ధూమపానం ఆరోగ్యానికి హానికరం అని తెలిసినప్పటికీ చాలా మంది దానికి బానిసలవుతుంటారు. అయితే, ధూమపానం మానేయాలని నిర్ణయించుకోవడం ఒక వ్యక్తి జీవితంలో చేసే అతి ముఖ్యమైన మరియు సానుకూలమైన ఎంపికలలో ఒకటి. పొగతాగడం ఆపేసిన కొద్ది క్షణాల నుంచే మానవ శరీరం తనను తాను నయం చేసుకునే అద్భుతమైన ప్రక్రియను ప్రారంభిస్తుంది. ఈ రికవరీ ప్రక్రియ క్రమంగా సాగినప్పటికీ, నిమిషాలు, గంటలు మరియు సంవత్సరాల వ్యవధిలో శరీరంలో వచ్చే సానుకూల మార్పులు భవిష్యత్తులో వచ్చే ప్రాణాంతక వ్యాధుల ప్రమాదాలను దూరం చేస్తాయి.
బిడిఆర్ ఫార్మాస్యూటికల్స్ టెక్నికల్ డైరెక్టర్ డాక్టర్ అరవింద్ బాడిగర్… హెచ్టి లైఫ్స్టైల్కు ఇచ్చిన ఒక ప్రత్యేక ఇంటర్వ్యూలో అనేక అంశాలను ప్రస్తావించారు. ధూమపానం నిలిపివేసిన తర్వాత మానవ శరీరం మానసికంగా, శారీరకంగా ఎలా స్పందిస్తుందో మరియు నష్టాన్ని ఎలా తిప్పికొడుతుందో వివరంగా డీకోడ్ చేశారు.
శారీరక మార్పులు:
డాక్టర్ అరవింద్ ప్రకారం…. పొగతాగడం తక్షణమే ఆపడం వల్ల శరీరంలో చాలా వేగంగా కింది శారీరక మార్పులు వస్తాయి:
- 20 నిమిషాలు: ధూమపానం ఆపేసిన కేవలం 20 నిమిషాల్లోనే పెరిగిన హృదయ స్పందన రేటు (Heart Rate), రక్తపోటు (Blood Pressure) సాధారణ స్థితికి రావడం ప్రారంభిస్తాయి.
- 12 గంటలు: రక్తంలో కార్బన్ మోనాక్సైడ్ స్థాయిలు తగ్గి, ఆక్సిజన్ స్థాయిలు మెరుగుపడతాయి.
- 24 నుండి 72 గంటలు: శ్వాసనాళ గొట్టాలు (Bronchial Tubes) విశ్రాంతి స్థితికి చేరుకుంటాయి. దీనివల్ల ఊపిరి పీల్చుకోవడం చాలా సులభంగా మారుతుంది.
- 2 నుండి 12 వారాలు: శరీరంలో రక్త ప్రసరణ (Circulation) వ్యవస్థ మరియు ఊపిరితిత్తుల పనితీరు గణనీయంగా మెరుగుపడతాయి.
దీర్ఘకాలంగా ధూమపానం చేసేవారి గుండెపై ఈ మార్పుల వల్ల ఒత్తిడి ఊహించని విధంగా తగ్గుతుందని… ఇది శరీరం యొక్క అద్భుతమైన కోలుకునే సామర్థ్యాన్ని చూపుతుందని డాక్టర్ అరవింద్ వివరించారు.
దీర్ఘకాలిక రికవరీ:
ధూమపానానికి నెలలు, సంవత్సరాల పాటు దూరంగా ఉండటం వల్ల ప్రాణాంతక వ్యాధుల ప్రమాదం కింది విధంగా తగ్గుతుంది:
- 1 సంవత్సరం: గుండెకు సంబంధించిన ‘కొరోనరీ హార్ట్ డిసీజ్’ (Coronary Heart Disease) వచ్చే ప్రమాదం సగానికి పైగా తగ్గుతుంది.
- 5 సంవత్సరాలు: రక్త నాళాలు పూర్తిగా కోలుకోవడంతో స్ట్రోక్ (క్షీణించిన పక్షవాతం) వచ్చే ముప్పు గణనీయంగా తగ్గుతుంది.
- 10 సంవత్సరాలు: చురుగ్గా పొగతాగే వారితో పోలిస్తే ఊపిరితిత్తుల క్యాన్సర్ (Lung Cancer) వచ్చే సంభావ్యత సగానికి పైగా పడిపోతుంది.
- 15 సంవత్సరాలు: గుండెజబ్బులు వచ్చే ప్రమాదం, అసలు ధూమపానం చేయని సాధారణ వ్యక్తి శరీర స్థాయికి చేరుకుంటుంది.
ధూమపానానికి నెలలు, సంవత్సరాల పాటు దూరంగా ఉండటం వల్ల ప్రాణాంతక వ్యాధుల ప్రమాదం కింది విధంగా తగ్గుతుంది:
- 1 సంవత్సరం: గుండెకు సంబంధించిన ‘కొరోనరీ హార్ట్ డిసీజ్’ (Coronary Heart Disease) వచ్చే ప్రమాదం సగానికి పైగా తగ్గుతుంది.
- 5 సంవత్సరాలు: రక్త నాళాలు పూర్తిగా కోలుకోవడంతో స్ట్రోక్ (క్షీణించిన పక్షవాతం) వచ్చే ముప్పు గణనీయంగా తగ్గుతుంది.
- 10 సంవత్సరాలు: చురుగ్గా పొగతాగే వారితో పోలిస్తే ఊపిరితిత్తుల క్యాన్సర్ (Lung Cancer) వచ్చే సంభావ్యత సగానికి పైగా పడిపోతుంది.
- 15 సంవత్సరాలు: గుండెజబ్బులు వచ్చే ప్రమాదం, అసలు ధూమపానం చేయని సాధారణ వ్యక్తి శరీర స్థాయికి చేరుకుంటుంది.
ధూమపానం మానేసిన ప్రారంభ రోజుల్లో, మెదడుకు నికోటిన్ అందకపోవడం వల్ల శరీరం కొంత అసౌకర్యానికి గురవుతుంది. దీనినే 'నికోటిన్ ఉపసంహరణ లక్షణాలు' (Nicotine Withdrawal Symptoms) అంటారు. దీనివల్ల వ్యక్తుల్లో మళ్లీ పొగతాగాలనే బలమైన కోరిక, మానసిక స్థితిలో మార్పులు, చిరాకు, ఆందోళన, ఏకాగ్రత లేకపోవడం, నిద్రలేమి మరియు తినే అలవాట్లలో మార్పులు వంటి తాత్కాలిక సమస్యలు ఎదురవుతాయి.
మరోవైపు ఇదే సమయంలో శ్వాసకోశ వ్యవస్థ యొక్క పునరుద్ధరణ వేగంగా జరుగుతుంది. ఊపిరితిత్తులలోని చిన్న చిన్న జుట్టు లాంటి నిర్మాణాలు (సిలియా - Cilia) మళ్లీ చురుగ్గా మారి, లోపల పేరుకుపోయిన శ్లేష్మం (కఫం) మరియు విషపూరిత పదార్థాలను బయటకు నెట్టివేస్తూ ఊపిరితిత్తులను శుభ్రపరుస్తాయి.
ధూమపానం మానేయడం వల్ల దాదాపు ప్రతి శారీరక వ్యవస్థ సానుకూల మార్గంలో మెరుగుపడుతుందని డాక్టర్ అరవింద్ స్పష్టం చేశారు. ప్రారంభంలో నికోటిన్ ఉపసంహరణ లక్షణాలు కఠినంగా అనిపించినప్పటికీయయయయ అవి తాత్కాలికమైనవి మాత్రమే. వీటిని సరైన కౌన్సెలింగ్, అవసరమైతే 'నికోటిన్ రీప్లేస్మెంట్ థెరపీ' (NRT) ద్వారా సులభంగా అధిగమించవచ్చు. స్వల్పకాలంలో కలిగే చిన్నపాటి అసౌకర్యం కంటే, భవిష్యత్తులో క్యాన్సర్, గుండెపోటు, స్ట్రోక్ వంటి ముప్పుల నుండి లభించే దీర్ఘకాలిక ఆరోగ్య రక్షణ ఎంతో విలువైంది.