క్రెడిట్ కార్డ్ బిల్లుపై 2% అదనపు ఛార్జ్ వేస్తున్నారా? ఆర్బీఐ నిబంధనలు ఇవే

షాపింగ్ చేసేటప్పుడు క్రెడిట్ కార్డు వాడితే అదనంగా 2 శాతం ఛార్జ్ చెల్లించాలని దుకాణదారులు అడుగుతున్నారా? అసలు ఈ అదనపు రుసుము ఎందుకు వసూలు చేస్తారు, దీనిని వినియోగదారులు కచ్చితంగా చెల్లించాల్సిందేనా అనే అంశాలపై ఆర్బీఐ మార్గదర్శకాలు ఇవే.

షాపింగ్ చేసిన తర్వాత కౌంటర్ దగ్గర క్రెడిట్ కార్డు స్వైప్ చేయగానే.. "సార్, కార్డ్ పేమెంట్‌కు అదనంగా 2 శాతం పడుతుంది" అని షాపు నిర్వాహకులు చెప్పడం చాలామందికి అనుభవమే. పెద్ద మొత్తంలో కొనుగోళ్లు చేసినప్పుడు ఈ అదనపు భారం భారంగా మారుతుంది. అసలు వ్యాపారులు ఈ 2 శాతం అదనపు రుసుమును ఎందుకు డిమాండ్ చేస్తారు? వినియోగదారులు దీనిని కచ్చితంగా చెల్లించాల్సిందేనా? ఈ విషయంలో నిబంధనలు ఏం చెబుతున్నాయి?

క్రెడిట్ కార్డ్ బిల్లుపై 2% అదనపు ఛార్జ్ వేస్తున్నారా? ఆర్బీఐ నిబంధనలు ఇవే

అసలు ఈ 2 శాతం అదనపు ఛార్జ్ ఏమిటి?

విక్రేతలు కార్డు లావాదేవీలను స్వీకరించినందుకు సంబంధిత బ్యాంకులకు, పేమెంట్ నెట్‌వర్క్‌లకు ఒక నిర్దిష్ట రుసుము చెల్లించాల్సి ఉంటుంది. దీనినే 'మర్చంట్ డిస్కౌంట్ రేట్' (ఎమ్‌డీఆర్) అంటారు.

లావాదేవీల ప్రక్రియలో కార్డ్ జారీ చేసిన బ్యాంక్, స్వైపింగ్ మెషిన్ ఇచ్చిన బ్యాంక్, నెట్‌వర్క్ ఆపరేటర్లు భాగస్వాములుగా ఉంటారు. వ్యాపారులు ఈ ఎమ్‌డీఆర్ ఖర్చును తమ సొంత ఖాతా నుంచి భరించకుండా, వినియోగదారులపైకి నెట్టేందుకు ప్రయత్నిస్తుంటారు. అందుకే బిల్లుపై అదనంగా 2 శాతం వసూలు చేస్తుంటారు.

ఆర్బీఐ మార్గదర్శకాలు ఏం చెబుతున్నాయి?

క్రెడిట్ కార్డ్ లావాదేవీలపై అదనపు రుసుము వసూలు చేయడంపై తమ నుంచి ప్రత్యేక ఆదేశాలు ఏవీ లేవని రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (ఆర్బీఐ) తెలిపింది. వ్యాపారులకు, వారి బ్యాంకులు లేదా పేమెంట్ ప్రొవైడర్లకు మధ్య ఉండే ఒప్పందాలు దీనిని నిర్ణయిస్తాయి.

బ్యాంకులతో చేసుకున్న ఒప్పందాల ప్రకారం ఈ రుసుమును కస్టమర్లపైకి నెట్టకూడదనే నిబంధనలు ఉంటే, వ్యాపారులు అదనపు డబ్బులు వసూలు చేయడం నిబంధనల ఉల్లంఘనే అవుతుంది. ఇలాంటి సందర్భాల్లో వినియోగదారులు ఆ ఛార్జీని ప్రశ్నించవచ్చు. అవసరమైతే తమ కార్డ్ జారీ చేసిన బ్యాంకు దృష్టికి తీసుకెళ్లవచ్చు.

డెబిట్ కార్డులకు వేరే నిబంధనలు

క్రెడిట్ కార్డులకు, డెబిట్ కార్డులకు ఒకే రకమైన నిబంధనలు వర్తిస్తాయని భావించకూడదు. డెబిట్ కార్డ్ ఎమ్‌డీఆర్ విషయమై ఆర్బీఐ స్పష్టమైన ఆదేశాలు జారీ చేసింది. డెబిట్ కార్డ్ లావాదేవీల ఎమ్‌డీఆర్ భారాన్ని కస్టమర్లపై ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ వేయకూడదని ఆర్బీఐ బ్యాంకులు, పేమెంట్ ప్రొవైడర్లకు తేల్చి చెప్పింది. ఒకే స్వైపింగ్ మెషిన్ వాడినప్పటికీ, రెండు కార్డుల నియమాలు వేర్వేరుగా ఉంటాయి.

కన్వినెన్స్ ఫీజు అంటే ఏంటి?

ఆన్‌లైన్ టికెట్ బుకింగ్‌లు లేదా ఇతర సేవల సమయంలో విధించే 'కన్వినెన్స్ ఫీజు' లేదా 'సర్వీస్ ఛార్జ్' అనేది సాధారణ కార్డ్ ఛార్జ్ కంటే భిన్నమైనది. చెల్లింపు పూర్తయ్యే ముందే ఈ రుసుము వివరాలను వినియోగదారులకు పారదర్శకంగా చూపించాలని ఆర్బీఐ పేమెంట్ అగ్రిగేటర్లను ఆదేశించింది. కాబట్టి పిన్ నంబర్ నమోదు చేసే ముందే మొత్తం బిల్లును సరిచూసుకోవడం మంచిది.

అదనపు ఛార్జీలు వేస్తే ఏం చేయాలి?

షాపింగ్ కౌంటర్ వద్ద అదనపు రుసుము అడిగితే అది దేనికి సంబంధించిందో ముందుగా వ్యాపారిని అడిగి తెలుసుకోండి. బిల్లును పూర్తిగా పరిశీలించిన తర్వాతే పిన్ ఎంటర్ చేయండి లేదా స్వైప్ చేయండి.

ఒకవేళ మీ వద్ద అనవసరంగా ఛార్జీలు వసూలు చేశారని భావిస్తే, మొదట సదరు వ్యాపారిని లేదా మీ క్రెడిట్ కార్డ్ బ్యాంకును సంప్రదించండి. బ్యాంకు నుంచి నెల రోజుల్లోగా సరైన స్పందన రాకపోతే, ఆర్బీఐ ఇంటిగ్రేటెడ్ అంబుడ్స్‌మన్‌ను (RBI Integrated Ombudsman) ఆశ్రయించవచ్చు.