భగ్గుమంటున్న చమురు ధరలు.. అమెరికా-ఇరాన్ ఉద్రిక్తతలే కారణం

అమెరికా-ఇరాన్ మధ్య పెరుగుతున్న యుద్ధ వాతావరణం అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో ముడిచమురు ధరలను పెంచేస్తోంది. హార్ముజ్ జలసంధిపై ఆంక్షలు, డోనాల్డ్ ట్రంప్ హెచ్చరికల నేపథ్యంలో వరుసగా మూడో రోజు చమురు ధరలు భారీగా పెరిగాయి.

అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో ముడిచమురు ధరలు మరోసారి భగ్గుమన్నాయి. అమెరికా, ఇరాన్ మధ్య ముదురుతున్న యుద్ధ ఉద్రిక్తతల ప్రభావం చమురు మార్కెట్‌పై స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది. బుధవారం (జూలై 15) నాటి ట్రేడింగ్‌లో వరుసగా మూడో రోజూ ధరలు లాభాల్లో పయనించాయి. ఇరాన్‌పై మరిన్ని దాడులు తప్పవంటూ అమెరికా అధ్యక్షుడు డోనాల్డ్ ట్రంప్ హెచ్చరించడం, హార్ముజ్ జలసంధి గుండా వెళ్లే ఇరాన్ రవాణా నౌకలపై అమెరికా మళ్లీ దిగ్బంధాన్ని విధించడం ఈ ధరల పెరుగుదలకు ప్రధాన కారణాలుగా నిలిచాయి.

భగ్గుమంటున్న చమురు ధరలు.. అమెరికా-ఇరాన్ ఉద్రిక్తతలే కారణం (REUTERS)

రికార్డు స్థాయికి చేరిన ధరలు

ప్రస్తుత ట్రేడింగ్‌లో బ్రెంట్ క్రూడ్ ధర 1.46 డాలర్లు (1.72 శాతం) పెరిగి బ్యారెల్‌కు 86.19 డాలర్లకు చేరుకుంది. జూన్ 12 తర్వాత బ్రెంట్ క్రూడ్ ఈ స్థాయికి చేరడం ఇదే తొలిసారి. అలాగే వెస్ట్ టెక్సాస్ ఇంటర్మీడియట్ (WTI) ధర కూడా 1.11 డాలర్లు (1.4 శాతం) పుంజుకుని, బ్యారెల్‌కు 80.40 డాలర్ల వద్ద ముగిసింది. జూన్ 15 తర్వాత డబ్ల్యూటీఐకి ఇదే అత్యధిక ముగింపు కావడం గమనార్హం. బుధవారం ఉదయం ఆరంభ ట్రేడింగ్‌లోనే ఈ రెండు రకాల చమురు ధరలు మరింత ముందుకు దూసుకెళ్లాయి.

ట్రంప్ హెచ్చరికలతో మారిన సమీకరణాలు

ఇరాన్‌పై సైనిక దాడులు కొనసాగుతాయని అమెరికా అధ్యక్షుడు డోనాల్డ్ ట్రంప్ స్పష్టం చేశారు. "టెహ్రాన్ (ఇరాన్) చర్చల టేబుల్ ముందుకు రాకపోతే వచ్చే వారం ఆ దేశంలోని విద్యుత్ కేంద్రాలు, వంతెనలను లక్ష్యంగా చేసుకుని దాడులు చేస్తాం" అని ఫాక్స్ న్యూస్‌కు ఇచ్చిన ఇంటర్వ్యూలో ట్రంప్ హెచ్చరించారు.

హార్ముజ్ జలసంధిలో వాణిజ్య నౌకలపై దాడులు చేసే ఇరాన్ సామర్థ్యాన్ని దెబ్బతీయడమే లక్ష్యంగా అమెరికా దళాలు తాజా దాడులు జరిపాయి. ఆ తర్వాత గంటకే, వాషింగ్టన్ కాలమానం ప్రకారం సాయంత్రం 4 గంటలకు ఇరాన్ నౌకలపై దిగ్బంధాన్ని పునరుద్ధరించారు.

అయితే, ఈ వ్యూహాత్మక జలసంధి గుండా వెళ్లే సరుకు రవాణా నౌకలపై 20 శాతం రుసుము విధించాలన్న తన మునుపటి ప్రతిపాదనను ట్రంప్ వెనక్కి తీసుకున్నారు. ఈ పన్ను ఉపసంహరణ నిర్ణయం షిప్పింగ్ రంగానికి కొంత ఉపశమనాన్ని ఇచ్చింది. అమెరికా-ఇరాన్ కాల్పుల విరమణ ఒప్పందం రద్దు కావడం, ప్రపంచవ్యాప్తంగా చమురు, ద్రవీకృత సహజ వాయువు (LNG) రవాణాలో ఐదో వంతు వాటా ఉన్న హార్ముజ్ జలసంధిలో ఆటంకాలు ఎదురవుతాయన్న ఆందోళనల మధ్య ఈ ఉపశమనం లభించింది.

గల్ఫ్ ప్రాంతంలో ముదురుతున్న సంక్షోభం

ఇరాన్‌తో ఉద్రిక్తతలు పెరుగుతున్న వేళ, హార్ముజ్ జలసంధిపై ఇరాన్ పట్టు సాధించడం చమురు ధరలపై నిరంతరం ఒత్తిడి పెంచుతోంది. ట్రంప్ ఈ పరిస్థితులను ఎలా సమర్ధంగా ఎదుర్కొంటారనేది ఇప్పుడు ఆసక్తికరంగా మారింది. గత కొన్ని రోజులుగా ఈ ప్రాంతంలో చమురు ట్యాంకర్లపై, కువైట్ వంటి గల్ఫ్ దేశాలపై దాడులు జరగడం వల్ల షిప్పింగ్ రంగానికి తీవ్ర అంతరాయం కలిగింది.

రెండో త్రైమాసికంలో సరఫరా ఆందోళనల కారణంగా చమురు ధరలు దాదాపు 30 శాతం వరకు క్షీణించాయి. కానీ తాజా పరిణామాలతో నెల రోజుల గరిష్ట స్థాయికి ధరలు చేరుకుని ఆ నష్టాలను భర్తీ చేసుకుంటున్నాయి. మధ్యంతర శాంతి ఒప్పందం కుదిరిన తర్వాత పర్షియన్ గల్ఫ్ ఉత్పాదక దేశాలు ముడిచమురు ఎగుమతులను పెంచాయి. యూఏఈ (UAE) తమ నౌకల ట్రాన్స్‌పాండర్లను నిలిపివేసి మరీ షిప్‌మెంట్లను సరఫరా చేసింది. అయితే తాజా ఉద్రిక్తతలు ఈ సానుకూల వాతావరణాన్ని మళ్లీ దెబ్బతీశాయి.

హౌతీ తిరుగుబాటుదారుల దాడులు

ప్రాంతీయ ఉద్రిక్తతలకు తోడు, ఇరాన్ మద్దతు ఉన్న యెమెన్‌కు చెందిన హౌతీ తిరుగుబాటుదారులు సౌదీ అరేబియాపై బాలిస్టిక్ క్షిపణులు, డ్రోన్లతో దాడులు చేశారు. 2022లో ఇరు పక్షాలు కాల్పుల విరమణకు అంగీకరించిన తర్వాత జరిగిన అత్యంత తీవ్రమైన దాడి ఇదే కావడం గమనార్హం. ఈ పరిణామాలన్నీ కలిసి అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో చమురు సరఫరాపై తీవ్ర ప్రభావం చూపుతున్నాయి.