రాజకీయ వ్యూహకర్తగా గుర్తింపు పొంది, జన సురాజ్ పార్టీతో ప్రత్యక్ష రాజకీయాల్లోకి అడుగుపెట్టిన ప్రశాంత్ కిశోర్ (పీకే) ఒక అరుదైన మైలురాయిని చేరుకున్నారు. బిహార్లోని అత్యంత కీలకమైన బాంకీపూర్ అసెంబ్లీ స్థానానికి జరిగిన ఉపఎన్నికలో ఘనవిజయం సాధించి తొలిసారిగా చట్టసభలో అడుగుపెట్టారు.
1995 నుంచి అంటే దాదాపు మూడు దశాబ్దాలుగా బీజేపీకి తిరుగులేని కోటగా ఉన్న బాంకీపూర్ నియోజకవర్గంలో పీకే ఏకంగా 19,324 ఓట్ల మెజారిటీతో బీజేపీ అభ్యర్థి నీరజ్ కుమార్ను ఓడించారు. ఈ ఎన్నికల్లో పీకేకి 64,151 ఓట్లు దక్కాయి. 2025 బిహార్ అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో బోణీ కొట్టలేకపోయిన జన సురాజ్ పార్టీకి ఈ విజయం కొండంత బలాన్నిచ్చింది.
ఈ విజయం నేపథ్యంలో, ఎన్నికల వ్యూహాలపై గతంలో పీకే విశ్లేషించిన '4M ఫార్ములా' మరోసారి రాజకీయ వర్గాల్లో చర్చనీయాంశమైంది.
"ఎన్నికల్లో గెలవాలంటే నాలుగు 'M'లు చాలా అవసరం. మొదటిది ప్రజలతో అనుసంధానమయ్యే 'మెసెంజర్' (నాయకుడు), రెండోది ఆకట్టుకునే 'మెసేజ్' (సందేశం), మూడోది క్షేత్రస్థాయిలో శ్రమించే 'మిషనరీలు' (కార్యకర్తలు), నాలుగోది విజయాన్ని ఖరారు చేసే 'మెకానిక్స్' (ఎన్నికల వ్యూహాలు)" అని ప్రశాంత్ కిశోర్ పేర్కొన్నారు.
2021 డిసెంబర్ 21న టైమ్స్ నౌ ఛానెల్ 'ఫ్రాంక్లీ స్పీకింగ్' కార్యక్రమంలో నావికా కుమార్తో జరిపిన ఇంటర్వ్యూలో పీకే ఈ వ్యాఖ్యలు చేశారు.
అసలు ఏమిటీ '4M' ఫార్ములా?
రాజకీయ ప్రచారాన్ని నాలుగు ప్రధాన స్తంభాలుగా విభజిస్తూ పీకే రూపొందించిన వ్యూహమిది.
మెసెంజర్ (Messenger - నాయకుడు): ఎన్నికల ప్రచారానికి ప్రధాన ముఖచిత్రం నాయకుడే. ప్రజలలో నమ్మకాన్ని, భావోద్వేగ అనుబంధాన్ని ఏర్పరచగల ఆకర్షణీయమైన నాయకుడు ఉండాలి. సమర్థుడైన నాయకుడు లేకపోతే ఎంత గొప్ప ఆలోచనలైనా ప్రజల్లోకి వెళ్లవు.
{{/usCountry}}మెసెంజర్ (Messenger - నాయకుడు): ఎన్నికల ప్రచారానికి ప్రధాన ముఖచిత్రం నాయకుడే. ప్రజలలో నమ్మకాన్ని, భావోద్వేగ అనుబంధాన్ని ఏర్పరచగల ఆకర్షణీయమైన నాయకుడు ఉండాలి. సమర్థుడైన నాయకుడు లేకపోతే ఎంత గొప్ప ఆలోచనలైనా ప్రజల్లోకి వెళ్లవు.
{{/usCountry}}మెసేజ్ (Message - సందేశం): ఇది పార్టీ సిద్ధాంతం, అజెండా, ప్రచార ప్రధానాంశం. ప్రజల అవసరాలు, సమస్యలకు స్పష్టమైన పరిష్కారం చూపేలా ఈ సందేశం ఉండాలి.
మిషనరీలు (Missionaries - కార్యకర్తలు): క్షేత్రస్థాయిలో అహరహం శ్రమించే పార్టీ కేడర్, స్వచ్ఛంద కార్యకర్తలు. నాయకుడిని, పార్టీ సందేశాన్ని ప్రజల ఇంటింటికీ చేరవేసే సైనికుల్లా వీరు పనిచేస్తారు.
మెకానిక్స్ (Mechanics - ఎన్నికల తంత్రం): డేటా విశ్లేషణ, సోషల్ మీడియా నిర్వహణ, సభల ఏర్పాటు, పోలింగ్ రోజు బూత్ మేనేజ్మెంట్ వంటి సాంకేతిక, లాజిస్టికల్ వ్యూహాలు. వచ్చిన ప్రజాదరణను ఓట్లుగా మార్చడంలో ఇది అత్యంత కీలకం.
సొంత ఫార్ములాను క్షేత్రస్థాయిలో రుజువు చేసిన పీకే
ఈ '4M'ల సమన్వయం ఎలా పనిచేస్తుందో పీకే తన సొంత రాజకీయ ప్రయాణంతోనే రుజువు చేశారు.
తానే స్వయంగా ప్రజలతో మమేకమయ్యే నాయకుడిగా (మెసెంజర్) నిలిచారు. బిహార్ భవిష్యత్ అభివృద్ధి, విద్య, ఉపాధి ప్రాతిపదికగా బలమైన అజెండాను (మెసేజ్) ప్రజల ముందుంచారు. 2022 అక్టోబర్ నుంచి చేపట్టిన సుదీర్ఘ పాదయాత్ర ద్వారా గ్రామగ్రామాన బలమైన కార్యకర్తల వ్యవస్థను (మిషనరీలు) నిర్మించుకున్నారు.
పక్కా ఎన్నికల నిర్వహణా వ్యూహాలతో (మెకానిక్స్) ప్రచారాన్ని నడిపించి, తాజాగా జరిగిన బాంకీపూర్ ఉపఎన్నికలో బీజేపీ కట్టడిని దాటుకుని విజయం సాధించారు. సాంకేతికత, డేటా ఎంత పెరిగినా, క్షేత్రస్థాయి కార్యకర్తలు మరియు బలమైన నాయకత్వం లేకపోతే ఎన్నికల్లో గెలవడం సాధ్యం కాదని పీకే విజయం స్పష్టం చేస్తోంది.