మెదడును మెల్లగా దెబ్బతీసే 7 రోజువారీ అలవాట్లు.. ప్రముఖ న్యూరాలజిస్ట్ హెచ్చరిక

మనకు తెలియకుండానే మనం రోజూ చేసే కొన్ని పనులు మెదడు ఆరోగ్యాన్ని తీవ్రంగా దెబ్బతీస్తున్నాయని హైదరాబాద్ అపోలో ఆసుపత్రికి చెందిన ప్రముఖ న్యూరాలజిస్ట్ డాక్టర్ సుధీర్ కుమార్ హెచ్చరిస్తున్నారు. స్క్రీన్ స్క్రోలింగ్ నుంచి నిద్రలేమి వరకు.. మెదడు పనితీరును మందగించేలా చేసే ఆ 7 అలవాట్లు ఏంటో ఇక్కడ తెలుసుకోండి.

మన శరీరంలోని అత్యంత సంక్లిష్టమైన అవయవం మెదడు. ఆలోచనలు, జ్ఞాపకశక్తి, భావోద్వేగాలు, కదలికలు.. ఇలా శరీరంలోని ప్రతి ప్రక్రియను ఇది నియంత్రిస్తుంది. అందుకే మెదడును ఆరోగ్యంగా ఉంచుకోవడం అంటే మన ఆయుష్షును పెంచుకోవడమే. అయితే, ఆధునిక జీవనశైలిలో మనం చేసే కొన్ని పనులు మెదడును 'సైలెంట్‌'గా దెబ్బతీస్తున్నాయని డాక్టర్ సుధీర్ కుమార్ పేర్కొన్నారు. ఆయన తన 'X' (గతంలో ట్విట్టర్) ఖాతాలో షేర్ చేసిన ఆ ముఖ్యమైన విషయాలు మీకోసం..

మెదడును మెల్లగా దెబ్బతీసే 7 రోజువారీ అలవాట్లు.. ప్రముఖ న్యూరాలజిస్ట్ హెచ్చరిక (Image generated via Google Gemini)

మెదడుకు శత్రువులైన 7 అలవాట్లు:

1. ఆరు గంటల కన్నా తక్కువ నిద్ర

సాధారణంగా ఎనిమిది గంటల నిద్ర మెదడుకు చాలా అవసరం. కానీ రోజుకు 6 గంటల కన్నా తక్కువ నిద్రపోయే వారిలో జ్ఞాపకశక్తి తగ్గుతుందని డాక్టర్ సుధీర్ వివరించారు. దీనివల్ల ఏ విషయంలోనైనా స్పందించే వేగం (Reaction time) తగ్గడమే కాకుండా, స్ట్రోక్ (పక్షవాతం) వచ్చే ప్రమాదం కూడా పెరుగుతుంది.

2. గంటల తరబడి ఒకే చోట కూర్చోవడం

వర్క్ ఫ్రమ్ హోమ్ లేదా డెస్క్ జాబ్స్ కారణంగా రోజుకు 8 నుండి 10 గంటల పాటు కదలకుండా కూర్చుంటున్నారా? అయితే జాగ్రత్త! శారీరక శ్రమ లేకపోవడం వల్ల గుండె సంబంధిత వ్యాధులతో పాటు 'డిమెన్షియా' (మతిమరుపు వ్యాధి) వచ్చే అవకాశం ఎక్కువగా ఉందని ఆయన హెచ్చరించారు.

3. రాత్రిపూట ఫోన్ స్క్రోలింగ్

నిద్రపోయే ముందు గంటల తరబడి సోషల్ మీడియా చూడటం వల్ల మెదడులో 'మెలటోనిన్' అనే హార్మోన్ ఉత్పత్తి తగ్గిపోతుంది. దీనివల్ల గాఢ నిద్ర కరువవుతుంది. ఇది లాంగ్ టర్మ్‌లో మెదడు సామర్థ్యాన్ని తగ్గిస్తుంది.

4. వ్యాయామం చేయకపోవడం

వ్యాయామం చేయకపోవడం వల్ల మెదడులో 'బిడిఎన్‌ఎఫ్' (BDNF-Brain Derived Neurotrophic Factor) అనే గ్రోత్ ఫ్యాక్టర్ తగ్గిపోతుంది. ఇది మెదడు కణాల పెరుగుదలకు, నేర్చుకునే సామర్థ్యానికి, జ్ఞాపకశక్తికి అత్యంత కీలకం.

5. బీపీ, షుగర్ అశ్రద్ధ చేయడం

రక్తపోటు (BP), రక్తంలో చక్కెర స్థాయిలు నియంత్రణలో లేకపోతే మెదడులోని చిన్న రక్తనాళాలు దెబ్బతింటాయి. దీనివల్ల భవిష్యత్తులో బ్రెయిన్ స్ట్రోక్ వచ్చే ముప్పు పొంచి ఉంటుంది.

6. తీవ్రమైన ఒత్తిడి (Chronic Stress)

నిరంతరం ఒత్తిడికి గురవడం వల్ల మెదడులోని 'హిప్పోకాంపస్' అనే భాగం పరిమాణం తగ్గిపోతుందని డాక్టర్ వెల్లడించారు. ఇది జ్ఞాపకశక్తిపై నేరుగా ప్రభావం చూపుతుంది.

7. గురకను నిర్లక్ష్యం చేయడం

నిద్రలో గురక పెడుతుంటే అది 'స్లీప్ అప్నియా'కు సంకేతం కావచ్చు. దీనివల్ల మెదడుకు అందాల్సిన ఆక్సిజన్ సరిగ్గా అందదు. ఫలితంగా బ్రెయిన్ ఫాగ్ (ఏమీ తోచని స్థితి), పక్షవాతం వచ్చే అవకాశాలు పెరుగుతాయి.

"వయసు పెరగడం వల్ల కంటే, మన జీవనశైలి వల్లే మెదడు త్వరగా ముసలిది అవుతుంది. కాబట్టి ఎక్కువగా కదలండి, బాగా నిద్రపోండి, మీ మెదడును కాపాడుకోండి" అని డాక్టర్ సుధీర్ కుమార్ సూచిస్తున్నారు.

తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQs)

1. మెదడు ఆరోగ్యం కోసం ఎంతసేపు నిద్రపోవాలి?

కనీసం 7 నుంచి 8 గంటల గాఢ నిద్ర అవసరం. 6 గంటల కంటే తక్కువ నిద్ర మెదడుకు హానికరం.

2. BDNF అంటే ఏమిటి? అది ఎందుకు ముఖ్యం?

BDNF అనేది మెదడు కణాల పెరుగుదలకు తోడ్పడే ఒక ప్రోటీన్. మనం వ్యాయామం చేసినప్పుడు ఇది ఎక్కువగా విడుదలై జ్ఞాపకశక్తిని మెరుగుపరుస్తుంది.

3. కూర్చుని పని చేసేవారు మెదడు ఆరోగ్యం కోసం ఏం చేయాలి?

ప్రతి గంటకు ఒకసారి లేచి 5 నిమిషాల పాటు నడవడం లేదా స్ట్రెచింగ్ చేయడం అలవాటు చేసుకోవాలి.

4. గురక వల్ల మెదడుకు ప్రమాదమా?

అవును. నిరంతరం గురక రావడం వల్ల నిద్రలో శ్వాస సరిగ్గా అందదు (Sleep Apnea). ఇది మెదడు పనితీరును దెబ్బతీసి, పక్షవాతానికి దారితీయవచ్చు.

(గమనిక: ఈ కథనం కేవలం సమాచారం కోసం మాత్రమే. ఆరోగ్య సంబంధిత సమస్యల కోసం ఎల్లప్పుడూ వైద్య నిపుణులను సంప్రదించడం ఉత్తమం.)