బ్రెయిన్ స్ట్రోక్ (Brain Stroke) ఎలాంటి ముందస్తు హెచ్చరిక లేకుండా అకస్మాత్తుగా వచ్చే అవకాశం ఉంది. ముఖ్యంగా యువకులలో కూడా ఇప్పుడు స్ట్రోక్స్ సర్వసాధారణం అవుతున్నాయి. ఇది దీర్ఘకాలిక వైకల్యానికి ప్రధాన కారణాలలో ఒకటిగా ఉంది. తీవ్రమైన మెదడు నష్టం జరగకుండా ఆపడానికి, ప్రారంభ దశలోనే లక్షణాలను గుర్తించడం చాలా కీలకం. చాలా మంది ప్రజలు ప్రాణాలను కాపాడే కీలకమైన సంకేతాలను నిర్లక్ష్యం చేస్తుంటారు. అందుకే, బ్రెయిన్ స్ట్రోక్ యొక్క ముఖ్యమైన ప్రారంభ లక్షణాలను అందరూ తెలుసుకోవాలని నిపుణులు కోరుతున్నారు.
స్ట్రోక్ లక్షణాలను త్వరగా గుర్తించడం ఎందుకు ముఖ్యం?
స్ట్రోక్ గురించి అవగాహన చాలా అవసరమని భువనేశ్వర్లోని మణిపాల్ ఆసుపత్రిలో కన్సల్టెంట్, న్యూరోసర్జరీ నిపుణుడు డాక్టర్ రితేష్ కుమార్ భూత్ చెప్పారు. ఇందుకు రెండు ప్రధాన కారణాలు ఉన్నాయి. యువకులలో స్ట్రోక్స్ పెరగడం, అలాగే లక్షణాలను త్వరగా గుర్తించడం ద్వారా స్ట్రోక్ యూనిట్లలో సరైన సమయంలో చికిత్స అందేలా చూడటం.
'FAST' మంత్రం – ప్రాణాలు కాపాడే 4 సంకేతాలు
స్ట్రోక్ లక్షణాలను గుర్తుంచుకోవడానికి చాలా ముఖ్యమైన 'FAST' సంక్షిప్త నామం (Mnemonic) బాగా పనిచేస్తుంది.
F – Facial Palsy (ముఖం పడిపోవడం): ముఖం ఒక పక్కకు వాలిపోవడం లేదా పడిపోవడం.
A – Arm Weakness (చేతి బలహీనత): శరీరంలో ఒక వైపు బలం తగ్గిపోవడం లేదా చేయి లేదా కాలు బలహీనపడటం.
S – Speech Difficulty (మాట్లాడటంలో ఇబ్బంది): మాట తడబడటం లేదా మాట స్పష్టంగా లేకపోవడం.
T – Time to onset (సమయం): లక్షణం మొదలైన సమయం.
"మీ పెద్దవారిలో ఈ లక్షణాలలో ఏ ఒక్కటి కనిపించినా, వెంటనే స్ట్రోక్ చికిత్స అందించే దగ్గరి ఆసుపత్రికి రోగిని తీసుకురావాలి. లక్షణం మొదలైన 4 గంటలలోపు రోగిని తీసుకురాగలిగితే, ‘గోల్డెన్ టైమ్’లో చికిత్స చేసి రోగిని కాపాడే అవకాశాలు, లక్షణాలను తిరగదోడే అవకాశాలు చాలా ఎక్కువగా ఉంటాయి" అని డాక్టర్ రితేష్ తెలిపారు.
యువతలో స్ట్రోక్ ముప్పు ఎందుకు పెరుగుతోంది?
యువకుల్లో స్ట్రోక్ పెరగడానికి ముఖ్య కారణం జీవనశైలిలో వచ్చిన మార్పులేనని డాక్టర్ రితేష్ స్పష్టం చేశారు.
{{/usCountry}}యువకుల్లో స్ట్రోక్ పెరగడానికి ముఖ్య కారణం జీవనశైలిలో వచ్చిన మార్పులేనని డాక్టర్ రితేష్ స్పష్టం చేశారు.
{{/usCountry}}"ఎక్కువ జంక్ ఫుడ్, వ్యాయామం లేకపోవడం, తక్కువ నిద్ర, అధిక స్క్రీన్టైమ్, అనవసరమైన ఒత్తిడి మొదలైనవి చిన్న వయసులోనే ఈ వ్యాధి రావడానికి ప్రధాన కారణాలు" అని ఆయన వివరించారు.
మల్లేశ్వరంలోని మణిపాల్ ఆసుపత్రిలో కన్సల్టెంట్, న్యూరాలజిస్ట్, స్ట్రోక్ ఫిజిషియన్ డాక్టర్ శోభా N సైతం ఇదే అభిప్రాయాన్ని వ్యక్తం చేశారు. "ఈ మధ్యకాలంలో స్ట్రోక్ చాలా సాధారణ న్యూరోలాజికల్ వ్యాధిగా మారింది. ముఖ్యంగా యువతరం సభ్యులందరూ స్ట్రోక్ లక్షణాలపై అవగాహన కలిగి ఉండటం తప్పనిసరి" అని ఆమె పేర్కొన్నారు.
పెరిగిన ప్రమాద కారకాలు
సాధారణంగా పెద్దవారిలో కనిపించే డయాబెటిస్ మెల్లిటస్ (షుగర్ వ్యాధి), హైపర్టెన్షన్ (అధిక రక్తపోటు) వంటి ప్రమాద కారకాలు ఇప్పుడు యువ తరంలో కూడా కనిపిస్తున్నాయి. అదనంగా:
- తీవ్రమైన ఒత్తిడి (Stress)
- స్థూలకాయం (Obesity)
- నిశ్చల జీవనశైలి (Sedentary lifestyle)
- ధూమపానం, మద్యపానం, డ్రగ్స్ వాడకం
జంక్ ఫుడ్ కారణంగా వచ్చే కొలెస్ట్రాల్ సమస్యలు (డిస్లిపిడెమియా), విటమిన్ B12 లోపం వంటివి స్ట్రోక్ ప్రమాదాన్ని మరింత పెంచుతున్నాయి.
"యువతలో మెరుగైన సాంకేతిక పరిజ్ఞానం ఉంది. వారు ఈ ప్రారంభ లక్షణాల గురించి తెలుసుకుంటే, ఇంట్లో ఉండే వృద్ధులకు స్ట్రోక్ వచ్చినప్పుడు 'గోల్డెన్ అవర్స్' లోపు చికిత్స అందేలా త్వరగా స్పందించి సహాయం చేయగలరు" అని డాక్టర్ శోభ ముగించారు.