కేంద్ర బడ్జెట్ 2026-27: తెలుగు రాష్ట్రాలకు అందిన వరాలు ఇవే

కేంద్ర బడ్జెట్ 2026-27లో తెలుగు రాష్ట్రాలైన ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణలకు లభించిన కేటాయింపులు కేవలం అంకెలకే పరిమితం కాకుండా, ఒక పారిశ్రామిక పర్యావరణ వ్యవస్థ అభివృద్ధికి బాటలు వేశాయి. అలాగే మౌలిక వసతుల వృద్ధికి దోహదం చేసేలా ఉన్నాయి.

కేంద్ర ఆర్థిక మంత్రి శ్రీమతి నిర్మలా సీతారామన్ ప్రవేశపెట్టిన 2026-27 కేంద్ర బడ్జెట్, భారత ఆర్థిక వ్యవస్థను కేవలం సంస్కరణల పథంలోనే కాకుండా, పర్ఫార్మెన్స్ ఆధారిత వృద్ధి వైపు నడిపించే ఒక బృహత్తర ప్రణాళిక. "కర్తవ్య భవన్" నుండి వెలువడిన ఈ బడ్జెట్ దేశాన్ని 'వికసిత భారత్'గా తీర్చిదిద్దేందుకు మూడు ప్రధాన కర్తవ్యాలను నిర్దేశించింది. అవి ఆర్థిక వృద్ధిని వేగవంతం చేయడం (Growth), ప్రజల ఆకాంక్షలను విజయాలుగా మార్చేలా సామర్థ్యాన్ని పెంచడం (Capacity), సమ్మిళిత అభివృద్ధిని (Inclusion) సాధించడం. గత 12 ఏళ్లుగా అనుసరిస్తున్న ఆర్థిక క్రమశిక్షణను కొనసాగిస్తూనే, ఈ బడ్జెట్ 'పాపులిజం' (Populism) కంటే ప్రజల ప్రయోజనాలకే పెద్దపీట వేసింది.

కేంద్ర బడ్జెట్ 2026-27: తెలుగు రాష్ట్రాలకు అందిన వరాలు ఇవే (Sansad TV )

ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణలకు లభించిన ప్రాధాన్యత

"సబ్ కా సాత్, సబ్ కా వికాస్" మంత్రంతో ప్రతి ప్రాంతానికి వనరులు, అవకాశాలను కల్పించడం ఈ బడ్జెట్ మూడవ కర్తవ్యం. ఈ క్రమంలో తెలుగు రాష్ట్రాల అభివృద్ధికి సంబంధించి కీలక ప్రకటనలు వెలువడ్డాయి.

1. రేర్ ఎర్త్ కారిడార్లు (Rare Earth Corridors): ఖనిజ సంపద కలిగిన ఆంధ్రప్రదేశ్‌ను ప్రత్యేకంగా "రేర్ ఎర్త్ కారిడార్"లో చేర్చడం ఒక చారిత్రాత్మక నిర్ణయం. ఇది కేవలం మైనింగ్‌కు మాత్రమే పరిమితం కాకుండా, ప్రాసెసింగ్, పరిశోధన, తయారీ రంగాలను (Value Chain) కలుపుతూ సాగనుంది. ఇది రాష్ట్ర పారిశ్రామిక విధానంలో ఒక విప్లవాత్మక మార్పుకు నాంది పలకనుంది.
2. గ్రోత్ కనెక్టర్లు - హై-స్పీడ్ రైలు (High-Speed Rail Connectors): రవాణా రంగంలో విప్లవాత్మక మార్పుల కోసం ఏడు హై-స్పీడ్ రైల్ కారిడార్లను "గ్రోత్ కనెక్టర్లు"గా (Growth Connectors) బడ్జెట్ పేర్కొంది. ఇందులో హైదరాబాద్ ప్రధాన కేంద్రంగా పుణే-హైదరాబాద్, హైదరాబాద్-బెంగళూరు, హైదరాబాద్-చెన్నై కారిడార్లను ప్రతిపాదించారు. ఇది దక్షిణాది మెట్రో నగరాల మధ్య వాణిజ్య అనుసంధానతను పతాక స్థాయికి తీసుకెళ్తుంది. తెలంగాణ, ఆంధ్ర ప్రదేశ్ మధ్య కూడా కనెక్టివిటీని విస్తృతం చేస్తుంది.
3. పర్యాటక పర్యావరణ మార్గాలు (Ecological Trails): ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని అరకు వ్యాలీ (తూర్పు కనుమలు) వద్ద ట్రెకింగ్ మార్గాలు, పులికాట్ సరస్సు వద్ద పక్షుల పరిశీలన (Bird Watching) కేంద్రాల అభివృద్ధికి నిధులు కేటాయించారు.

విశ్లేషణ: ఈ మౌలిక సదుపాయాల కల్పన కేవలం ఉపాధిని మాత్రమే కాకుండా, ఒక భారీ 'మల్టిప్లయర్ ఎఫెక్ట్' (Multiplier Effect) ద్వారా ప్రాంతీయ ఆర్థిక వృద్ధికి ఊతమిస్తుంది. ఈ కారిడార్లు స్థానిక MSMEలకు అంతర్జాతీయ సరఫరా గొలుసులతో (Supply Chains) అనుసంధానం కావడానికి ఒక వ్యాపార సానుకూల వాతావరణాన్ని కల్పిస్తాయి.

పారిశ్రామిక విప్లవం: బయోఫార్మా, తయారీ రంగాలు

భారతదేశాన్ని గ్లోబల్ మ్యానుఫ్యాక్చరింగ్ హబ్‌గా మార్చే "రిఫార్మ్ ఎక్స్‌ప్రెస్" (Reform Express) వేగంగా దూసుకుపోతోంది. ఇందులో భాగంగా వ్యూహాత్మక రంగాలకు పెద్దపీట వేశారు:

1. బయోఫార్మా శక్తి (Biopharma SHAKTI): అసంక్రమిత వ్యాధుల (డయాబెటిస్, క్యాన్సర్) నివారణే లక్ష్యంగా ₹10,000 కోట్ల భారీ నిధితో ఈ పథకాన్ని ప్రారంభించారు. హైదరాబాద్‌ ఇప్పటికే బయోలాజిక్స్, బయోసిమిలర్స్ తయారీలో అగ్రగామిగా ఉండగా, 1,000 క్లినికల్ ట్రయల్ సైట్ల ఏర్పాటు వంటి నిర్ణయాలు నగరంలోని ఫార్మా రంగాన్ని అంతర్జాతీయ స్థాయికి తీసుకెళ్తాయి. 3 కొత్త NIPERల ఏర్పాటు, 7 పాత వాటి అప్‌గ్రేడేషన్ ఈ రంగానికి నైపుణ్యం కలిగిన మానవ వనరులను అందిస్తుంది.

2. ISM 2.0 & ఎలక్ట్రానిక్స్: ఇండియా సెమీకండక్టర్ మిషన్ (ISM 2.0) ద్వారా స్వదేశీ ఐపీ (IP) సృష్టిపై దృష్టి పెట్టారు (సెక్షన్ 17). ఎలక్ట్రానిక్స్ తయారీ కేటాయింపులను ₹40,000 కోట్లకు పెంచడం ద్వారా ఏపీ, తెలంగాణలోని ఎలక్ట్రానిక్ క్లస్టర్లకు భారీ పెట్టుబడులు వచ్చే అవకాశం ఉంది.

3. టెక్స్‌టైల్ & చేనేత సంస్కరణలు: "సమర్థ్ 2.0", "మహాత్మా గాంధీ గ్రామ్ స్వరాజ్" కార్యక్రమాల ద్వారా పోచంపల్లి, ధర్మవరం వంటి చేనేత కేంద్రాలకు అంతర్జాతీయ మార్కెట్ లింకేజీ మరియు బ్రాండింగ్ లభించనుంది. ఇది వేలాది మంది నేత కార్మికుల ఆదాయాన్ని మెరుగుపరుస్తుంది.

యువశక్తి, నైపుణ్యాభివృద్ధి

యువతకు చదువుతో పాటు నేరుగా ఉపాధి కల్పించే "ఎడ్యుకేషన్ టు ఎంప్లాయ్‌మెంట్" లక్ష్యంతో కీలక నిర్ణయాలు తీసుకున్నారు:

1. AVGC కంటెంట్ ల్యాబ్‌లు: 2030 నాటికి 20 లక్షల మంది నిపుణులు అవసరమయ్యే యానిమేషన్, విజువల్ ఎఫెక్ట్స్ (AVGC) రంగం కోసం 15,000 పాఠశాలలు, 500 కళాశాలల్లో కంటెంట్ క్రియేటర్ ల్యాబ్‌లను ఏర్పాటు చేయనున్నారు. వీటి ద్వారా కూడా తెలుగు రాష్ట్రాలకు మేలు కలగనుంది.

2. ఆరోగ్య రంగ నిపుణులు: రాబోయే ఐదేళ్లలో ఒక లక్ష మంది 'అలైడ్ హెల్త్ ప్రొఫెషనల్స్'ను తయారు చేసేలా విద్యా సంస్థలను అప్‌గ్రేడ్ చేయనున్నారు .

3. STEM సపోర్ట్: శాస్త్ర, సాంకేతిక రంగాల్లో (STEM) బాలికల భాగస్వామ్యాన్ని పెంచేందుకు ప్రతి జిల్లాలో ఒక గర్ల్స్ హాస్టల్‌ను ఏర్పాటు చేయనున్నారు.

ఈ చర్యలు టైర్-II, టైర్-III నగరాల్లోని యువతకు నైపుణ్యంతో కూడిన ఉపాధిని అందిస్తాయి, తద్వారా వారు భవిష్యత్తులో నూతన ఆదాయపు పన్ను చట్టం పరిధిలోకి వచ్చే స్థాయికి ఎదుగుతారు.