2008ను ముందే హెచ్చరించిన ఆ సంకేతం మళ్లీ మోగుతోంది

గత 145 ఏళ్లలో కేవలం ఆరుసార్లు మాత్రమే కనిపించిన ఈ మార్కెట్ హెచ్చరిక సంకేతం అమెరికాలో మళ్లీ ప్రమాద స్థాయికి చేరింది. భారత మార్కెట్ పరిస్థితి ఏంటి? పూర్తి కథనం చదవండి.

అమెరికా స్టాక్ మార్కెట్‌లో ఒక కీలక సూచిక మళ్లీ ప్రమాద ఘంటికలు మోగిస్తోంది. గత 145 సంవత్సరాల చరిత్రలో కేవలం ఆరుసార్లు మాత్రమే ఈ స్థాయికి చేరిన 'సైక్లికల్లీ అడ్జస్టెడ్ ప్రైస్-టు-ఎర్నింగ్స్ రేషియో' (CAPE), ప్రస్తుతం మళ్లీ అదే ప్రమాదకర పరిధిలోకి ప్రవేశించింది. గతంలో ఐదుసార్లు ఈ సంకేతం కనిపించినప్పుడల్లా, మార్కెట్లు భారీ పతనాన్ని చవిచూశాయి.

2008ను ముందే హెచ్చరించిన ఆ సంకేతం మళ్లీ మోగుతోంది

2008 నాటి పాఠం

2008 సంక్షోభానికి ముందు, భారత స్టాక్ మార్కెట్‌లో అందరూ ధరలు ఎప్పటికీ పెరుగుతూనే ఉంటాయని నమ్మారు. సెన్సెక్స్ 21 వేల పాయింట్ల మార్క్‌ను దాటేసింది. అయితే పది నెలల వ్యవధిలోనే మార్కెట్ విలువలో సగానికిపైగా కోల్పోయింది. టాప్‌లో పెట్టుబడి పెట్టినవారు తిరిగి పెట్టుబడి విలువను చేరుకోవడానికి ఏళ్ల తరబడి వేచి చూడాల్సి వచ్చింది. ఆ సమయంలో ఒక సంఖ్య నిశ్శబ్దంగా ప్రమాదకర స్థాయికి చేరినా, దాన్ని గుర్తించేవారు తక్కువే.

CAPE అంటే ఏంటి? ఎందుకు ముఖ్యం?

సాధారణంగా స్టాక్ ధర ఎక్కువగా ఉందా, తక్కువగా ఉందా అని తెలుసుకోవడానికి ప్రైస్-టు-ఎర్నింగ్స్ (PE) రేషియోను వాడతారు. కానీ ఒక్క సంవత్సరపు లాభాలపై ఆధారపడే ఈ లెక్క తప్పుదోవ పట్టించే అవకాశం ఉంది. బూమ్ సమయంలో లాభాలు ఎక్కువగా కనిపించి, షేర్లు చౌకగా ఉన్నట్టు భ్రమ కలిగిస్తాయి. దీనికి పరిష్కారంగా అమెరికా ఆర్థికవేత్త, నోబెల్ బహుమతి గ్రహీత రాబర్ట్ షిల్లర్ ఒక కొత్త పద్ధతిని రూపొందించారు. పది సంవత్సరాల సగటు లాభాలను, ద్రవ్యోల్బణానికి సర్దుబాటు చేసి, దానితో ధరను పోల్చి చూసే ఈ పద్ధతినే CAPE అని పిలుస్తారు. ఇది బూమ్, బస్ట్ రెండు దశలనూ పరిగణనలోకి తీసుకోవడం వల్ల మార్కెట్ నిజమైన స్థితిని కచ్చితంగా చూపిస్తుంది.

2000లో డాట్‌కామ్ బుడగ పగిలే కొద్ది రోజుల ముందు షిల్లర్ తన పుస్తకంలో అమెరికా మార్కెట్లు వాస్తవికతకు దూరంగా వెళ్లిపోయాయని హెచ్చరించారు. ఆ తర్వాత నాస్‌డాక్ 80 శాతానికిపైగా కుప్పకూలింది.

అమెరికాలో ప్రమాద సంకేతం

ప్రస్తుతం S&P 500 సూచీ CAPE విలువ దాదాపు 42కు చేరింది. దీర్ఘకాలిక సగటు 17.8తో పోలిస్తే ఇది రెండున్నర రెట్లు అధికం. 1881 నుంచి ఇప్పటివరకు నమోదైన నెలవారీ గణాంకాల్లో, 1999 డిసెంబరు (44.2) తర్వాత ఇదే అత్యధిక స్థాయి. ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ రంగంలో లాభాల వృద్ధి ఈ పెరుగుదలకు ప్రధాన కారణం.

గత 145 ఏళ్లలో ఈ సూచిక 30 దాటి రెండు నెలలకుపైగా నిలిచింది కేవలం ఆరుసార్లే. 1929 నాటి మహా మాంద్యానికి ముందు, 2000 డాట్‌కామ్ పతనానికి ముందు, 2018 చివర్లో, 2020 కరోనా సంక్షోభానికి ముందు, 2022 బేర్ మార్కెట్‌కు ముందు ఈ సంకేతం కనిపించింది. ఐదుసార్లు కూడా మార్కెట్లు భారీగా పతనమయ్యాయి. అయితే ఈ సూచిక పతనం ఎప్పుడు వస్తుందో మాత్రం చెప్పదు. 1996లో ఒక కేంద్ర బ్యాంకు అధిపతి మార్కెట్ అతిగా ఉరకలేస్తోందని హెచ్చరించినా, అసలు పతనం రావడానికి నాలుగేళ్లు పట్టింది. అప్పటికే మార్కెట్ మరో 71 శాతం పెరిగింది.

భారత్‌లో పరిస్థితి ఏంటి?

భారత్‌కు కూడా సొంత CAPE సూచిక ఉంది. ఐఐఎం అహ్మదాబాద్‌కు చెందిన జోషి జాకబ్, ఇన్వెస్పార్ సంస్థకు చెందిన రాజన్ రాజు కలిసి బీఎస్‌ఈ సెన్సెక్స్, నిఫ్టీ 500 ఆధారంగా ఈ సూచికను రూపొందించారు. 2007 డిసెంబరులో భారత CAPE 48.45కు చేరింది. ఇది అమెరికా డాట్‌కామ్ బుడగ నాటి గరిష్ఠ స్థాయి (44.2) కంటే ఎక్కువ. అయితే ఈ డేటా 2024లోనే బహిరంగంగా అందుబాటులోకి వచ్చింది కావడంతో, 2007లో మార్కెట్ ఎంత ప్రమాదకర స్థాయిలో ఉందో అప్పట్లో చాలామందికి తెలియలేదు. ఆ తర్వాత సెన్సెక్స్ సగానికిపైగా పతనమైంది.

మంచి విషయం ఏంటంటే, 2026 జులైలో భారత CAPE 29.22గా నమోదైంది. దీర్ఘకాలిక సగటు 25తో పోలిస్తే ఇది కొంచెం ఎక్కువే తప్ప, 2007నాటి తీవ్ర స్థాయికి చాలా దూరంలో ఉంది. పైగా 2024 సెప్టెంబరులో 37.21గా ఉన్న ఈ సూచిక, అప్పటి నుంచి దాదాపు ఐదో వంతు తగ్గింది. 2026 ఆగస్టు 19 నాటికి నిఫ్టీ 50 PE విలువ 20.36గా ఉంది, ఇది పదేళ్ల సగటు 23.4 కంటే తక్కువ.

అసలు ప్రమాదం ఎక్కడ?

లార్జ్‌క్యాప్ షేర్లలో కాదు, స్మాల్‌క్యాప్ షేర్లలోనే అసలు రిస్క్ దాగి ఉంది. నిఫ్టీ స్మాల్‌క్యాప్ 250 సూచీ PE విలువ ఆగస్టు 20 నాటికి 33.6గా ఉంది, ఇది ఐదేళ్ల సగటు కంటే 20 శాతం ఎక్కువ. జూన్‌లో లార్జ్‌క్యాప్‌ల కంటే స్మాల్‌క్యాప్‌లు 71 శాతం అధిక ప్రీమియంతో ట్రేడ్ అవుతున్నాయి. చరిత్రలో ఇలాంటి పరిణామాలు ఏర్పడ్డప్పుడు సాధారణంగా స్మాల్‌క్యాప్‌లే భారీగా పతనమవుతాయి.

పెట్టుబడిదారులకు సూచన

ఇది వెంటనే షేర్లు అమ్మేయమని చెప్పే సంకేతం కాదు. అమెరికా మార్కెట్ 145 ఏళ్ల చరిత్రలో అత్యంత ప్రమాదకర స్థాయిలో ఉండగా, భారత మార్కెట్ అంత తీవ్రంగా లేదు. అయితే 2008లో అమెరికా మార్కెట్ కుప్పకూలినప్పుడు, భారత మార్కెట్ మరింత తీవ్రంగా పతనమైన విషయాన్ని మర్చిపోకూడదు. విదేశీ పెట్టుబడులు మొదట రిస్క్ ఎక్కువగా ఉన్న మార్కెట్ల నుంచే వైదొలగుతాయి, భారత్ ఆ కోవలోకే వస్తుంది. కాబట్టి పెట్టుబడిదారులు తమ పోర్ట్‌ఫోలియో ఆధారంగా, లాభాలతో సంబంధం లేకుండా పెరిగిన స్మాల్‌క్యాప్ షేర్లను ఒకసారి పరిశీలించుకోవడం మంచిది.

(గమనిక: ఈ కథనం ఈక్విటీమాస్టర్ సౌజన్యంతో ప్రచురితమైంది. ఇది కేవలం సమాచార ప్రయోజనం కోసమే. స్టాక్ సిఫార్సుగా దీన్ని పరిగణించవద్దు.)