మహిళల జీవితంలో 45 ఏళ్లు దాటిన తర్వాత శారీరకంగా, హార్మోన్ల పరంగా ఎన్నో మార్పులు వస్తాయి. ముఖ్యంగా మోనోపాజ్ (రుతువిరతి) దశకు చేరుకుంటున్నప్పుడు శరీరంలో ఈస్ట్రోజెన్ హార్మోన్ స్థాయిలు వేగంగా పడిపోతాయి. ఈ హార్మోన్ మార్పుల వల్ల అనేక ఆరోగ్య సమస్యలు తలెత్తుతాయి. అందులో ప్రధానమైనది మరియు అత్యంత ప్రమాదకరమైనది 'ఫ్యాటీ లివర్' (కాలేయంలో కొవ్వు పేరుకుపోవడం).
మహిళల్లో 45 ఏళ్ల తర్వాత కాలేయంలో కొవ్వు ఎందుకు వేగంగా పెరుగుతుందనే విషయాలను చెన్నైలోని ఎంజీఎం మలార్ హాస్పిటల్ సీనియర్ గైనకాలజిస్ట్ డాక్టర్ కనగ లక్ష్మి కె. వివరించారు. ఆ వివరాలు ఇప్పుడు చూద్దాం.
45 ఏళ్ల తర్వాత కాలేయంలో కొవ్వు ఎందుకు పెరుగుతుంది?
"45 ఏళ్ల తర్వాత చాలా మంది మహిళలు పెరిమోనోపాజ్ లేదా మోనోపాజ్ దశలోకి ప్రవేశిస్తారు. ఈ సమయంలో ఈస్ట్రోజెన్ హార్మోన్ విపరీతంగా తగ్గిపోతుంది. సాధారణంగా ఈస్ట్రోజెన్ హార్మోన్ శరీరంలో కొవ్వు ఎక్కడ చేరాలి, ఎలా కరగాలి అనే ప్రక్రియను నియంత్రించడంలో కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది" అని డాక్టర్ కనగ లక్ష్మి వివరించారు.
ఈస్ట్రోజెన్ స్థాయిలు పడిపోగానే, శరీరంలో కొవ్వు పంపిణీ వ్యవస్థ మారిపోతుంది. గతంలో తొడలు, నడుము భాగాల్లో పేరుకుపోయే కొవ్వు.. ఇప్పుడు నేరుగా పొట్ట భాగంలోకి, కాలేయం వంటి అంతర్గత అవయవాల చుట్టూ (విసెరల్ ఫ్యాట్) చేరడం మొదలవుతుంది.
ఈ మార్పు వల్ల శరీరంలో 'ఇన్సులిన్ రెసిస్టెన్స్' (ఇన్సులిన్ నిరోధకత) పెరుగుతుంది. ఇది కాలేయంలో కొవ్వు మరింత వేగంగా పేరుకుపోయేలా చేస్తుంది. అందుకే మోనోపాజ్ సమయంలో మరియు ఆ తర్వాత మహిళల్లో ఫ్యాటీ లివర్ ముప్పు ఒక్కసారిగా పెరుగుతుంది.
ఫ్యాటీ లివర్ ఎందుకు సైలెంట్ కిల్లర్?
ప్రారంభ దశలో ఫ్యాటీ లివర్ సమస్య ఉన్నట్లు ఎలాంటి స్పష్టమైన లక్షణాలు కనిపించవు. బరువు చూసే యంత్రం (Weighing Scale) పై పెద్దగా బరువు పెరిగినట్లు కూడా అనిపించదు. దీనివల్ల మహిళలు పైకి కనిపించే కొవ్వుపైనే దృష్టి పెడతారు కానీ, కాలేయం లోపల పేరుకుపోతున్న కొవ్వును గుర్తించలేరు. ఫలితంగా వ్యాధి నిర్ధారణ ఆలస్యమై సమస్య మరింత క్లిష్టంగా మారుతుంది.
{{/usCountry}}ప్రారంభ దశలో ఫ్యాటీ లివర్ సమస్య ఉన్నట్లు ఎలాంటి స్పష్టమైన లక్షణాలు కనిపించవు. బరువు చూసే యంత్రం (Weighing Scale) పై పెద్దగా బరువు పెరిగినట్లు కూడా అనిపించదు. దీనివల్ల మహిళలు పైకి కనిపించే కొవ్వుపైనే దృష్టి పెడతారు కానీ, కాలేయం లోపల పేరుకుపోతున్న కొవ్వును గుర్తించలేరు. ఫలితంగా వ్యాధి నిర్ధారణ ఆలస్యమై సమస్య మరింత క్లిష్టంగా మారుతుంది.
{{/usCountry}}మెనోపాజ్ కంటే ముందు ఈస్ట్రోజెన్ రక్షణ కారణంగా పురుషులతో పోలిస్తే మహిళలకు ఈ ముప్పు తక్కువగా ఉంటుంది. కానీ మోనోపాజ్ తర్వాత ఆ రక్షణ కవచం పోతుంది. "మోనోపాజ్ తర్వాత మహిళల్లో ఈ ముప్పు పురుషులతో సమానంగా అవ్వడమే కాకుండా, కొన్నిసార్లు వారిని మించిపోతుంది. ఇది గుండె జబ్బులు, ఇతర జీవక్రియ సమస్యలకు దారితీస్తుంది" అని డాక్టర్ హెచ్చరించారు.
గుర్తించడం ఎలా?
ప్రత్యేకమైన హెచ్చరికలు లేనప్పటికీ, కొన్ని లక్షణాల ద్వారా దీనిని గుర్తించవచ్చు:
- బరువు స్థిరంగా ఉన్నా పొట్ట భాగం (నడుము కొలత) పెరగడం.
- విపరీతమైన, నిరంతర అలసట.
- రక్త పరీక్షల్లో లివర్ ఎంజైమ్లు కొద్దిగా ఎక్కువగా ఉండటం.
- గతంలో పీసీఓఎస్ (PCOS), డయాబెటిస్ లేదా అధిక కొలెస్ట్రాల్ ఉన్న చరిత్ర ఉండటం.
నియంత్రణ ఎలా?
ఫ్యాటీ లివర్ కేవలం కాలేయానికి సంబంధించిన సమస్య మాత్రమే కాదు. ఇది భవిష్యత్తులో టైప్-2 డయాబెటిస్, గుండెపోటు, పక్షవాతం (Stroke) వచ్చే అవకాశాలను పెంచుతుంది. దీనిని నియంత్రించడానికి డాక్టర్ కనగ లక్ష్మి కొన్ని సూచనలు చేశారు:
- సరైన ఆహారం: ప్రోటీన్లు ఎక్కువగా ఉండే సమతుల్య ఆహారం తీసుకోవాలి.
- వ్యాయామం: కేవలం నడక మాత్రమే సరిపోదు. వారంలో కొన్ని రోజులైనా స్ట్రెంత్ ట్రైనింగ్, ఏరోబిక్ వ్యాయామాలు చేయాలి.
- జీవనశైలి: తగినంత నిద్ర పోవడం, ఒత్తిడిని తగ్గించుకోవడం, క్రమం తప్పకుండా హెల్త్ చెకప్లు చేయించుకోవడం చాలా ముఖ్యం.
(గమనిక: ఈ కథనం కేవలం సమాచారం కోసం మాత్రమే. మీకు ఎలాంటి ఆరోగ్య సమస్యలు ఉన్నా వెంటనే నిపుణులైన వైద్యులను సంప్రదించి సలహా తీసుకోగలరు.)
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQ)
ప్రశ్న 1: 45 ఏళ్ల తర్వాత మహిళల్లో ఫ్యాటీ లివర్ రావడానికి ప్రధాన కారణం ఏమిటి?
సమాధానం: మోనోపాజ్ కారణంగా శరీరంలో ఈస్ట్రోజెన్ హార్మోన్ తగ్గిపోవడమే దీనికి ప్రధాన కారణం. ఈ హార్మోన్ తగ్గడం వల్ల కొవ్వు అంతర్గత అవయవాల చుట్టూ పేరుకుపోతుంది.
ప్రశ్న 2: బరువు పెరగకపోయినా ఫ్యాటీ లివర్ వచ్చే అవకాశం ఉందా?
సమాధానం: అవును, బరువు పెరగకపోయినా కాలేయంలో అంతర్గతంగా కొవ్వు పేరుకుపోవచ్చు. అందుకే దీనిని సైలెంట్ కిల్లర్ అని పిలుస్తారు.
ప్రశ్న 3: ఫ్యాటీ లివర్ ఇతర ఏ ఆరోగ్య సమస్యలకు దారితీస్తుంది?
సమాధానం: ఇది భవిష్యత్తులో టైప్-2 డయాబెటిస్, తీవ్రమైన గుండె జబ్బులు మరియు పక్షవాతం వచ్చే ప్రమాదాన్ని పెంచుతుంది.