వంటింట్లో నూనె కేవలం ఒక రుచి కారకం మాత్రమే కాదు.. మన శరీర ఆరోగ్యానికి పునాది లాంటిది. ఆరోగ్యంపై కాస్త ధ్యాస ఉన్నవారికైనా, లేనివారికైనా తాము ఎలాంటి నూనె వాడుతున్నామనే అవగాహన ఉండటం అత్యంత ఆవశ్యకం. ఎందుకంటే మనం తీసుకునే నూనే మన సమగ్ర ఆరోగ్యంపై నేరుగా ప్రభావం చూపుతుంది. ప్రస్తుతం మార్కెట్లో రకరకాల నూనెలు అందుబాటులో ఉన్న వేళ.. కోల్డ్ ప్రెస్డ్ (మన భాషలో చెప్పాలంటే సాంప్రదాయ గానుగ నూనెలు), రిఫైన్డ్ నూనెల మధ్య అసలు తేడాలేంటి? ఏది దేనికి ఉపయోగపడుతుంది? అనే అంశాలపై 'ప్యూర్ సిఫ్ట్' వ్యవస్థాపకురాలు మానస జి ఆరాధ్య కీలక విషయాలను పంచుకున్నారు.
తయారీ విధానంలోనే అసలు తేడా

గానుగ నూనెలకు, రిఫైన్డ్ నూనెలకు మధ్య ఉన్న ప్రధాన తేడా వాటిని గింజల నుంచి సేకరించే విధానంలోనే ఉందంటున్నారు మానస. ఈ తయారీ పద్ధతులే ఆయా నూనెల రుచి, వాసన, పోషకాల సాంద్రత, వంటల్లో వాటి వినియోగాన్ని నిర్ణయిస్తాయి. ఏదో ఒక రకం నూనె గుడ్డిగా మంచిదని నమ్మేయడం కంటే, వాటి ప్రాసెసింగ్ విధానాన్ని అర్థం చేసుకుని కొనుగోలు చేయడం మంచిదని ఆమె సూచించారు.
కోల్డ్ ప్రెస్డ్ (గానుగ) నూనెలు అంటే ఏమిటి?
"నూనె గింజలపై ఎలాంటి తీవ్రమైన ఉష్ణోగ్రతలను ప్రయోగించకుండా, కేవలం యంత్రాలు లేదా గానుగల ద్వారా యంత్ర బలంగా పిండి తీసే నూనెలను కోల్డ్ ప్రెస్డ్ ఆయిల్స్ అంటారు" అని మానస వెల్లడించారు.
ఈ విధానంలో ప్రాసెసింగ్ చాలా తక్కువగా ఉండటం వల్ల ఆయా నూనె గింజల సహజసిద్ధమైన వాసన, రంగు, ప్రత్యేకమైన రుచి అలాగే ఉంటాయి. వాడే గింజను బట్టి వీటిలో యాంటీ ఆక్సిడెంట్లు, వేడికి త్వరగా దెబ్బతినే సున్నితమైన పోషకాలు సురక్షితంగా ఉంటాయి. అయితే, వీటి నిల్వ సమయం (Shelf life) కాస్త తక్కువగా ఉంటుంది. అలాగే అధిక ఉష్ణోగ్రత వద్ద చేసే వంటకాలకు ఇవి ఎంతవరకు సరిపోతాయనేది ఆయా నూనె గింజ స్వభావాన్ని బట్టి మారుతుంది.
రిఫైన్డ్ నూనెల ప్రత్యేకత ఏమిటి?
రిఫైన్డ్ నూనెలు రసాయనిక, యంత్ర శుద్ధి ప్రక్రియల గుండా వెళ్తాయి. ఇందులో డీగమ్మింగ్, న్యూట్రలైజేషన్, బ్లీచింగ్, డియోడరైజేషన్ వంటి అనేక దశలు ఉంటాయి. ఈ ప్రాసెసింగ్ ద్వారా నూనెలోని మలినాలు, ఉచిత కొవ్వు ఆమ్లాలు (Free fatty acids), దట్టమైన రంగులు, ఘాటైన వాసనలను తొలగిస్తారు.
{{/usCountry}}రిఫైన్డ్ నూనెలు రసాయనిక, యంత్ర శుద్ధి ప్రక్రియల గుండా వెళ్తాయి. ఇందులో డీగమ్మింగ్, న్యూట్రలైజేషన్, బ్లీచింగ్, డియోడరైజేషన్ వంటి అనేక దశలు ఉంటాయి. ఈ ప్రాసెసింగ్ ద్వారా నూనెలోని మలినాలు, ఉచిత కొవ్వు ఆమ్లాలు (Free fatty acids), దట్టమైన రంగులు, ఘాటైన వాసనలను తొలగిస్తారు.
{{/usCountry}}ఫలితంగా ఈ నూనెలు ప్రత్యేకమైన రుచి లేకుండా (Neutral taste) ఉంటాయి. నిల్వ సమయం కూడా చాలా ఎక్కువగా ఉంటుంది. వీటి స్మోక్ పాయింట్ (నూనె మరిగే ఉష్ణోగ్రత) ఎక్కువగా ఉండటం వల్ల డీప్ ఫ్రై లాంటి అధిక వేడి అవసరమయ్యే వంటకాలకు ఇవి అనుకూలంగా ఉంటాయి.
ఈ రెండింట్లో ఏది బెస్ట్?
గానుగ నూనె అనగానే పూర్తిగా మంచిదని, రిఫైన్డ్ అనగానే చెడ్డదని నేరుగా చెప్పలేమని మానస పేర్కొన్నారు. తయారీ విధానం మాత్రమే నూనె నాణ్యతకు ఏకైక ప్రామాణికం కాదన్నారు.
"వినియోగదారులు నూనెను ఎంచుకునేటప్పుడు అది ఏ గింజల నుంచి వచ్చింది, దాని తాజాదనం ఎంత, అందులోని కొవ్వు ఆమ్లాల శాతం (Fatty acid profile), దాన్ని మనం ఏ రకమైన వంటకు వాడుతున్నాం, ఎలా నిల్వ చేస్తున్నాం అనే విషయాలను పరిగణనలోకి తీసుకోవాలి" అని ఆమె స్పష్టం చేశారు. పోషక విలువలు, వంట అవసరాలు, నాణ్యత, ఆహార భద్రతల మధ్య సరైన సమతుల్యత పాటిస్తూ నూనెను ఎంచుకోవడమే శ్రేయస్కరం.
(గమనిక: ఈ కథనం కేవలం అవగాహన కోసం అందించిన సమాచారం మాత్రమే. ఇది అర్హులైన వైద్యుల సలహాకు ప్రత్యామ్నాయం కాదు. ఆరోగ్యపరమైన సందేహాలు లేదా సమస్యలు ఉన్నప్పుడు తప్పనిసరిగా సంబంధిత వైద్య నిపుణులను సంప్రదించాలి.)