మనం హోటల్ నుంచి బిర్యానీ లేదా కర్రీస్ ఆర్డర్ చేసినప్పుడు ఎక్కువగా నల్లటి ప్లాస్టిక్ డబ్బాల్లో వస్తుంటాయి. అవి చూడటానికి స్టైలిష్గా, గట్టిగా ఉండటంతో చాలామంది వాటిని కడిగి ఇంట్లో మళ్లీ వాడుతుంటారు. కొందరైతే వాటిని మైక్రోవేవ్ ఓవెన్లో కూడా పెడుతుంటారు. కానీ, ఇవే మీ ఆరోగ్యానికి పెద్ద ముప్పుగా మారుతున్నాయని హెచ్చరిస్తున్నారు ప్రముఖ పోషకాహార నిపుణులు డాక్టర్ నందిత అయ్యర్.
అప్లైడ్ న్యూట్రిషన్లో ఫెలోషిప్ పొంది, దాదాపు 18 ఏళ్ల అనుభవం ఉన్న డాక్టర్ నందిత.. ఇటీవల సోషల్ మీడియా వేదికగా ఈ నల్లటి ప్లాస్టిక్ కంటైనర్ల వెనుక ఉన్న చేదు నిజాలను బయటపెట్టారు.
అసలు ఈ నల్లటి ప్లాస్టిక్ ఎలా తయారవుతుంది?
సాధారణ ప్లాస్టిక్ కంటే నల్లటి ప్లాస్టిక్ ఎందుకు ప్రమాదకరమో డాక్టర్ నందిత వివరించారు. "నల్లటి ప్లాస్టిక్ కంటైనర్లు సాధారణంగా రీసైకిల్ చేసిన ప్లాస్టిక్ వ్యర్థాల నుంచి తయారవుతాయి. ఇందులో పాత టీవీలు, రిమోట్లు, పీవీసీ పైపులు వంటి ఎలక్ట్రానిక్ వ్యర్థాల (E-waste) అవశేషాలు ఉండే అవకాశం ఉంది. ఈ రకరకాల వ్యర్థాల మిశ్రమాన్ని, అందులోని రంగులను దాచడానికి వీటికి గాఢమైన నల్ల రంగును వేస్తారు. ఇది ఆహార భద్రతా ప్రమాణాలకు ఏమాత్రం సరిపోదు" అని ఆమె పేర్కొన్నారు.
ఆరోగ్యానికి కలిగే నష్టాలు ఏమిటి?
ఈ డబ్బాల్లో ఆహారాన్ని నిల్వ చేయడం లేదా వేడి చేయడం వల్ల కలిగే నష్టాలను ఆమె వివరించారు.
- కెమికల్ లీచింగ్: నల్లటి ప్లాస్టిక్ మైక్రోవేవ్ వేడికి గురైనప్పుడు లేదా అందులో నూనె, పులుపు (Acidic) ఎక్కువగా ఉండే పదార్థాలను వేసినప్పుడు రసాయనాలు ఆహారంలోకి విడుదలవుతాయి.
- హానికర పదార్థాలు: వీటి తయారీలో వాడే 'ఫ్లేమ్ రిటార్డెంట్స్' (మంటలు వ్యాపించకుండా వాడే రసాయనాలు), భార లోహాలు (Heavy Metals) ఆహారం ద్వారా మన శరీరంలోకి చేరుతాయి.
- మైక్రో ప్లాస్టిక్స్: కంటికి కనిపించని అతి సూక్ష్మమైన ప్లాస్టిక్ రేణువులు మన రక్తంలోకి చేరి దీర్ఘకాలిక అనారోగ్యాలకు కారణమవుతాయి.
సురక్షితమైన ప్రత్యామ్నాయాలు ఇవే..
ప్రతి ప్లాస్టిక్ వస్తువు ప్రమాదకరం కాకపోయినా, ఈ నల్లటి ప్లాస్టిక్ విషయంలో రిస్క్ తీసుకోవడం మంచిది కాదని డాక్టర్ నందిత సూచించారు. పాఠకుల కోసం ఆమె ఇచ్చిన కొన్ని ముఖ్యమైన జాగ్రత్తలు:
- వెంటనే మార్చండి: హోటల్ నుంచి ఆహారం రాగానే, ఆ ప్లాస్టిక్ డబ్బాల్లో నుంచి తీసి వెంటనే స్టీల్ లేదా గాజు పాత్రల్లోకి మార్చుకోవాలి.
- మైక్రోవేవ్ వద్దు: పొరపాటున కూడా నల్లటి ప్లాస్టిక్ డబ్బాలను మైక్రోవేవ్ ఓవెన్లో పెట్టి ఆహారాన్ని వేడి చేయకండి.
- వైట్ ప్లాస్టిక్ కొంత బెటర్: నలుపు రంగు డబ్బాలతో పోలిస్తే తెలుపు లేదా పారదర్శకమైన (Transparent) ప్లాస్టిక్ డబ్బాలు కొంతవరకు నయం.
- పేపర్ బాక్సుల విషయంలో జాగ్రత్త: చాలామంది పేపర్ బాక్సులు సురక్షితం అనుకుంటారు. కానీ వాటి లోపల కూడా ప్లాస్టిక్ పొర ఉంటుంది. వేడి పదార్థాలు వేసినప్పుడు అది కూడా కరిగి ఆహారంలో కలిసే ప్రమాదం ఉంది.
ప్రతి ప్లాస్టిక్ వస్తువు ప్రమాదకరం కాకపోయినా, ఈ నల్లటి ప్లాస్టిక్ విషయంలో రిస్క్ తీసుకోవడం మంచిది కాదని డాక్టర్ నందిత సూచించారు. పాఠకుల కోసం ఆమె ఇచ్చిన కొన్ని ముఖ్యమైన జాగ్రత్తలు:
- వెంటనే మార్చండి: హోటల్ నుంచి ఆహారం రాగానే, ఆ ప్లాస్టిక్ డబ్బాల్లో నుంచి తీసి వెంటనే స్టీల్ లేదా గాజు పాత్రల్లోకి మార్చుకోవాలి.
- మైక్రోవేవ్ వద్దు: పొరపాటున కూడా నల్లటి ప్లాస్టిక్ డబ్బాలను మైక్రోవేవ్ ఓవెన్లో పెట్టి ఆహారాన్ని వేడి చేయకండి.
- వైట్ ప్లాస్టిక్ కొంత బెటర్: నలుపు రంగు డబ్బాలతో పోలిస్తే తెలుపు లేదా పారదర్శకమైన (Transparent) ప్లాస్టిక్ డబ్బాలు కొంతవరకు నయం.
- పేపర్ బాక్సుల విషయంలో జాగ్రత్త: చాలామంది పేపర్ బాక్సులు సురక్షితం అనుకుంటారు. కానీ వాటి లోపల కూడా ప్లాస్టిక్ పొర ఉంటుంది. వేడి పదార్థాలు వేసినప్పుడు అది కూడా కరిగి ఆహారంలో కలిసే ప్రమాదం ఉంది.
"మీరు తరచుగా ఆర్డర్ చేసే రెస్టారెంట్లతో మాట్లాడండి. నల్లటి ప్లాస్టిక్ వాడొద్దని వారికి సూచించండి. ఆరోగ్యం విషయంలో రాజీ పడొద్దు" అని డాక్టర్ నందిత అయ్యర్ హితవు పలికారు.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQ)
ప్ర: నల్లటి ప్లాస్టిక్ డబ్బాలను పొడి వస్తువుల (Dry items) నిల్వకు వాడవచ్చా?
జ: వేడి తగలకుండా, కేవలం పొడి వస్తువుల నిల్వ కోసం వీటిని వాడుకోవచ్చు. కానీ ఆహారాన్ని వేడి చేయడానికి మాత్రం వాడకూడదు.
ప్ర: 'ఫుడ్ గ్రేడ్' అని రాసి ఉన్నా నమ్మకూడదా?
జ: ప్లాస్టిక్ అడుగున ఉండే గుర్తులు అన్నివేళలా సరైనవి కాకపోవచ్చు. రీసైకిల్ చేసిన ప్లాస్టిక్ విషయంలో నాణ్యతను గుర్తించడం కష్టం కాబట్టి జాగ్రత్తగా ఉండటమే మేలు.
ప్ర: ప్లాస్టిక్కు బదులు ఏవి ఉత్తమం?
జ: గాజు (Glass), స్టెయిన్లెస్ స్టీల్ లేదా పింగాణీ పాత్రలు ఆహార నిల్వకు అత్యంత సురక్షితమైనవి.