ఇన్వెస్టర్లు స్టాక్ మార్కెట్ గురించి చర్చించుకునేటప్పుడు రకరకాల ఫైనాన్షియల్ రేషియోల (ఆర్థిక నిష్పత్తులు) ప్రస్తావన తరచూ వస్తూ ఉంటుంది. ఒక కంపెనీ ఆర్థిక ఆరోగ్యం ఎలా ఉంది, అందులో పెట్టుబడి పెట్టవచ్చా లేదా అని విశ్లేషించడానికి ఇవి ప్రాథమిక సాధనాలుగా పనిచేస్తాయి. కంపెనీల ఫైనాన్షియల్ స్టేట్మెంట్స్, మార్కెట్ డేటా ఆధారంగా వీటిని లెక్కిస్తారు. మార్కెట్ ట్రెండ్స్ను సులభంగా అర్థం చేసుకోవడానికి ప్రతి ఇన్వెస్టర్ ఈ కీలక రేషియోలపై అవగాహన పెంచుకోవడం అవసరం.
కొత్తగా పెట్టుబడులు ప్రారంభించే వారు తెలుసుకోవలసిన కొన్ని ముఖ్యమైన రేషియోలు ఇక్కడ ఉన్నాయి.
1. పీఈ రేషియో (PE Ratio - Price to Earnings)
మ్యూచువల్ ఫండ్ మేనేజర్లు, మార్కెట్ నిపుణులు ఎక్కువగా ఉపయోగించే రేషియో ఇది. ఒక కంపెనీ షేరు ధరను, దాని ప్రతి షేరు సంపాదనతో (Earnings Per Share - EPS) పోల్చి ఇది లెక్కిస్తారు. కంపెనీ విలువ (Valuation) ఎంత ఉందో తెలుసుకోవడానికి ఇది ఉపయోగపడుతుంది.
ఎక్కువ పీఈ (High P/E): కంపెనీ షేరు ధర ఎక్కువగా ఉందని (Overvalued) లేదా భవిష్యత్తులో భారీ వృద్ధి అంచనాలు ఉన్నాయని అర్థం.
తక్కువ పీఈ (Low P/E): షేరు తక్కువ ధరలో లభిస్తోందని (Undervalued) లేదా ప్రస్తుతానికి వృద్ధి అవకాశాలు తక్కువగా ఉన్నాయని అర్థం.
గమనిక: పీఈ రేషియో అనేది రంగాన్ని బట్టి (Sector to Sector) మారుతుంది. కాబట్టి ఒకే రంగంలోని కంపెనీలతో పోల్చి చూడటం సరైన పద్ధతి.
2. పీబీ రేషియో (PB Ratio - Price-to-Book)
కంపెనీ బుక్ వాల్యూతో (పుస్తక విలువ) పోలిస్తే దాని మార్కెట్ విలువ ఎంత ఉందో పీబీ రేషియో తెలియజేస్తుంది. పొటెన్షియల్ స్టాక్స్ను గుర్తించడానికి ఇన్వెస్టర్లు దీనిని వాడుతుంటారు.
పీబీ రేషియో 1 కంటే తక్కువగా ఉంటే, ఆ స్టాక్ తక్కువ ధరకు లభిస్తోందని (Undervalued) అర్థం కావచ్చు. అదే 1 కంటే ఎక్కువగా ఉంటే అది ఓవర్వాల్యూడ్ అని లేదా బలమైన వృద్ధి అంచనాలు ఉన్నాయని అర్థం.
{{/usCountry}}పీబీ రేషియో 1 కంటే తక్కువగా ఉంటే, ఆ స్టాక్ తక్కువ ధరకు లభిస్తోందని (Undervalued) అర్థం కావచ్చు. అదే 1 కంటే ఎక్కువగా ఉంటే అది ఓవర్వాల్యూడ్ అని లేదా బలమైన వృద్ధి అంచనాలు ఉన్నాయని అర్థం.
{{/usCountry}}కంపెనీ పనితీరు సమర్థవంతంగా ఉంటే ఈ రేషియో 1:2 లేదా 1:3 వరకు ఉండవచ్చు. సామర్థ్యం తక్కువగా ఉంటే 1 కంటే తక్కువగా ఉంటుంది.
3. రిటర్న్ ఆన్ ఈక్విటీ (ROE - Return on Equity)
ఒక కంపెనీ తన ఈక్విటీ మూలధనాన్ని (Equity Capital) ఉపయోగించి ఎంత సమర్థవంతంగా లాభాలను ఆర్జిస్తుందో ROE చెప్తుంది. కంపెనీ నికర ఆదాయాన్ని (Net Income), షేర్హోల్డర్ల ఈక్విటీతో భాగించడం ద్వారా దీనిని లెక్కిస్తారు. ఇది శాతంలో (Percentage) ఉంటుంది.
ఎక్కువ ROE ఉన్న కంపెనీల భవిష్యత్తు, స్టాక్ పనితీరు మెరుగ్గా ఉండే అవకాశం ఉంది. ఒకే పరిశ్రమకు చెందిన కంపెనీలను పోల్చడానికి ఇది బాగా ఉపయోగపడుతుంది. సాధారణంగా సంబంధిత రంగ సగటు (Sector Average) కంటే ఎక్కువగా లేదా సమానంగా ROE ఉన్న కంపెనీలను ఎంచుకోవడం మంచిది.
4. డెట్-టు-ఈక్విటీ రేషియో (D/E Ratio)
కంపెనీ ఆర్థిక స్థిరత్వాన్ని, అప్పుల భారాన్ని అంచనా వేయడానికి విశ్లేషకులు దీనిని పరిశీలిస్తారు. మొత్తం అప్పులను (Total Liabilities) ఈక్విటీతో భాగించడం ద్వారా ఇది తెలుస్తుంది.
ఎక్కువ D/E: కంపెనీ వృద్ధి కోసం అప్పులపై ఎక్కువగా ఆధారపడుతోందని అర్థం. ఇది రిస్క్తో కూడుకున్నది.
తక్కువ D/E: కంపెనీకి అప్పులు తక్కువగా ఉన్నాయని, ఆర్థికంగా స్థిరంగా ఉందని అర్థం.
సాధారణంగా 1:1 రేషియోను సురక్షితమైనదిగా భావిస్తారు. అయితే, మరీ తక్కువగా ఉంటే కంపెనీ వ్యాపార విస్తరణకు అప్పులను సరిగ్గా ఉపయోగించుకోవడం లేదని కూడా అర్థం కావచ్చు.
5. డివిడెండ్ యీల్డ్ (Dividend Yield)
పెట్టుబడి ద్వారా క్రమబద్ధమైన ఆదాయాన్ని (Income) కోరుకునే సాంప్రదాయ ఇన్వెస్టర్లు డివిడెండ్ యీల్డ్ను నిశితంగా గమనిస్తారు. ఒక షేరుపై వచ్చే వార్షిక డివిడెండ్ను దాని ప్రస్తుత షేరు ధరతో భాగించడం ద్వారా ఇది లభిస్తుంది.
ఎక్కువ డివిడెండ్ యీల్డ్ ఉన్న స్టాక్స్ ఇన్వెస్టర్లను ఆకర్షిస్తాయి. అయితే, కేవలం ఎక్కువ డివిడెండ్ ఇస్తున్నారనే కారణంతోనే ఇన్వెస్ట్ చేయకూడదు. కొన్నిసార్లు షేరు ధర విపరీతంగా పడిపోవడం వల్ల కూడా డివిడెండ్ యీల్డ్ తాత్కాలికంగా ఎక్కువగా కనిపిస్తుంది.
6. పెగ్ రేషియో (PEG Ratio - Price/Earnings-to-Growth)
ఇది పీఈ (P/E) రేషియోను కంపెనీ వృద్ధి రేటుతో (Growth Rate) సర్దుబాటు చేసి చూపిస్తుంది. పీఈ రేషియోను వార్షిక ఈపీఎస్ (EPS) వృద్ధి రేటుతో భాగించడం ద్వారా పెగ్ రేషియో వస్తుంది.
పెగ్ రేషియో 1.0 కంటే తక్కువగా ఉంటే, ఆ స్టాక్ దాని వృద్ధి రేటుతో పోలిస్తే తక్కువ ధరకు (Undervalued) లభిస్తోందని అర్థం. ఇది పెట్టుబడికి ఉత్తమమైనదిగా భావిస్తారు. 1 కంటే ఎక్కువగా ఉంటే అది ఓవర్వాల్యూడ్ అని అర్థం.
ముగింపు సలహా: ఇన్వెస్టర్లు ఈ రేషియోలను ఏదో మంత్రదండం లాంటి ఒంటరి నంబర్లుగా భావించకూడదు. మార్కెట్ పరిస్థితులు, పరిశ్రమ బెంచ్మార్క్లు , ఆర్థిక పరిస్థితులను బట్టి ఈ రేషియోల ప్రాధాన్యత మారుతుంటుంది. ఒక నిర్దిష్ట మార్కెట్ పరిస్థితిలో ఒక రేషియోకి ఎక్కువ ప్రాధాన్యత ఉంటే, మరో పరిస్థితిలో ఇంకో రేషియో ముఖ్యం కావచ్చు.
వ్యాసకర్త:
- శ్రీకాంత్ చౌహాన్,
హెడ్ ఆఫ్ ఈక్విటీ రీసెర్చ్,
కొటక్ సెక్యూరిటీస్