అక్టోబర్ 2న మొబైల్ షాపుల్లో యూపీఐ బంద్! నిరసనకు కారణమేంటి?

యూపీఐ లావాదేవీలపై 0.4 శాతం ఎండీఆర్ (MDR) రుసుము విధించాలన్న ప్రతిపాదనను నిరసిస్తూ ఆల్ ఇండియా మొబైల్ రీటైలర్స్ అసోసియేషన్ అక్టోబర్ 2న 'నో యూపీఐ డే'కు పిలుపునిచ్చింది. గాంధీ జయంతి రోజున దేశవ్యాప్తంగా ఉన్న మొబైల్ దుకాణాల్లో డిజిటల్ చెల్లింపుల సేవలకు అంతరాయం ఏర్పడే అవకాశముంది.

గాంధీ జయంతి సందర్భంగా అక్టోబర్ 2న మొబైల్ ఫోన్లు, యాక్సెసరీస్ కొనుగోలు చేసే వినియోగదారులకు డిజిటల్ చెల్లింపుల్లో ఇబ్బందులు ఎదురయ్యే సూచనలు కనిపిస్తున్నాయి. వర్తకుల నుంచి వసూలు చేయాలని భావిస్తున్న 0.4 శాతం మర్చంట్ డిస్కౌంట్ రేట్ (ఎండీఆర్) నిర్ణయానికి నిరసనగా దేశవ్యాప్తంగా 'నో యూపీఐ డే' పాటించాలని మొబైల్ రీటైలర్లు నిర్ణయించారు.

అక్టోబర్ 2న మొబైల్ షాపుల్లో యూపీఐ బంద్! నిరసనకు కారణమేంటి?

గత ఆరేళ్లుగా యూపీఐ లావాదేవీలపై కొనసాగుతున్న జీరో-ఎండీఆర్ విధానంలో మార్పులు తీసుకువచ్చేందుకు ప్రభుత్వం సన్నాహాలు చేస్తున్న తరుణంలో వ్యాపారుల నుంచి ఈ నిరోధం వ్యక్తమవుతోంది. అక్టోబర్ 15 నుంచి వర్తకులకు జరిగే ₹2,000 కంటే ఎక్కువ విలువైన యూపీఐ బదిలీలపై ఈ అదనపు రుసుము వర్తిస్తుంది. అయితే వ్యక్తిగత (P2P) బదిలీలతో పాటు చిన్న వర్తకుల చెల్లింపులు ఎప్పటిలాగే ఉచితంగానే కొనసాగుతాయి.

నిరసన ఎందుకు? రీటైలర్ల ఆందోళన ఏంటి?

ఆల్ ఇండియా మొబైల్ రీటైలర్స్ అసోసియేషన్ (ఏఐఎమ్‌ఆర్‌ఏ) ఈ నిరసన పిలుపునిచ్చింది. నిబంధనల ప్రకారం నిర్ణీత యూపీఐ చెల్లింపులపై విధించే ఎండీఆర్ వల్ల చిన్న, మధ్య తరహా మొబైల్ రీటైలర్లపై తీవ్ర ఆర్థిక భారం పడుతుందని సంఘం ఆందోళన వ్యక్తం చేసింది.

అక్టోబర్ 2న వ్యాపారులు తమ దుకాణాల్లోని యూపీఐ క్యూఆర్ కోడ్లను నల్ల గుడ్డతో కప్పి ప్రతీకాత్మక నిరసన తెలుపుతారని, ఆ రోజు ఎలాంటి యూపీఐ చెల్లింపులను స్వీకరించరని ఏఐఎమ్‌ఆర్‌ఏ ఉపాధ్యక్షుడు, ఢిల్లీ-ఎన్‌సీఆర్ అధ్యక్షుడు తర్విందర్ సింగ్ తెలిపారు.

"డిజిటల్ ఇండియా పథకం మరింత వేగంగా విస్తరించాలంటే యూపీఐ లావాదేవీలను జీరో ఎండీఆర్ పరిధిలోనే ఉంచాలి. ఈ నిరసన యూపీఐకి లేదా డిజిటల్ ఇండియాకు వ్యతిరేకం కాదు. డిజిటల్ చెల్లింపులను ప్రోత్సహిస్తున్న వర్తకులపై అదనపు భారం పడకూడదన్నదే మా కోరిక. డిజిటల్ చెల్లింపుల వ్యవస్థ వ్యాపారులందరికీ అందుబాటులో ఉన్నప్పుడే అను అనుకూల ఫలితాలు వస్తాయి" అని ఆయన తెలిపారు.

రీటైలర్ల ఆదాయంపై ఎంత ప్రభావం?

యూపీఐ లావాదేవీలపై ఎండీఆర్ విధించడం వల్ల నెలకు ₹5 లక్షల నుంచి ₹30 లక్షల వరకు డిజిటల్ వ్యాపారం చేసే చిన్న రీటైలర్లు ప్రతి నెలా ₹2,000 నుంచి ₹12,000 వరకు నష్టపోవాల్సి వస్తుందని ఏఐఎమ్‌ఆర్‌ఏ కేంద్ర ఆర్థిక మంత్రి నిర్మలా సీతారామన్‌కు సమర్పించిన నివేదికలో పేర్కొంది. ఈ నష్టం రీటైలర్ల నికర ఆదాయంలో మూడో వంతు తుడిచిపెట్టుకుపోయేలా చేస్తుందని ఆందోళన వ్యక్తం చేసింది.

ఈ 0.4 శాతం ఎండీఆర్ వల్ల దేశవ్యాప్తంగా ఉన్న చిన్న మొబైల్ రీటైలర్లపై నెలకు సుమారు ₹40 కోట్లు, ఏటా దాదాపు ₹500 కోట్ల మేర భారం పడుతుందని అసోసియేషన్ అంచనా వేసింది.

అయితే, క్యూఆర్ కోడ్ ద్వారా నెలకు ₹1 లక్ష వరకు మాత్రమే చెల్లింపులు పొందే సూక్ష్మ వ్యాపారులకు ఈ ఎండీఆర్ నుంచి మినహాయింపు లభిస్తుంది.

వినియోగదారులపై ప్రభావం పడుతుందా?

యూపీఐ పై విధించే ఎండీఆర్ రుసుమును వ్యాపారులే భరించాలని, వినియోగదారుల నుంచి ఎలాంటి అదనపు మొత్తం వసూలు చేయకూడదని సెప్టెంబర్ 25న కేంద్ర ఆర్థిక మంత్రి నిర్మలా సీతారామన్ స్పష్టం చేశారు.

"ఈ భారాన్ని వినియోగదారులపై మోపడం లేదని మేము స్పష్టంగా చెబుతున్నాం. కాబట్టి వినియోగదారులు ఆందోళన చెందాల్సిన అవసరం లేదు" అని ఆర్థిక మంత్రి వివరించారు.

నేషనల్ పేమెంట్స్ కార్పొరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా (ఎన్‌పీసీఐ) సైతం ఇదే అంశాన్ని ధృవీకరించింది. సాధారణంగా వర్తకులు వ్యాపార పరిమాణాన్ని పెంచుకోవడానికి ఇలాంటి డిజిటల్ ప్రాసెసింగ్ వ్యయాలను నిర్వహణ ఖర్చులుగా భావిస్తారు. క్రెడిట్ కార్డ్ రుసుములతో పోలిస్తే యూపీఐ ఎండీఆర్ చాలా తక్కువని, ఇది కొన్ని నిర్దిష్ట పరిమితులకు మించిన లావాదేవీలకే వర్తిస్తుందని తెలిపింది. కాబట్టి వ్యాపారులు వస్తువుల విక్రయ ధరలను పెంచే అవకాశం లేదని, వినియోగదారులు పాత ధరలకే వస్తువులను కొనుగోలు చేయవచ్చని ఎన్‌పీసీఐ వివరణ ఇచ్చింది. వర్తకులు ఈ రుసుమును వినియోగదారులకు బదిలీ చేయకుండా బ్యాంకింగ్ సంస్థలు నిరంతరం పర్యవేక్షిస్తాయని వెల్లడించింది.