హిందూ సనాతన ధర్మంలో ఎలాంటి పూజ లేదా పవిత్ర కార్యం ప్రారంభించినా కొన్ని ప్రత్యేక నియమాలను అత్యంత నిష్టతో పాటిస్తారు. రోజూ ఉదయాన్నే తలస్నానం చేసి శుచిగా పూజా గదిలోకి వచ్చి కూర్చున్నప్పటికీ, పండితులు లేదా పూజారులు యజమానిపై, పూజా సామాగ్రిపై, అలాగే పూజా స్థలంపై మంత్రోచ్ఛారణ చేస్తూ నీటిని చల్లుతుంటారు. ఇప్పటికే స్నానం చేసి పరిశుభ్రంగా ఉన్నప్పటికీ, పూజలో ఇలా మళ్లీ నీళ్లు ఎందుకు చల్లుతారనే సందేహం చాలా మందికి కలుగుతుంది.
పూజకు ముందు నీటిని చల్లడం వెనకున్న అసలు అర్ధం

హిందూ శాస్త్రాల ప్రకారం, కేవలం భౌతిక శరీర శుభ్రత మాత్రమే దైవారాధనకు సరిపోదు. మనస్సు కూడా పూర్తిగా ప్రశాంతంగా, ఏకాగ్రతతో ఉండాలి. ఈ భావనతోనే పూజను ప్రారంభించే ముందు పవిత్ర జలంతో శుద్ధి సంకల్పం చేస్తారు. లౌకిక ప్రపంచపు ఆలోచనల నుంచి మనసును పూర్తిగా మళ్లించి, దేవుని ధ్యానంలో లీనం చేయడానికి ఈ ప్రక్రియ ఒక సాధనంగా ఉపయోగపడుతుంది.
మంత్రం చదివి శ్రీమహావిష్ణువును 'పుండరీకాక్షుడు' (కమలం వంటి అందమైన నేత్రాలు కలిగినవాడు) అని కీర్తిస్తారు. మనిషి ఏ స్థితిలో ఉన్నప్పటికీ, భగవంతుని స్మరించడం ద్వారా బాహ్యంగా మరియు అంతర్గతంగా పరమ పవిత్రతను పొందుతాడని దీని అర్థం. ఇదే గాఢమైన నమ్మకంతో పూజా ప్రారంభానికి ముందు మంత్రపూర్వకంగా జల ప్రోక్షణం చేస్తారు.
జలం మరియు భగవంతుని మధ్య సంబంధం
సనాతన ధర్మంలో నీటిని జీవకారకంగా మరియు అత్యంత పవిత్రమైన మూలకముగా భావిస్తారు. క్షీరసాగరంలో శ్రీమహావిష్ణువు యోగనిద్రలో ఉండటం, ఆయన నాభి నుంచి బ్రహ్మదేవుడు ఉద్భవించి సృష్టిని ప్రారంభించడం వంటి పౌరాణిక గాథలు నీటి ప్రాముఖ్యతను తెలియజేస్తాయి. అందుకే ఏ పవిత్ర కార్యంలోనైనా నీటికి ప్రథమ తాంబూలం ఇస్తారు.
పూజా సామాగ్రి మరియు ప్రదేశ శుద్ధి
పవిత్రతకు ప్రతీక కమలం: నీటిలో పుట్టినప్పటికీ బురద అంటకుండా ఉండే కమలపువ్వు మనిషి జీవితానికి చక్కటి సందేశాన్ని ఇస్తుంది. బంధాలలో ఉన్నప్పటికీ మోహంలో చిక్కుకోకుండా ఉండటాన్ని ఇది సూచిస్తుంది.
{{/usCountry}}పవిత్రతకు ప్రతీక కమలం: నీటిలో పుట్టినప్పటికీ బురద అంటకుండా ఉండే కమలపువ్వు మనిషి జీవితానికి చక్కటి సందేశాన్ని ఇస్తుంది. బంధాలలో ఉన్నప్పటికీ మోహంలో చిక్కుకోకుండా ఉండటాన్ని ఇది సూచిస్తుంది.
{{/usCountry}}శంఖం మరియు జలం: పూజా సమయంలో శంఖంలో నీటిని నింపి దానితో ప్రోక్షణం చేయడం వల్ల ఆ ప్రదేశం అంతా దైవిక శక్తితో సానుకూల వాతావరణం సంతరించుకుంటుంది.
పువ్వులు, అక్షతలు, దీపం, పండ్లు వంటి సమస్త పూజా సామగ్రిపై నీటిని చల్లడం ద్వారా వాటిని భౌతికంగా, ఆధ్యాత్మికంగా పవిత్రం చేసి దైవారాధనకు సిద్ధం చేస్తారు.
ఈ విధంగా పూజ ప్రారంభంలో జలాన్ని చల్లడం కేవలం ఒక ఆచారం మాత్రమే కాదు, మనస్సును ఈశ్వర చైతన్యంతో అనుసంధానించే ఒక దివ్యమైన మార్గం.