హిందూ సంప్రదాయంలో మకర సంక్రాంతికి ఒక ప్రత్యేకమైన స్థానం ఉంది. సాధారణంగా మనం జరుపుకునే చాలా పండుగలు చంద్రుడి గమనాన్ని బట్టి మారుతుంటాయి (చాంద్రమానం). కానీ, సంక్రాంతి మాత్రం సూర్యుడి గమనం ఆధారంగా (సౌరమానం) జరుపుకునే పండుగ. సూర్యుడు ధనుస్సు రాశి నుంచి మకర రాశిలోకి ప్రవేశించే పవిత్ర ఘడియలనే మనం 'మకర సంక్రాంతి'గా జరుపుకుంటాం.
అయితే, ప్రతి ఏడాది లాగే ఈసారి కూడా పండుగ తేదీ విషయంలో ప్రజల్లో కొంత గందరగోళం నెలకొంది. పండుగ 14వ తేదీనా లేక 15వ తేదీనా? అనే సందేహాలకు సమాధానం ఇక్కడ ఉంది.
తేదీపై క్లారిటీ: జనవరి 14నే పండుగ
దృక్ పంచాంగం, జ్యోతిష్య పండితుల విశ్లేషణ ప్రకారం.. 2026లో మకర సంక్రాంతిని జనవరి 14న జరుపుకోవడమే సరైనది.
సూర్యుడు మకర రాశిలోకి ప్రవేశించే సమయాన్ని 'సంక్రాంతి క్షణం' అంటారు. ఈ ఏడాది జనవరి 14, బుధవారం మధ్యాహ్నం 3:13 గంటలకు సూర్యుడు మకర రాశిలోకి ప్రవేశించబోతున్నాడు. శాస్త్రం ప్రకారం, సూర్య సంక్రమణం పగటి పూట జరిగినప్పుడు, ఆ రోజే పండుగను నిర్వహించుకోవడం ఉత్తమం. అందుకే జనవరి 14నే పవిత్ర స్నానాలు, దానధర్మాలు, సూర్య ఆరాధన చేయాలని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.
గందరగోళం ఎందుకు వస్తుంది?
ప్రతి ఏటా 14, 15 తేదీల మధ్య చర్చ జరగడానికి కారణం ప్రాంతీయ పంచాంగాలు, సూర్యోదయ తిథులు. కొన్ని ప్రాంతాల్లో సూర్యోదయ సమయంలో ఏ తిథి ఉంటే దానికే ప్రాధాన్యత ఇస్తారు. ఒకవేళ సూర్యుడు సాయంత్రం వేళ మకర రాశిలోకి ప్రవేశిస్తే, అప్పుడు మరుసటి రోజున పండుగ జరుపుకుంటారు. కానీ, 2026లో మధ్యాహ్నమే ఈ మార్పు జరుగుతుండటంతో 14వ తేదీకే ప్రాధాన్యత లభిస్తోంది.
ఉత్తరాయణ పుణ్యకాలం: దీని ప్రత్యేకత ఏంటి?
సంక్రాంతి రోజు నుంచే సూర్యుడు తన దిశను మార్చుకుని ఉత్తరం వైపు ప్రయాణిస్తాడు. దీన్నే 'ఉత్తరాయణం' అంటారు. హిందూ ధర్మంలో ఇది అత్యంత శుభప్రదమైన సమయం.
{{/usCountry}}సంక్రాంతి రోజు నుంచే సూర్యుడు తన దిశను మార్చుకుని ఉత్తరం వైపు ప్రయాణిస్తాడు. దీన్నే 'ఉత్తరాయణం' అంటారు. హిందూ ధర్మంలో ఇది అత్యంత శుభప్రదమైన సమయం.
{{/usCountry}}పవిత్ర స్నానం: గంగ, గోదావరి వంటి పుణ్యనదుల్లో స్నానం చేయడం వల్ల పాపాలు తొలగిపోతాయని నమ్మకం.
దానగుణం: ఈ రోజున నువ్వులు, బెల్లం, కొత్త బియ్యం, వస్త్రాలను దానం చేయడం వల్ల అనంతమైన పుణ్యం లభిస్తుంది.
పిండి వంటలు: నువ్వుల లడ్డూలు, కొత్త బియ్యంతో చేసే పొంగలి ఈ పండుగ ప్రత్యేకత.
దేశవ్యాప్తంగా వివిధ రూపాల్లో..
ఈ పండుగను దేశంలోని వివిధ రాష్ట్రాల్లో రకరకాల పేర్లతో జరుపుకుంటారు:
తెలుగు రాష్ట్రాలు: సంక్రాంతి (భోగి, సంక్రాంతి, కనుమ)
తమిళనాడు: పొంగల్ (పంటల పండుగ)
గుజరాత్ & రాజస్థాన్: ఉత్తరాయణ్
పంజాబ్: లోహ్రీ
అస్సాం: మాఘ బిహు
సంక్రాంతి అంటే కేవలం పండుగ మాత్రమే కాదు.. అది ప్రకృతికి, సూర్య భగవానుడికి మనం కృతజ్ఞతలు చెప్పుకునే సమయం. కాబట్టి, ఎటువంటి సందేహాలు లేకుండా జనవరి 14న సంక్రాంతి సంబరాలకు సిద్ధమైపోండి.