గాన కోకిల, సంగీత ప్రపంచంలో అందరూ ఆత్మీయంగా జానకమ్మ అని పిలుచుకునే ప్రముఖ నేపథ్య గాయని ఎస్. జానకి ఇకలేరు. శనివారం సాయంత్రం (జూలై 11, 2026) ఆమె కన్నుమూశారనే వార్త సంగీత ప్రియులను తీవ్ర దిగ్భ్రాంతికి గురిచేసింది. 88 ఏళ్ల వయసులో ఆమె తుదిశ్వాస విడిచారు. ఆరు దశాబ్దాలకు పైగా తన అమృత గాత్రంతో భాషా సరిహద్దులను చెరిపేసి, భారతీయ సంగీత ప్రపంచానికి ఆమె అందించిన సేవలు అజరామరం.
ఎస్. జానకి గొంతు ఆరు దశాబ్దాలుగా ప్రతి తెలంగాణ ఇంట్లోనూ ప్రతిధ్వనిస్తూనే ఉంది. అయితే ఆమె బాల్యానికి తెలంగాణతో ఒక ప్రత్యేకమైన, మధురమైన అనుబంధం ఉందనే విషయం చాలామందికి తెలియదు. ఆమె పుట్టింది ప్రస్తుత ఆంధ్రప్రదేశ్లోనే అయినప్పటికీ ఆరు దశాబ్దాల క్రితం ఉమ్మడి కరీంనగర్ జిల్లాలోని వెనుకబడిన చేనేత గ్రామం 'సిరిసిల్ల'లో ఆమె తన బాల్యంలోని కొంతకాలాన్ని గడిపారు. తర్వాతి కాలంలో రాజన్న సిరిసిల్ల జిల్లాగా మారింది.
ఆమె జీవితంలోని ఈ అరుదైన అధ్యాయం తెలంగాణ ప్రజలతో ఆమెకు మరింత బలమైన భావోద్వేగ బంధాన్ని ముడిపెట్టింది. స్థానిక థియేటర్లలో సినిమాలు చూస్తూ, సినిమా ప్రపంచంపై, సంగీతంపై జానకమ్మకు మక్కువ పెరిగిందని ఆమె ఒక ఇంటర్వ్యూలో స్వయంగా గుర్తుచేసుకున్నారు. దాదాపు 6 సంవత్సరాలు సిరిసిల్లలో ఉన్నారు జానకమ్మ. ఆమె తండ్రి శ్రీరామమూర్తి తెలుగు ఉపాధ్యాయుడిగా, ఆయుర్వేద వైద్యుడిగా పని చేశారు. అప్పుడు సిరిసిల్లలో ఒక బంగ్లాలో అద్దెకు ఉండేవారు. చుట్టు పక్కల పిల్లలతో కలిసి మానేరు వాగులో ఆడుతూ పాటలు పాడుకున్నారు జానకమ్మ. అంతేకాదు వేములవాడ రాజన్న ఆలయానికి కూడా వెళ్లేవారు. అక్కడ పాటలు పాడేవారు. చిన్నతనంలో సిరిసిల్లలో ఎడ్ల బండ్ల మీద వెళ్లి థియేటర్లో సినిమాలు చూసేవారు జానకమ్మ. తెలంగాణ మట్టితో ఉన్న ఈ అనుబంధం కూడా ఆమె సంగీత ప్రస్థానానికి తొలి బీజాలు వేసింది.
తెలుగు చిత్రసీమలో 1957లో వచ్చిన ఎమ్మెల్యే సినిమాతో జానకమ్మ ప్రస్థానం ప్రారంభమైంది. పెండ్యాల నాగేశ్వరరావు సంగీత దర్శకత్వంలో ఆమె పాడిన ‘నీ ఆశ అడియాశ’ మరియు ‘ఇదేనండి ఇదేనండి భాగ్యనగరము’ పాటలు ఆమె కెరీర్కు పునాది వేశాయి. అదే ఏడాది కన్నడ, తమిళ భాషల్లోనూ పాటలు రికార్డు చేసి తన బహుభాషా ప్రావీణ్యాన్ని చాటుకున్నారు. ‘బావ మరదళ్లు’ చిత్రంలోని ‘నీలి మేఘాలలో’ పాటతో ఆమెను అందరూ కొనియాడారు.
{{/usCountry}}తెలుగు చిత్రసీమలో 1957లో వచ్చిన ఎమ్మెల్యే సినిమాతో జానకమ్మ ప్రస్థానం ప్రారంభమైంది. పెండ్యాల నాగేశ్వరరావు సంగీత దర్శకత్వంలో ఆమె పాడిన ‘నీ ఆశ అడియాశ’ మరియు ‘ఇదేనండి ఇదేనండి భాగ్యనగరము’ పాటలు ఆమె కెరీర్కు పునాది వేశాయి. అదే ఏడాది కన్నడ, తమిళ భాషల్లోనూ పాటలు రికార్డు చేసి తన బహుభాషా ప్రావీణ్యాన్ని చాటుకున్నారు. ‘బావ మరదళ్లు’ చిత్రంలోని ‘నీలి మేఘాలలో’ పాటతో ఆమెను అందరూ కొనియాడారు.
{{/usCountry}}కె.వి. మహదేవన్, ఎం.ఎస్. విశ్వనాథన్, ఇళయరాజా వంటి దిగ్గజ సంగీత దర్శకులతో ఆమె చేసిన ప్రయోగాలు అద్భుతమైన గీతాలను అందించాయి. 'పదహారేళ్ల వయసు' లోని అమాయకపు ప్రేమను పలికించే ‘సిరిమల్లె పువ్వా’. 'సాగరసంగమం' లో ఎస్.పి. బాలుతో కలిసి పాడిన మెలోడీ ‘మౌనమేలనోయి’, భక్తిరసాన్ని పలికించే ‘ఓం నమః శివాయ’. 'స్వాతిముత్యం' లోని జానపద శైలి ‘సువ్వి సువ్వి’, 'స్వర్ణకమలం' లోని శాస్త్రీయ నృత్య గీతం ‘ఆకాశంలో ఆశల హరివిల్లు’.. ఇలా చెప్పుకుంటూ పోతే.. ఒకటా రెండా.. జానకమ్మ అమృతమైన గోంతు నుంచి వచ్చిన పాటలు ఎన్నో.
జానకమ్మ మృతి పట్ల తెలంగాణ ముఖ్యమంత్రి ఎ. రేవంత్ రెడ్డి, బీఆర్ఎస్ వర్కింగ్ ప్రెసిడెంట్ కేటీఆర్ తీవ్ర సంతాపం వ్యక్తం చేశారు. మెగాస్టార్ చిరంజీవితో పాటు పలువురు టాలీవుడ్ ప్రముఖులు ఆమెతో ఉన్న అనుబంధాన్ని, ఆమె పాటల జ్ఞాపకాలను గుర్తుచేసుకుంటూ నివాళులర్పించారు.
తరాలు మారినా తరగని జానకమ్మ మధుర గాత్రం, ప్రేమకు, భక్తికి, విరహానికి, వేడుకకు నిలువెత్తు రూపంగా నిలిచి, సంగీత ప్రియుల గుండెల్లో ఎప్పటికీ సజీవంగానే ఉంటుంది.