ఆఫీసులో రాజకీయాలు, ట్రాఫిక్లో చిరాకులు, సోషల్ మీడియాలో అనవసర విమర్శలు.. ఇవన్నీ నేడు సగటు మనిషి మానసిక ప్రశాంతతను దెబ్బతీస్తున్నాయి. మనకు నచ్చని మనుషులు ఎదురైనప్పుడు లేదా ఎవరైనా మనల్ని నొప్పించినప్పుడు మనం వెంటనే ఆవేశానికి లోనవుతుంటాం. అయితే, ప్రపంచాన్ని జయించిన ఒక చక్రవర్తి, ఇలాంటి పరిస్థితులను ఎదుర్కోవడానికి ఒక అద్భుతమైన మార్గాన్ని అప్పుడే చెప్పారు. ఆయనే మార్కస్ ఆరేలియస్.
ముందుగానే సిద్ధమవ్వండి
"ఈ రోజు నాకు కృతజ్ఞత లేనివారు, అసూయాపరులు, మోసగాళ్లు, కోపిష్టులు, స్వార్థపరులు ఎదురవుతారు. దీనికి నేను ముందుగానే సిద్ధంగా ఉండాలి" అని రోమన్ చక్రవర్తి మార్కస్ ఆరేలియస్ తన డైరీలో రాసుకున్నారు.
ఆయన చెప్పిన ఈ మాటలు నిరాశావాదం కాదు, అదొక మానసిక యుద్ధతంత్రం. లోకమంతా మంచివాళ్లే ఉంటారని ఊహించుకోవడం వల్ల, ఎవరో ఒకరు తప్పుగా ప్రవర్తించినప్పుడు మనం షాక్కు గురవుతాం. అదే లోకంలో ఇలాంటి వాళ్లు కూడా ఉంటారని ముందుగానే మానసికంగా సిద్ధపడితే, వారి ప్రవర్తన మనల్ని ఏమాత్రం కలవరపెట్టదు. నిరాశ అనేది అవాస్తవిక అంచనాల నుండే పుడుతుందని ఆయన నమ్మారు.
మీ రియాక్షన్ మీ చేతుల్లోనే
ఎదుటి వ్యక్తి ఎలా ప్రవర్తిస్తాడనేది మన చేతుల్లో లేని పని. కానీ ఆ ప్రవర్తనపై మనం ఎలా స్పందిస్తాం (Response) అనేది పూర్తిగా మన నియంత్రణలోనే ఉంటుంది.
"ఎదుటివారు మిమ్మల్ని రెచ్చగొట్టవచ్చు, కానీ మిమ్మల్ని క్రూరులుగా లేదా నియంత్రణ లేని వ్యక్తులుగా మార్చే శక్తి వారికి లేదు" అనేది ఆరేలియస్ సిద్ధాంతం.
నిజమైన యుద్ధం బయటి ప్రపంచంలో కాదు, మన మనసులోనే జరుగుతుందని ఆయన పదే పదే గుర్తుచేశారు. ఇతరుల తప్పులకు మనం బలైపోయి, మన వ్యక్తిత్వాన్ని కోల్పోకూడదని ఆయన బోధించారు.
నేటి కాలానికి ఇది ఎందుకు అవసరం?
నేటి డిజిటల్ యుగంలో ప్రతి నిమిషం ఎవరో ఒకరు మనల్ని విమర్శిస్తూనే ఉంటారు. ఈ స్థితిలో మార్కస్ ఆరేలియస్ చెప్పిన 'స్టోయిక్' (Stoic) తత్వశాస్త్రం మనకు కవచంలా పనిచేస్తుంది.
{{/usCountry}}నేటి డిజిటల్ యుగంలో ప్రతి నిమిషం ఎవరో ఒకరు మనల్ని విమర్శిస్తూనే ఉంటారు. ఈ స్థితిలో మార్కస్ ఆరేలియస్ చెప్పిన 'స్టోయిక్' (Stoic) తత్వశాస్త్రం మనకు కవచంలా పనిచేస్తుంది.
{{/usCountry}}ముందే ఊహించండి: మీ రోజువారీ పనుల్లో అసహనం కలిగించే వ్యక్తులు ఎదురవుతారని ముందే అనుకోండి.
ఒక్క క్షణం ఆగండి: ఎవరైనా మిమ్మల్ని కోపగించుకున్నప్పుడు, వెంటనే సమాధానం ఇవ్వకుండా ఒకసారి దీర్ఘంగా శ్వాస తీసుకోండి.
వ్యక్తిని, ప్రవర్తనను వేరు చేయండి: ఒక వ్యక్తి చేసే తప్పును విమర్శించండి కానీ, ఆ వ్యక్తిని పూర్తిగా అసహ్యించుకోవద్దు.
ఎవరీ మార్కస్ ఆరేలియస్?
క్రీ.శ 121లో జన్మించిన మార్కస్ ఆరేలియస్, క్రీ.శ 161 నుండి 180 వరకు రోమన్ సామ్రాజ్యాన్ని పరిపాలించారు. యుద్ధాలు, రాజకీయ కుట్రలు, భయంకరమైన ప్లేగు వ్యాధి వంటి కష్టకాలంలో కూడా ఆయన ఎంతో సంయమనంతో వ్యవహరించారు. ఆయన రాసుకున్న వ్యక్తిగత ఆలోచనల సమాహారమే 'మెడిటేషన్స్' (Meditations) అనే ప్రపంచ ప్రఖ్యాత గ్రంథం. ఒక చక్రవర్తి హోదాలో ఉండి కూడా సామాన్యుడిలా తన మనసును ఎలా అదుపులో ఉంచుకోవాలో ఆయన నిరంతరం ప్రాక్టీస్ చేసేవారు.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQs)
1. మార్కస్ ఆరేలియస్ ఎవరు?
ఈయన రోమన్ సామ్రాజ్యానికి చక్రవర్తిగా పనిచేశారు. ప్రపంచ ప్రసిద్ధి గాంచిన స్టోయిక్ (Stoic) తత్వవేత్తలలో ఒకరు.
2. ఆయన చెప్పిన ముఖ్యమైన సూత్రం ఏమిటి?
మనం నియంత్రించలేని విషయాల గురించి (ఇతరుల ప్రవర్తన) బాధపడటం మానేసి, మనం నియంత్రించగలిగే అంశాల మీద (మన స్పందన) దృష్టి పెట్టాలని ఆయన చెప్పారు.
3. 'మెడిటేషన్స్' పుస్తకం దేని గురించి?
ఇది మార్కస్ ఆరేలియస్ తన కోసం తాను రాసుకున్న వ్యక్తిగత డైరీ. ఇందులో క్రమశిక్షణ, నైతికత, మనశ్శాంతిని ఎలా పొందాలనే విషయాలను ఆయన చర్చించారు.