దేశవ్యాప్తంగా శ్రావణ మాసానికి ఒక ప్రత్యేకమైన ఆధ్యాత్మిక ప్రాధాన్యం ఉంటుంది. శ్రావణ పౌర్ణమి రాగానే ఇళ్లన్నీ పండుగ శోభతో కళకళలాడతాయి. ఒకవైపు బ్రాహ్మణులు, ద్విజులు యజ్ఞోపవీతాన్ని మార్చుకునే జంధ్యాల పౌర్ణమి వేడుక జరుపుకుంటే, మరోవైపు అక్కాచెల్లెళ్లు తమ సోదరుల చేతికి రాఖీలు కట్టి ఆప్యాయతానురాగాలను చాటుకుంటారు. ఒక చిన్న పట్టుదారం అన్నచెల్లెళ్ల మధ్య ఆజన్మాంతం నిలిచిపోయే పవిత్ర బంధానికి ప్రతీకగా మారుతుంది.
అయితే రాఖీ పండుగ వెనుక కేవలం సోదరభావమే కాకుండా పురాణాలు, చరిత్రలో నిలిచిపోయిన అనేక ఆసక్తికరమైన కథలు ఉన్నాయి. వాటిల్లో ముఖ్యమైన 7 కథలను ఇక్కడ తెలుసుకోండి..
1. శ్రీకృష్ణుడు - ద్రౌపది: అక్షయ రక్షణ బంధం
మహాభారతంలో శ్రీకృష్ణుడు, ద్రౌపదిల బంధం రాఖీ పండుగకు అత్యంత ప్రధానమైన ఆధారం. రాజసూయ యాగం లేదా యుద్ధ సమయంలో శ్రీకృష్ణుడి వేలికి గాయమై రక్తం కారుతుంటే, అక్కడే ఉన్న ద్రౌపది క్షణం కూడా ఆలోచించకుండా తన పట్టు చీర కొంగును చింపి కృష్ణుడి వేలికి కట్టింది. ద్రౌపది చూపిన ప్రేమకు మురిసిపోయిన కృష్ణుడు, ఆమెకు ఏ కష్టం వచ్చినా రక్షిస్తానని మాట ఇచ్చాడు. ఆ తర్వాత కౌరవుల సభలో ద్రౌపదీ వస్త్రాపహరణం జరుగుతున్న వేళ, శ్రీకృష్ణుడు తన దివ్యశక్తితో అక్షయ అంబరాలను అందించి ఆమె మానాన్ని కాపాడాడు. రాఖీ అనేది కేవలం దారం కాదని, కష్టాల్లో తోడుంటామనే నమ్మకమని ఈ కథ నిరూపిస్తుంది.
2. బలిచక్రవర్తి - లక్ష్మీదేవి: రక్షాసూత్రంతో వైకుంఠానికి దారి
ఓసారి.. పాతాళ లోకానికి చక్రవర్తి అయిన బలిచక్రవర్తి భక్తికి మెచ్చి విష్ణుమూర్తి ఆయనకు ద్వారపాలకుడిగా ఉండిపోతాడు. దీనితో వైకుంఠంలో లక్ష్మీదేవి ఒంటరిదవుతుంది. తన భర్తను తిరిగి వైకుంఠానికి రప్పించడం కోసం లక్ష్మీదేవి ఒక పేద స్త్రీ రూపంలో బలిచక్రవర్తి వద్దకు వెళ్తుంది. ఆయన చేతికి పవిత్రమైన దారాన్ని కట్టి, శ్రేయస్సు కలగాలని దీవిస్తుంది. సోదరిగా భావించి బలిచక్రవర్తి ఏ కానుక కావాలో కోరుకోమనగా, ఆమె తన అసలు రూపాన్ని ప్రకటించి శ్రీమహావిష్ణువును పంపమని అడుగుతుంది. మాట ఇచ్చిన బలిచక్రవర్తి విష్ణువును పంపుతాడు. నాటి నుంచి రక్షాబంధన్ లక్ష్మీదేవి అనుగ్రహాన్ని, శ్రేయస్సును ఇచ్చే పండుగగా మారింది.
3. యముడు - యమున: దీర్ఘాయుష్షు ప్రసాదించే సోదర ప్రేమ
పురాణాల ప్రకారం యమధర్మరాజు తన సోదరి యమున ఇంటికి చాలా కాలం వెళ్లలేదు. ఒక శ్రావణ పౌర్ణమి నాడు ఆయన యమున ఇంటికి వెళ్లగా, ఆమె ఎంతో సంతోషించి రుచికరమైన వంటకాలు వడ్డించి, ఆయన చేతికి రక్షాదారం కట్టింది. యముడు ఈ ప్రేమకు పరవశించి, ఈ రోజున ఏ సోదరి అయితే తన సోదరుడికి రాఖీ కడుతుందో, ఆ సోదరుడికి మృత్యు భయం ఉండదని, దీర్ఘాయుష్షు లభిస్తుందని అభయమిచ్చాడు.
4. సంతోషి మాత జననం: సోదరుల ఆరాటం
{{/usCountry}}పురాణాల ప్రకారం యమధర్మరాజు తన సోదరి యమున ఇంటికి చాలా కాలం వెళ్లలేదు. ఒక శ్రావణ పౌర్ణమి నాడు ఆయన యమున ఇంటికి వెళ్లగా, ఆమె ఎంతో సంతోషించి రుచికరమైన వంటకాలు వడ్డించి, ఆయన చేతికి రక్షాదారం కట్టింది. యముడు ఈ ప్రేమకు పరవశించి, ఈ రోజున ఏ సోదరి అయితే తన సోదరుడికి రాఖీ కడుతుందో, ఆ సోదరుడికి మృత్యు భయం ఉండదని, దీర్ఘాయుష్షు లభిస్తుందని అభయమిచ్చాడు.
4. సంతోషి మాత జననం: సోదరుల ఆరాటం
{{/usCountry}}వినాయకుడి సోదరి మానసాదేవి ఆయనకు రాఖీ కట్టడానికి వచ్చేది. ఇది చూసిన వినాయకుడి కుమారులు శుభ్, లాభ్ తమకు కూడా ఒక సోదరి కావాలని ఏడవడం మొదలుపెట్టారు. కుమారుల కోరికను తీర్చడానికి వినాయకుడు తన దివ్య శక్తులతో ఒక కుమార్తెను సృష్టించాడు. ఆమెయే సంతోషి మాత! శుభ్, లాభ్లు తమ సోదరి సంతోషి మాతతో కలిసి రాఖీ పండుగను ఆనందంగా జరుపుకున్నారు.
5. అలెగ్జాండర్ - పురు: సమరంలో ఆపిన దారం
క్రీస్తు పూర్వం 326లో ది గ్రేట్ అలెగ్జాండర్ భారతదేశంపై దండెత్తినప్పుడు, భారతీయ వీరుడు పురు పరాక్రమం చూసి అలెగ్జాండర్ భార్య రోక్సానా తీవ్రంగా భయపడింది. భారతీయ రాఖీ సంప్రదాయం గురించి తెలుసుకున్న ఆమె, పురుకు ఒక పవిత్ర దారాన్ని పంపి తన భర్తను చంపవద్దని కోరింది. యుద్ధరంగంలో పురు.. అలెగ్జాండర్ను హతమార్చే అవకాశం వచ్చినప్పటికీ, తన చేతికి ఉన్న రాఖీని చూసి వెనక్కి తగ్గాడు. శత్రువుల మధ్య కూడా రాఖీ ఎంతటి పవిత్ర బంధాన్ని పెంచిందో ఈ సంఘటన తెలుపుతుంది.
6. రాణి కర్ణావతి - హుమయూన్: మత సరిహద్దులు లేని అనుబంధం
16వ శతాబ్దంలో చిత్తోడ్ రాణి కర్ణావతి, గుజరాత్ సుల్తాన్ దండయాత్ర నుంచి తన రాజ్యాన్ని కాపాడుకోవడానికి మొఘల్ చక్రవర్తి హుమయూన్కు రాఖీ పంపింది. మతాలు వేరైనా రాఖీ పవిత్రతను గౌరవించిన హుమయూన్, తన సైన్యంతో వెంటనే బయలుదేరాడు. ఆయన చేరుకునే సరికే ఆలస్యమైనప్పటికీ, కర్ణావతి కుమారుడికి రాజ్యాన్ని అప్పగించి సోదర ధర్మాన్ని నెరవేర్చాడు.
7. ఇంద్రుడు - శచి: మొదటి రక్షా సూత్రం
భవిష్య పురాణం ప్రకారం రాఖీ కేవలం అన్నాచెల్లెళ్ల మధ్య కాక విజయానికి సంకేతంగానూ మొదలైంది. రాక్షసులతో జరుగుతున్న యుద్ధంలో దేవతలు ఓడిపోయే పరిస్థితి వచ్చినప్పుడు, దేవేంద్రుడి భార్య శచీదేవి తన మంత్రశక్తితో ఒక రక్షా సూత్రాన్ని సిద్ధం చేసి ఇంద్రుడి చేతికి కట్టింది. ఆ దారం ఇచ్చిన శక్తితో ఇంద్రుడు రాక్షసులను ఓడించాడు. కాలక్రమేణా ఈ ఆచారం సోదరబంధానికి ప్రతీకగా మారింది.
రాఖీ పండుగ సంప్రదాయ పద్ధతి..
రాఖీ రోజున సోదరి ఒక పూజా పళ్లెంలో రాఖీ, దీపం, బియ్యం (అక్షతలు), మిఠాయిలు సిద్ధం చేసుకుంటుంది. ముందుగా సోదరుడి నుదుటన తిలకం దిద్ది, అక్షతలు చల్లుతుంది. ఆ తర్వాత కుడి చేతికి రాఖీ కట్టి, ఆయురారోగ్యాలు కలగాలని కోరుకుంటూ తీపిని తినిపిస్తుంది. సోదరుడు ఆమెకు బహుమతిని అందించి, జీవితాంతం రక్షణగా ఉంటానని మాట ఇస్తాడు. శతాబ్దాల నుంచి వస్తున్న ఈ సంప్రదాయం సమాజంలో రక్షణ, ఐక్యతను నిరంతరం చాటిచెబుతోంది.