ప్రాంతీయ పార్టీల ఆదాయంలో టీడీపీ, టీఎంసీ టాప్! ఆదాయం తగ్గినా.. ఖర్చులో వైఎస్సార్‌సీపీ జోరు: ADR నివేదిక

ప్రాంతీయ రాజకీయ పార్టీల ఆర్థిక పరిస్థితిపై ADR తాజాగా ఒక ఆసక్తికరమైన నివేదికను విడుదల చేసింది. 2024-25 ఆర్థిక సంవత్సరానికి సంబంధించి విశ్లేషించిన 36 ప్రాంతీయ పార్టీల గణాంకాలను పరిశీలిస్తే, పార్టీల ఆదాయం భారీగా తగ్గగా, ఖర్చులు మాత్రం ఆదాయాన్ని మించిపోయినట్లు స్పష్టమవుతోంది.

ఏడీఆర్ నివేదిక ప్రకారం, విశ్లేషించిన 36 పార్టీలలో తెలుగు దేశం పార్టీ అత్యధిక ఆదాయాన్ని ఆర్జించిన ప్రాంతీయ పార్టీగా నిలిచింది.

మంగళగిరిలో జరిగిన మహానాడులో మాట్లాడుతున్న చంద్రబాబు నాయుడు (@JaiTDP)

• టీడీపీ (TDP): ₹228.31 కోట్ల ఆదాయంతో మొదటి స్థానంలో ఉంది (మొత్తం ఆదాయంలో 19.14%).
• తృణమూల్ కాంగ్రెస్ (AITC): ₹219.35 కోట్లతో రెండో స్థానంలో నిలిచింది.
• వైఎస్సార్ కాంగ్రెస్ (YSRCP): ₹140.39 కోట్లతో మూడో స్థానంలో ఉంది.

మొత్తం మీద టాప్-5 పార్టీలే ప్రాంతీయ పార్టీల మొత్తం ఆదాయంలో 69% వాటాను కలిగి ఉండటం విశేషం.

ఖర్చులో వైఎస్సార్‌సీపీ అగ్రస్థానం.. ఆదాయం కంటే ఖర్చే ఎక్కువ

ఆదాయం విషయంలో మూడో స్థానంలో ఉన్న వైఎస్సార్ కాంగ్రెస్ పార్టీ, ఖర్చు చేయడంలో మాత్రం అందరికంటే ముందుంది.

• వైఎస్సార్‌సీపీ ఖర్చు: ₹340.20 కోట్లు (ఇది ఆ పార్టీ ఆదాయం కంటే 142% ఎక్కువ).
• బీజేడీ (BJD): ₹288.44 కోట్ల ఖర్చుతో రెండో స్థానంలో ఉంది.
• టీఎంసీ (AITC): ₹227.59 కోట్లు ఖర్చు చేసింది.

ఏడీఆర్ నివేదిక ప్రకారం, 36 పార్టీలలో 21 పార్టీలు తమ ఆదాయం కంటే ఎక్కువ ఖర్చు చేశాయి. సగటున ప్రాంతీయ పార్టీల వ్యయం వాటి ఆదాయం కంటే 20% ఎక్కువగా ఉంది.

తగ్గిన ఆదాయం.. పెరిగిన లోటు

గత ఆర్థిక సంవత్సరంతో (2023-24) పోలిస్తే, ప్రాంతీయ పార్టీల మొత్తం ఆదాయం 51% కంటే ఎక్కువ ( ₹1,270.23 కోట్లు) తగ్గింది.

• 2023-24 ఆదాయం: ₹2,463.17 కోట్లు
• 2024-25 ఆదాయం: ₹1,192.94 కోట్లు

మరోవైపు, ఆదాయం మిగిల్చుకున్న పార్టీలలో టీడీపీ అగ్రస్థానంలో ఉంది. ఈ పార్టీ తన ఆదాయంలో ₹166.98 కోట్లను ఖర్చు చేయకుండా మిగిల్చుకుంది.

ఆదాయ వనరులు, ఖర్చుల విశ్లేషణ

రాజకీయ పార్టీలకు ప్రధానంగా విరాళాల రూపంలోనే నిధులు అందుతున్నాయి.

విరాళాలు (Donations): మొత్తం ఆదాయంలో 58.88% ( ₹702.36 కోట్లు) విరాళాల ద్వారానే వచ్చింది. ఇందులో టీఎంసీకి అత్యధికంగా ₹184.08 కోట్లు అందాయి.

వడ్డీ ఆదాయం: పార్టీల వద్ద ఉన్న నిధులపై వచ్చిన వడ్డీ ద్వారా ₹277.21 కోట్లు (23.24%) సమకూరాయి.

ప్రధాన ఖర్చు: దాదాపు 15 పార్టీలు తమ మొత్తం ఖర్చులో 55% కంటే ఎక్కువ కేవలం ఎన్నికల ప్రచారం కోసమే వెచ్చించాయి.

ఆడిట్ నివేదికల్లో జాప్యం: ADR ఆందోళన

చట్టప్రకారం అక్టోబర్ 31 లోపు ఆడిట్ నివేదికలు సమర్పించాల్సి ఉండగా, 31 పార్టీలు (డీఎంకే, శివసేన, ఎన్సీపీ వంటివి) నివేదికలను అప్‌లోడ్ చేయలేదు. సమర్పించిన వాటిలో కూడా 21 పార్టీలు గడువు ముగిసిన తర్వాతే వివరాలు ఇచ్చాయి. రాజకీయ నిధుల్లో పారదర్శకత పెరగాలని, నిబంధనలు ఉల్లంఘించే పార్టీలపై కఠిన చర్యలు తీసుకోవాలని ADR సూచించింది.

తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQs)

1. రాజకీయ పార్టీలకు అత్యధికంగా ఆదాయం ఎక్కడి నుంచి వస్తుంది?

ప్రధానంగా స్వచ్ఛంద విరాళాలు (Donations), పార్టీ నిధులపై వచ్చే వడ్డీ ద్వారా ఆదాయం సమకూరుతుంది.

2. వైఎస్సార్‌సీపీ ఆదాయం కంటే ఎక్కువ ఖర్చు ఎలా చేయగలిగింది?

పార్టీల వద్ద గతంలో మిగిలి ఉన్న నిధులు (Reserves/Surplus) లేదా ఇతర ఆర్థిక వనరులను ఉపయోగించి ఆదాయాన్ని మించిన వ్యయం చేసే అవకాశం ఉంటుంది. ఎన్నికల సంవత్సరాల్లో ప్రచారం కోసం ఇలా ఎక్కువగా ఖర్చు చేస్తుంటారు.

3. ADR అంటే ఏమిటి?

ADR (Association for Democratic Reforms) అనేది ఎన్నికల ప్రక్రియలో పారదర్శకత, రాజకీయ పార్టీల జవాబుదారీతనంపై పనిచేసే ఒక స్వతంత్ర సంస్థ.

4. ఏయే పార్టీలు ఇంకా నివేదికలు సమర్పించలేదు?

డీఎంకే, శివసేన (రెండు వర్గాలు), ఎన్సీపీ, జమ్మూ కాశ్మీర్ నేషనల్ కాన్ఫరెన్స్ వంటి 31 ప్రధాన ప్రాంతీయ పార్టీలు తమ 2024-25 ఆడిట్ నివేదికలను ఇంకా వెల్లడించాల్సి ఉంది.