మీరు మీ పిల్లల మాటలను నిజంగా వింటున్నారా? మొబైల్ను పక్కనపెట్టి, వారి కళ్లల్లోకి చూసి వారితో సమయం గడుపుతున్నారా? ఈ రోజుల్లో చాలా మంది తల్లిదండ్రులు ఎదుర్కొంటున్న అతి పెద్ద సవాల్ ఇది. ఉద్యోగ బాధ్యతలు, ఇంటి పనులు, లక్ష్యాల ఒత్తిడిలో తెలియకుండానే మనసు ఎక్కడెక్కడికో వెళ్ళిపోతుంది. పిల్లలు ఉత్సాహంగా తమ స్కూల్ విశేషాలు చెబుతున్నప్పుడు మీరు మెయిల్స్ చెక్ చేసుకుంటూ, యాంత్రికంగా తల ఊపుతున్నారా? లేదా వారు ముద్దుగా ఫ్యాషన్ షో చేస్తుంటే, క్లయింట్ డెడ్లైన్ గుర్తుకొచ్చి ఏదో ఒక సమాధానం చెప్పేస్తున్నారా?
తల్లిదండ్రుల మనసు మరెక్కడో ఉందని పిల్లలు చాలా త్వరగా గమనిస్తారు. ఈ భావోద్వేగ దూరం వారి జీవితకాల పునాదిని మార్చేస్తుంది. నిజంగా 'ఎమోషనల్గా ప్రెజెంట్'గా ఉండటం అనేది బిడ్డ ఎదుగుదలలో, వారు తమను, ప్రపంచాన్ని అర్థం చేసుకునే విధానంలో అత్యంత కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది.
భద్రతతో కూడిన వాతావరణమే పిల్లలకి ఆహారం!
ముంబైకి చెందిన కన్సల్టెంట్ సైకాలజిస్ట్, సైకోథెరపిస్ట్ తనుశ్రీ తేజస్ తలేకర్ ఈ విషయాన్ని ప్రముఖంగా ప్రస్తావించారు. తల్లిదండ్రులు అనుకోకుండా చూపించే ఈ చిన్నపాటి నిర్లక్ష్యం, పిల్లల భావోద్వేగ పునాదిని శాశ్వతంగా నిర్దేశిస్తుంది.
"పిల్లలు కేవలం ఆహారం, దుస్తులు, విద్యతోనే పెరగరు. వారు భావోద్వేగ భద్రత ఉన్న వాతావరణంలో ఎదుగుతారు. ఆ వాతావరణమే వారు తమను తాము ఎలా చూసుకుంటారు, ప్రపంచాన్ని ఎలా అర్థం చేసుకుంటారు అనే దాన్ని నిర్ణయిస్తుంది" అని తనుశ్రీ వివరించారు.
తల్లిదండ్రులంటే కేవలం భౌతిక, భౌతిక అవసరాలను తీర్చడమే కాదు, వారి భావోద్వేగ అవసరాలకు కూడా ప్రాధాన్యత ఇవ్వాలని ఈ సైకాలజిస్ట్ గుర్తు చేశారు.
ఎమోషనల్గా ఉండటమంటే తప్పుగా అర్థం చేసుకోవద్దు
సమగ్రంగా పాల్గొనే తల్లిదండ్రులు అంటే ఏంటనే దానిపై ఉన్న చాలా అపోహలను తనుశ్రీ తొలగించారు. "భావోద్వేగంగా అందుబాటులో ఉండటం అంటే పరిపూర్ణంగా ఉండటం కాదు, ప్రతి సెకను అందుబాటులో ఉండటం కాదు. ఎప్పుడూ వారిని వినోదపరచడం లేదా క్రమశిక్షణను తప్పించడం కూడా కాదు" అని తనుశ్రీ వివరించారు. దీని అర్థం "పిల్లల మనసులో ఏం జరుగుతుందో తెలుసుకునే విషయంలో నిరంతరం అవగాహనతో ఉండటం" అని చెప్పారు.
అదే సమయంలో, ఎప్పుడూ పిల్లల చుట్టూ తిరగాల్సిన అవసరం లేదని, అపరాధ భావన నుంచి బయటపడాలని ఆమె చెప్పారు. పని కారణంగా మీరు వారికి దూరంగా ఉండాల్సి వస్తే బాధపడకండి. ముఖ్యంగా, మీరు వారితో ఉన్న క్షణంలో ఎంత శ్రద్ధ పెడుతున్నారనేదే లెక్క.
{{/usCountry}}అదే సమయంలో, ఎప్పుడూ పిల్లల చుట్టూ తిరగాల్సిన అవసరం లేదని, అపరాధ భావన నుంచి బయటపడాలని ఆమె చెప్పారు. పని కారణంగా మీరు వారికి దూరంగా ఉండాల్సి వస్తే బాధపడకండి. ముఖ్యంగా, మీరు వారితో ఉన్న క్షణంలో ఎంత శ్రద్ధ పెడుతున్నారనేదే లెక్క.
{{/usCountry}}"భావోద్వేగ ఉనికిని గంటల్లో కొలవరు; దాన్ని కేవలం శ్రద్ధతో కొలుస్తారు" అని తనుశ్రీ వివరించారు.
భావోద్వేగ అనుబంధం కోసం 5 రోజువారీ అలవాట్లు
తల్లిదండ్రులు ప్రతిరోజూ అలవాటు చేసుకోవాల్సిన 5 పద్ధతులను ఈ సైకాలజిస్ట్ వివరించారు.
- భావోద్వేగంతో రోజును ప్రారంభించండి: ఉదయం కేవలం పనుల గురించి మాట్లాడకుండా, 'ఈ రోజు ఎలా ఫీల్ అవుతున్నావు?' అని అడగండి. ఆ రోజు గురించి బిడ్డ ఎలా భావిస్తున్నారో తెలుసుకోండి.
- ప్రతిస్పందించే ముందు ఆగి ఆలోచించండి: తప్పులను సరిదిద్దడానికి దూకకుండా, బిడ్డ ప్రవర్తన వెనుక ఉన్న భావోద్వేగాన్ని అర్థం చేసుకోండి. ఏదైనా చెప్పే ముందు ఒకటి లేదా రెండు లెక్కపెట్టి నిదానించండి.
- కొన్ని నిమిషాలు పూర్తి శ్రద్ధ ఇవ్వండి: ఆ సమయంలో ఫోన్ వద్దు, మల్టీటాస్కింగ్ వద్దు, ఇంకే పనీ వద్దు. వారికి మీరు కేటాయించే ఆ కొద్ది సమయం అంకితభావంతో కూడి ఉండాలి.
- భావోద్వేగాలకు పేరు పెట్టడం నేర్పండి: పిల్లలు తమ భావాలను సిగ్గుపడకుండా వ్యక్తపరిచేందుకు వీలుగా, వారి భావోద్వేగాలను సున్నితమైన రీతిలో గుర్తించి, వాటికి పేరు పెట్టడం నేర్పండి.
- అనుబంధాన్ని పెంచే ఆచారంతో రోజును ముగించండి: రోజు చివర్లో వారితో మాట్లాడటం, కృతజ్ఞతలు చెప్పడం లేదా కథలు చెప్పడం వంటివి అలవాటు చేసుకోండి. ఇది బంధంలో భద్రతా భావాన్ని బలపరుస్తుంది.
పిల్లలపై భావోద్వేగ అనుబంధం ప్రభావం
తల్లిదండ్రులు భావోద్వేగంగా అందుబాటులో ఉంటే, పిల్లలు మరింత ఆత్మవిశ్వాసంతో ఎదుగుతారు. "వారిలో స్థిరమైన భావోద్వేగ నియంత్రణ, బలమైన సమస్య పరిష్కార నైపుణ్యాలు ఉంటాయి. వారు కష్టాలను తప్పించుకోరు, స్థిరమైన ఆత్మవిశ్వాసంతో వాటిని ఎదుర్కొంటారు" అని తనుశ్రీ చెప్పారు.
మరోవైపు, భావోద్వేగంగా దూరంగా ఉండే తల్లిదండ్రుల పెంపకంలో పెరిగిన పిల్లలు తమ ప్రవర్తనలో గందరగోళం చెంది, పేలవమైన పరిష్కార పద్ధతులను (Coping Patterns) అభివృద్ధి చేసుకుంటారు. ఇది పెద్దయ్యాక ఇబ్బందులకు దారితీస్తుంది.
తనుశ్రీ కొన్ని సమస్యలను ప్రస్తావించారు. "శారీరకంగా పక్కనే ఉన్నా, భావోద్వేగంగా అందుబాటులో లేని తల్లిదండ్రులతో పెరిగే పిల్లలు, తమను గుర్తించాలనే ప్రయత్నంలో తమ భావోద్వేగాలను దాచుకోవడం లేదా అతిగా వ్యక్తం చేయడం చేస్తుంటారు. ఈ పద్ధతులు పెద్దయ్యాక కూడా వారిని వెంటాడి, వారి సంబంధాలపై, వృత్తి జీవితంపై, ఆత్మగౌరవంపై తీవ్ర ప్రభావం చూపుతాయి" అని వివరించారు.
అందుకే, కేవలం కొద్ది నిమిషాలపాటు, మరొకదానిపై మనసు మళ్లించకుండా, అంకితభావంతో కూడిన అనుబంధం... బిడ్డకు చాలా ఎక్కువ మేలు చేస్తుంది. అందులో నిష్క్రియంగా వినకుండా, చురుకుగా వినడానికి సుముఖత ఉండాలి. అలాగే, చురుకైన శ్రవణం, తదుపరి ప్రశ్నలు అడగాలనే ఉత్సుకత ఉండాలి.