అమెరికా-ఇరాన్ శాంతి చర్చలు: 7 శాతం దిగివచ్చిన క్రూడాయిల్ ధరలు

అమెరికా, ఇరాన్‌ల మధ్య సైనిక దాడి ఉపసంహరణతో పాటు శాంతి చర్చల ప్రకటన వెలువడటంతో అంతర్జాతీయ మార్కెట్‌లో ముడిచమురు ధరలు భారీగా పడిపోయాయి. బ్రెంట్ క్రూడ్ బ్యారెల్‌కు 84 డాలర్ల దిగువకు చేరగా, WTI క్రూడ్ 81 డాలర్ల కంటే కిందకు దిగొచ్చింది.

అంతర్జాతీయ మార్కెట్‌లో గత కొన్ని రోజులుగా నిప్పులు చెరిగిన ముడిచమురు ధరలకు ఒక్కసారిగా బ్రేక్ పడింది. అమెరికా, ఇరాన్‌ల మధ్య దౌత్యపరమైన చర్చలు ప్రారంభమవుతున్నాయనే వార్తలతో సోమవారం ఆసియా మార్కెట్లలో క్రూడాయిల్ ధరలు 7 శాతానికి పైగా కుప్పకూలాయి. బ్రెంట్ క్రూడ్ ఆయిల్ ధర బ్యారెల్‌కు 84 డాలర్ల కంటే దిగువకు రాగా, వెస్ట్ టెక్సాస్ ఇంటర్మీడియట్ (WTI) ధర 81 డాలర్ల దిగువన ట్రేడవుతోంది.

హార్ముజ్ జలసంధిపై ఇంకా నీలినీడలు (REUTERS)

సైనిక దాడి రద్దు.. చర్చలకు ట్రంప్ పిలుపు

అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ వైమానిక దాడుల నిర్ణయాన్ని వెనక్కి తీసుకోవడమే ఈ మార్కెట్ మార్పునకు ప్రధాన కారణం. ఎయిర్ ఫోర్స్ వన్ విమానంలో ప్రయాణిస్తున్న సమయంలో ఆయన విలేకరులతో మాట్లాడుతూ, ఇరాన్‌పై ప్లాన్ చేసిన భారీ మిలిటరీ దాడిని రద్దు చేసినట్లు ప్రకటించారు. సౌదీ అరేబియా సహా మధ్యప్రాచ్యంలోని మిత్రదేశాలు యుద్ధం కంటే దౌత్యానికే ప్రాధాన్యమివ్వాలని విజ్ఞప్తి చేయడంతో ఈ నిర్ణయం తీసుకున్నట్లు చెప్పారు. అయితే, కీలకమైన హార్ముజ్ జలసంధిని (Strait of Hormuz) సురక్షితంగా పునఃప్రారంభించే ఒప్పందంపై వేగంగా అడుగులు పడాలనే షరతుపైనే ఈ దాడిని నిలిపివేసినట్లు స్పష్టం చేశారు.

తీవ్ర ఒడిదుడుకుల్లో చమురు మార్కెట్

గత జూన్ నెలలో కుదిరిన సీజ్‌ఫైర్ విఫలమైనప్పటి నుంచి మిడిల్ ఈస్ట్‌లో ఉద్రిక్తతలు మళ్ళీ పరాకాష్ఠకు చేరాయి. రెడ్ సీ, జోర్డాన్ ప్రాంతాలకూ ఈ ఘర్షణలు వ్యాపించడంతో జులై నెలలో క్రూడాయిల్ ధరలు దాదాపు 25 శాతం పెరిగి గరిష్ఠ స్థాయికి చేరాయి. నెలకు బ్యారెల్‌పై దాదాపు 32 డాలర్ల మేర ఒడిదుడుకులు నమోదయ్యాయి. జులై చివరిలో శాంతి యత్నాలు విఫలమైనప్పటికీ, ఇప్పుడు మళ్ళీ కొత్తగా చర్చలు మొదలవుతుండటంతో ఐరోపా సహజ వాయువు (Natural Gas) ధరలు కూడా 6.3 శాతం పడిపోయాయి.

హార్ముజ్ జలసంధిలో ఇంకా తొలగని భయాలు

ధరలు పడిపోయినప్పటికీ, అంతర్జాతీయంగా రవాణా భయాలు పూర్తిగా వీడలేదు. ఒమన్ తీరంలో ఆదివారం ఒక చమురు ట్యాంకర్ సమీపంలో పేలుడు సంభవించిందని యూకే మారిటైమ్ ట్రేడ్ ఆపరేషన్స్ (UKMTO) తెలిపింది. గత వారంలోనూ ఎల్‌ఎన్‌జీ (LNG) నౌకపై దాడి జరిగింది. ప్రపంచ ముడిచమురు, ద్రవీకృత సహజవాయువు ఎగుమతుల్లో దాదాపు ఐదవ వంతు (20%) ప్రయాణించే హార్ముజ్ జలసంధిలో భద్రతా ముప్పు ఇంకా కొనసాగుతోందనడానికి ఈ సంఘటనలే నిదర్శనం.

ప్రత్యామ్నాయ మార్గాలపై గల్ఫ్ దేశాల దృష్టి

మరోవైపు గల్ఫ్ దేశాలు ప్రత్యామ్నాయ ఎగుమతి మార్గాలపై దృష్టి సారించాయి. ఇరాక్-టర్కీ మధ్య కాలం చెల్లిన చమురు పైప్‌లైన్ ఒప్పందాన్ని మరో ఏడాది పాటు పొడిగించేందుకు ఇరుదేశాలూ అంగీకరించాయి. దీనివల్ల రోజుకు 7,50,000 బ్యారెళ్ల చమురు రవాణాకు మార్గం సుగమమైంది.

ఇక ఇరాన్ విదేశాంగ మంత్రి అబ్బాస్ అరాగ్చి మాట్లాడుతూ ఒమన్‌తో నూతన నౌకాయాన మార్గంపై చర్చలు తుది దశకు చేరాయని తెలిపారు. ఒపెక్ (OPEC) దేశాలు కూడా ఉత్పత్తి కోతలను ఉపసంహరించుకుంటూ కొద్దిపాటి ఉత్పత్తి పెంపునకు ఆమోదం తెలిపాయి. అలాగే కజకిస్తాన్‌లోని క్యాస్పియన్ పైప్‌లైన్ కన్సార్షియం ఆగస్టు 1 నుంచి రోజుకు లక్ష టన్నుల సాధారణ ఉత్పత్తి స్థాయికి చేరుకుంది.