అవమానంతో కుంగిపోతున్నారా? మాటల తూటాలను ఎదుర్కొని.. మానసిక విజేతగా నిలవండిలా

మనిషిని శారీరక గాయాల కంటే మాటలతో చేసే అవమానాలే ఎక్కువ బాధిస్తాయి. అవమానం ఎదురైనప్పుడు కుంగిపోకుండా, దాన్ని ధైర్యంగా ఎదుర్కొని మానసిక దృఢత్వాన్ని ఎలా పెంపొందించుకోవాలో ప్రముఖ సైకాలజిస్ట్ శీతల్ దేవరకొండ అందిస్తున్న ప్రత్యేక విశ్లేషణ.

సమాజంలో మనుషుల మధ్య పరస్పర గౌరవం అనేది అత్యంత కీలకం. అయితే, దురదృష్టవశాత్తూ కొన్ని సందర్భాల్లో ఇతరులను తక్కువ చేసి మాట్లాడటం, అవమానించడం వంటివి మనం చూస్తూనే ఉంటాం. ఒక వ్యక్తిని మాటలతో గాయపరచడం అనేది శారీరక గాయం కంటే లోతైన ప్రభావాన్ని చూపుతుంది. ఈ గాయాలు పైకి కనిపించవు కానీ, మనసును లోలోపల దహించివేస్తాయి.

అవమానంతో కుంగిపోతున్నారా? మాటల తూటాలను ఎదుర్కొని.. మానసిక విజేతగా నిలవండిలా

మానసిక ఆరోగ్యంపై అవమానం చూపే తీవ్ర ప్రభావం

అవమానం అనేది కేవలం ఒక చేదు అనుభవం మాత్రమే కాదు, అది మన మెదడుపై, ఆలోచనా తీరుపై తీవ్ర ప్రభావం చూపుతుంది.

"పదే పదే అవమానాలకు గురయ్యే వ్యక్తులు తమపై తాము నమ్మకాన్ని కోల్పోతారు. 'నేను దేనికీ పనికిరాను' అనే భావన వారిలో బలంగా నాటుకుపోతుంది. ఇది దీర్ఘకాలంలో యాంగ్జైటీకి, మానసిక కుంగుబాటుకు (Depression) దారితీస్తుంది" అని సైకాలజిస్ట్ శీతల్ దేవరకొండ వివరించారు.

దీనివల్ల కలిగే కొన్ని ప్రధాన సమస్యలు ఇవే:

• ఆత్మవిశ్వాసం సడలడం: ఎదుటివారి మాటల వల్ల మన సామర్థ్యంపై మనకే అనుమానం కలుగుతుంది.
• ఒత్తిడి, ఆందోళన: అవమానం జరిగినప్పుడు మెదడులో ఒత్తిడిని కలిగించే హార్మోన్లు విడుదలవుతాయి. మళ్లీ ఎక్కడ అవమానం ఎదురవుతుందో అన్న భయంతో నలుగురిలోకి వెళ్లడానికి ఆ వ్యక్తులు వెనకాడుతుంటారు.
• ఏకాగ్రత లోపించడం: అవమానకరమైన మాటలు మెదడులో పదే పదే మెదలడం వల్ల, చేసే పనిపై శ్రద్ధ పెట్టలేరు. ఇది వ్యక్తిగత, వృత్తిపరమైన ఎదుగుదలను దెబ్బతీస్తుంది.

అవమానాన్ని ఎదుర్కోవడం ఎలా?

అవమానాలను భరిస్తూ కూర్చోవడం కంటే, వాటిని తెలివిగా ఎదుర్కోవడం వల్ల మన మానసిక ధైర్యం పెరుగుతుంది. దీని కోసం నిపుణులు కొన్ని మార్గాలను సూచిస్తున్నారు.

1. తక్షణ ప్రతిస్పందనను నియంత్రించండి: ఎవరైనా మిమ్మల్ని అవమానించినప్పుడు వెంటనే ఆవేశపడటం లేదా ఏడవడం చేయకండి. ఒక నిమిషం మౌనంగా ఉండి దీర్ఘంగా శ్వాస తీసుకోండి. దీనివల్ల మీరు భావోద్వేగాలకు లోనవ్వకుండా ప్రశాంతంగా ఆలోచించగలుగుతారు.

2. ప్రశ్నించడం నేర్చుకోండి: "మీరు ఇలా అనడం వెనుక ఉద్దేశ్యం ఏంటి?" అని ప్రశాంతంగా, సూటిగా అడగండి. మీరు ధైర్యంగా ప్రశ్నించినప్పుడు, అవతలి వ్యక్తి తన తప్పు తెలుసుకునే అవకాశం ఉంటుంది లేదా కనీసం వెనక్కి తగ్గుతారు.

3. హద్దులు నిర్ణయించండి: "నాతో ఇలా మాట్లాడటం నాకు నచ్చలేదు, దయచేసి గౌరవంగా మాట్లాడండి" అని స్పష్టంగా చెప్పండి. ఎదుటివారికి మీరు దేనిని సహిస్తారో, దేనిని సహించరో తెలియజేయడం చాలా ముఖ్యం. అలాగే, కొంతమంది కేవలం మీ దృష్టిని ఆకర్షించడానికే అవమానిస్తారు. అటువంటి వారి మాటలను పూర్తిగా పట్టించుకోకుండా మీ పని మీరు చేసుకుపోవడం వారికి ఇచ్చే అతిపెద్ద సమాధానం.

మానసిక దృఢత్వాన్ని పెంపొందించుకోండి

ప్రపంచం మిమ్మల్ని ఎలా చూస్తుందనే దానికంటే, మిమ్మల్ని మీరు ఎలా చూసుకుంటున్నారనేదే ముఖ్యం. మీలోని సానుకూల అంశాలపై దృష్టి పెట్టండి. అందరి మాటలు వినాల్సిన అవసరం లేదు. విమర్శ నిజమైనదైతే సరిదిద్దుకోండి, కానీ అది కేవలం మిమ్మల్ని కించపరచడానికే అయితే ఆ మాటలను అక్కడికక్కడే వదిలేయండి.

రోజూ 15-20 నిమిషాల పాటు ధ్యానం చేయడం వల్ల మెదడు ప్రశాంతంగా ఉంటుంది. ఇది ఒత్తిడిని తట్టుకునే శక్తిని ఇస్తుంది. అలాగే మిమ్మల్ని ప్రోత్సహించే, గౌరవించే వ్యక్తుల మధ్య గడపడం వల్ల మీ ఆత్మవిశ్వాసం పెరుగుతుంది.

మిమ్మల్ని మీరు ఈ 3 ప్రశ్నలు వేసుకోండి!

ఎప్పుడైనా ఎవరైనా మిమ్మల్ని బాధపెట్టినప్పుడు, ఈ మూడు ప్రశ్నలు వేసుకోండి:

1. ఈ వ్యక్తి మాట నా జీవితానికి నిజంగా అవసరమా?
2. ఈ మాటలో నిజం ఎంత?
3. ఈ వ్యక్తిని మార్చడం నా వల్ల అవుతుందా?

సమాధానం 'కాదు' అని వస్తే, ఆ విషయాన్ని అక్కడితో వదిలేసి ప్రశాంతంగా ఉండటానికి ప్రయత్నించండి. మన ప్రశాంతతను మరొకరి చేతికి ఇవ్వకూడదని గుర్తుంచుకోండి.

సైకాలజిస్ట్ శీతల్ దేవరకొండ