Quote of The Day: విద్య లేక వివేకం నశించెను.. అక్షరమే విముక్తి మార్గమని చాటిన మహాత్మా జ్యోతిరావు పూలే

దేశంలో అణగారిన వర్గాల అభ్యున్నతి కోసం, స్త్రీ విద్య కోసం తన జీవితాన్నే అంకితం చేసిన ధీశాలి మహాత్మా జ్యోతిరావు పూలే. అక్షర జ్ఞానం లేకపోతే సమాజం ఎలా పతనమవుతుందో ఆయన చెప్పిన సూక్తులు నేటికీ ప్రతి ఒక్కరికీ దిశానిర్దేశం చేస్తూనే ఉన్నాయి.

భారతీయ సామాజిక వ్యవస్థలో విప్లవాత్మక మార్పులకు నాంది పలికిన మహనీయుడు మహాత్మా జ్యోతిరావు పూలే. కేవలం పుస్తకాలకే పరిమితం కాకుండా, సమాజంలోని అట్టడుగు వర్గాలకు జ్ఞానమనే ఆయుధాన్ని అందించిన ధీశాలి ఆయన. 1827 ఏప్రిల్ 11న మహారాష్ట్రలోని సతారా జిల్లాలో జన్మించిన పూలే, నాటి సమాజంలో వేళ్లూనుకున్న కుల వివక్షపై రాజీలేని పోరాటం చేశారు.

మహాత్మా జ్యోతిరావు పూలే (Representative image)

అక్షర విప్లవానికి నాంది

నాటి రోజుల్లో విద్య అనేది కేవలం కొన్ని వర్గాలకే పరిమితమైన వేళ, అందరికీ చదువు కావాలని పూలే ఆకాంక్షించారు. 1848లో తన సతీమణి సావిత్రిబాయి పూలేతో కలిసి దేశంలోనే మొట్టమొదటి బాలికల పాఠశాలను ప్రారంభించారు. సమాజం నుంచి ఎదురైన ఎన్నో అవమానాలు, ప్రతిఘటనలను లెక్కచేయకుండా అక్షర విప్లవానికి ఆయన పునాది వేశారు. 1875లో 'సత్యశోధక్ సమాజ్'ను స్థాపించి, సామాజిక సమానత్వం కోసం నిరంతరం శ్రమించారు.

పూలే అమృత వాక్కు: ఆ గొలుసుకట్టు వినాశనం

జ్యోతిరావు పూలే రాసిన 'షెట్కర్యాచా అసుద్' (రైతు మునికోల - 1881) అనే గ్రంథంలో విద్యా ప్రాముఖ్యతను వివరిస్తూ ఒక శక్తివంతమైన కోట్‌ను పేర్కొన్నారు:

"విద్య లేక వివేకం నశించెను; వివేకం లేక నీతి తప్పెను; నీతి లేక అభివృద్ధి ఆగెను; అభివృద్ధి లేక సంపద హరించెను; సంపద లేక శూద్రులు అణగారిపోయారు. విద్య లేకపోవడం వల్ల ఇన్ని అనర్థాలు జరిగాయి."

ఈ మాటల వెనుక ఉన్న లోతైన అర్థాన్ని గమనిస్తే.. చదువు లేకపోవడం అనేది ఒక వ్యక్తిని మాత్రమే కాదు, మొత్తం సమాజాన్నే ఎలా దెబ్బతీస్తుందో అర్థమవుతుంది. అక్షర జ్ఞానం లేని చోట వివేకం (Wisdom) ఉండదు. వివేకం లేని వాడు నైతిక విలువలను (Morals) కాపాడుకోలేడు. నైతికత లేని సమాజం అభివృద్ధికి (Development) ఆమడ దూరంలో ఉంటుంది. ఎక్కడైతే అభివృద్ధి ఉండదో, అక్కడ పేదరికం తాండవిస్తుంది. ఈ క్రమంలోనే అణగారిన వర్గాలు శతాబ్దాల తరబడి దోపిడీకి గురయ్యారని పూలే కుండబద్దలు కొట్టారు.

నేటికీ సజీవం.. పూలే ఆశయాలు

జ్యోతిరావు పూలే పోరాటం చేసి దశాబ్దాలు గడిచినా, ఆయన చెప్పిన మాటలు నేటికీ అక్షర సత్యాలు. నేటి ఆధునిక యుగంలోనూ గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో కుల వివక్ష ఛాయలు కనిపిస్తూనే ఉన్నాయి. మరోవైపు ప్రభుత్వ పాఠశాలల స్థితిగతులు, నాణ్యమైన విద్య సామాన్యుడికి అందుబాటులో లేకపోవడం వంటి అంశాలు పూలే ఆశయాలకు ఇంకా దూరం ఉన్నామనే నిజాన్ని గుర్తు చేస్తున్నాయి.

నేటి తరం కేవలం డిగ్రీల కోసమే కాకుండా, వివేకాన్ని పెంచే విద్యా విధానం వైపు అడుగులు వేయాలి. పూలే ఆశించిన సమసమాజ స్థాపన జరగాలంటే, ప్రతి ఇంటా అక్షర జ్యోతి వెలగాలి. అదే మనం ఆ మహనీయుడికి ఇచ్చే నిజమైన నివాళి.

తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQs)

ప్రశ్న: మహాత్మా జ్యోతిరావు పూలే ఎప్పుడు, ఎక్కడ జన్మించారు?

జవాబు: జ్యోతిరావు పూలే 1827, ఏప్రిల్ 11న మహారాష్ట్రలోని సతారా జిల్లా, ఖత్గున్ గ్రామంలో జన్మించారు. ఆయన మాలి (మాలి) సామాజిక వర్గానికి చెందినవారు.

ప్రశ్న: 'సత్యశోధక్ సమాజ్' ముఖ్య ఉద్దేశం ఏమిటి?

జవాబు: కుల వివక్షను రూపుమాపడం, అణగారిన వర్గాలకు మరియు మహిళలకు సామాజిక న్యాయం అందించడం, మూఢనమ్మకాలపై పోరాడడం దీని ప్రధాన లక్ష్యం.

ప్రశ్న: దేశంలోనే తొలి బాలికల పాఠశాలను ఎవరు ప్రారంభించారు?

జవాబు: జ్యోతిరావు పూలే తన భార్య సావిత్రిబాయి పూలేతో కలిసి 1848లో పూణేలో మొట్టమొదటి బాలికల పాఠశాలను ప్రారంభించారు.

ప్రశ్న: పూలే రాసిన ప్రసిద్ధ గ్రంథం పేరేమిటి?

జవాబు: ఆయన 'గులాంగిరి', 'షెట్కర్యాచా అసుద్' (The Cultivator's Whipcord) వంటి ఎన్నో ప్రాచుర్యం పొందిన పుస్తకాలను రచించారు.