ఆదివారం పార్లమెంటులో ప్రవేశపెట్టిన 2026-27 ఆర్థిక సంవత్సర బడ్జెట్లో మధ్యతరగతి మరియు చిన్న పన్ను చెల్లింపుదారుల కోసం ఆర్థిక మంత్రి పలు కీలక సంస్కరణలను ప్రకటించారు. పన్ను విధివిధానాల్లో మానవ ప్రమేయాన్ని తగ్గించి, సాంకేతికతతో పారదర్శకతను పెంచడమే లక్ష్యంగా ఈ మార్పులు చేశారు.
1. లోయర్/నిల్ టాక్స్ సర్టిఫికేట్ల కోసం ఆటోమేటెడ్ వ్యవస్థ
ఇప్పటివరకు తక్కువ పన్ను మినహాయింపు (Lower Tax Deduction) సర్టిఫికేట్ కావాలంటే పన్ను అధికారులు లేదా అసెస్సింగ్ ఆఫీసర్ల చుట్టూ తిరగాల్సి వచ్చేది. ఇకపై ఆ అవసరం ఉండదు.
కొత్త విధానం: నిబంధనల ఆధారంగా పనిచేసే 'ఆటోమేటెడ్ సిస్టమ్' ద్వారా ఈ సర్టిఫికేట్లను నేరుగా పొందవచ్చు.
డిపాజిటరీల ద్వారా సౌలభ్యం: ఒకే ఇన్వెస్టర్ ఒకటి కంటే ఎక్కువ కంపెనీల్లో షేర్లు కలిగి ఉంటే, ఇప్పుడు డిపాజిటరీల వద్దే Form 15G లేదా 15H సమర్పించవచ్చు. ఆ సమాచారాన్ని డిపాజిటరీలే నేరుగా సంబంధిత కంపెనీలకు అందజేస్తాయి. దీనివల్ల పదేపదే ఫారాలు నింపే శ్రమ తప్పుతుంది.
2. విదేశీ ఖర్చులపై టీసీఎస్ (TCS) భారీ తగ్గింపు
లిబరలైజ్డ్ రెమిటెన్స్ స్కీమ్ (LRS) కింద విదేశాలకు పంపే డబ్బుపై వసూలు చేసే టాక్స్ కలెక్షన్ ఎట్ సోర్స్ (TCS) రేట్లను ప్రభుత్వం గణనీయంగా తగ్గించింది:
విద్య, వైద్యం: గతంలో ఉన్న 5 శాతం టీసీఎస్ను 2 శాతానికి తగ్గించారు.
విదేశీ ప్రయాణాలు: గతంలో ఉన్న 5 శాతం లేదా 20 శాతం టీసీఎస్ స్థానంలో ఇప్పుడు అందరికీ సమానంగా 2 శాతం మాత్రమే విధిస్తారు.
3. విదేశీ ఆస్తుల వెల్లడికి ప్రత్యేక అవకాశం
విద్యార్థులు, టెక్ నిపుణులు, ఎన్ఆర్ఐ (NRI)ల కోసం ఆరు నెలల ప్రత్యేక విదేశీ ఆస్తుల వెల్లడి పథకాన్ని (Foreign Asset Disclosure Scheme) ప్రకటించారు. పొరపాటున లేదా అవగాహన లేక విదేశాల్లో ఉన్న ఆస్తులను వెల్లడించని వారు, ఈ ఆరు నెలల లోపు స్వచ్ఛందంగా వివరాలు తెలిపి ఎలాంటి జరిమానా లేకుండా పన్ను సర్టిఫికేట్ పొందవచ్చు.
4. ఐటీ రిటర్నుల గడువు పొడిగింపు
{{/usCountry}}విద్యార్థులు, టెక్ నిపుణులు, ఎన్ఆర్ఐ (NRI)ల కోసం ఆరు నెలల ప్రత్యేక విదేశీ ఆస్తుల వెల్లడి పథకాన్ని (Foreign Asset Disclosure Scheme) ప్రకటించారు. పొరపాటున లేదా అవగాహన లేక విదేశాల్లో ఉన్న ఆస్తులను వెల్లడించని వారు, ఈ ఆరు నెలల లోపు స్వచ్ఛందంగా వివరాలు తెలిపి ఎలాంటి జరిమానా లేకుండా పన్ను సర్టిఫికేట్ పొందవచ్చు.
4. ఐటీ రిటర్నుల గడువు పొడిగింపు
{{/usCountry}}పన్ను చెల్లింపుదారులపై పని ఒత్తిడి తగ్గించేందుకు ఐటీ రిటర్నుల గడువు తేదీలలో మార్పులు చేశారు:
రివైజ్డ్ రిటర్న్స్: తప్పులు సరిదిద్దుకుని రివైజ్డ్ రిటర్న్స్ ఫైల్ చేసే గడువును డిసెంబర్ 31 నుంచి మార్చి 31 వరకు పొడిగించారు. (దీనికి స్వల్ప రుసుము చెల్లించాల్సి ఉంటుంది).
స్టాగర్డ్ డెడ్లైన్స్: ఐటీఆర్-1 (ITR 1), ఐటీఆర్-2 (ITR 2) దాఖలు చేసే వ్యక్తులకు జూలై 31 వరకు సమయం ఉంటుంది. నాన్-ఆడిట్ బిజినెస్ కేసులు లేదా ట్రస్టుల రిటర్నుల కోసం గడువును ఆగస్టు 31 వరకు పొడిగించారు.
నేపథ్యం: గత ఏడాది సంస్కరణల కొనసాగింపు
గత బడ్జెట్ (2025-26)లో కొత్త పన్ను విధానం (New Tax Regime) కింద స్టాండర్డ్ డిడక్షన్ కలుపుకుని ఏడాదికి రూ. 12.75 లక్షల వరకు ఆదాయం ఉన్నవారికి ఎలాంటి పన్ను లేకుండా మినహాయింపు ఇచ్చిన సంగతి తెలిసిందే. ఆ ఊరటను కొనసాగిస్తూనే, ఈ ఏడాది ప్రక్రియను మరింత సరళతరం చేయడంపై ప్రభుత్వం దృష్టి పెట్టింది.