మధ్యప్రాచ్యంలో మళ్లీ యుద్ధ మేఘాలు కమ్ముకున్నాయి. ఇరాన్తో కుదిరిన తాత్కాలిక అంతర్గత ఒప్పందం (సీజ్ఫైర్) ముగిసిపోయిందని అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ సంచలన ప్రకటన చేశారు. ఈ పరిణామం వెలువడిన వెంటనే అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో ముడిచమురు ధరలు ఒక్కసారిగా దాదాపు 6 శాతం మేర ఎగబాకాయి. హార్ముజ్ జలసంధిలో మూడు నౌకలపై దాడులు జరిగిన నేపథ్యంలో అమెరికా ఇరాన్పై ఎదురుదాడులు జరిపిన సంగతి తెలిసిందే. దీనిని అనుసరిస్తూ ట్రంప్ ఈ వ్యాఖ్యలు చేశారు.
అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో చమురు సెగలు
ఈ తాజా ప్రకటనతో బ్రెంట్ క్రూడ్ ఆయిల్ ధర 5.6 శాతం పెరిగి బ్యారెల్కు 78 డాలర్ల మార్కును దాటింది. అలాగే అమెరికా బెంచ్మార్క్ వెస్ట్ టెక్సాస్ ఇంటర్మీడియట్ (WTI) క్రూడ్ 5.8 శాతం పెరిగి 74.55 డాలర్లకు చేరుకుంది. ముడిచమురు ధరలు ఇలా అకస్మాత్తుగా పెరగడం వల్ల భారత్ లాంటి చమురు దిగుమతులపై ఆధారపడే దేశాలపై తీవ్ర ప్రభావం పడనుంది. దీనివల్ల దేశీయంగా ఇంధన ధరలు పెరగడం, ద్రవ్యోల్బణ భయాలు, దిగుమతి బిల్లు భారం కావడం వంటి సవాళ్లు ఎదురవుతాయి.
నాటో సదస్సులో ట్రంప్ వ్యాఖ్యలు
టర్కీలోని అంకారాలో జరుగుతున్న రెండు రోజుల నాటో (NATO) సదస్సు సందర్భంగా ట్రంప్ మాట్లాడారు. సీజ్ఫైర్ పురోగతిపై అడిగిన ప్రశ్నకు ఆయన స్పందిస్తూ— "నా దృష్టిలో ఇరాన్తో ఒప్పందం ముగిసిపోయింది. వారితో చర్చలు జరపడం కేవలం సమయం వృధా చేసుకోవడమే," అని ట్రంప్ స్పష్టం చేశారు.
అయితే చర్చలు కొనసాగేందుకు మాత్రం అనుమతిస్తానని ఆయన చెప్పారు. ఫిబ్రవరి చివరలో ఇరాన్తో ఘర్షణలు ప్రారంభం కాకముందు ఉన్న ధరల స్థాయికి ముడిచమురు ఇటీవల దిగివచ్చిన తరుణంలో, తాజా ఉద్రిక్తతలు మళ్లీ ధరలకు రెక్కలు తెచ్చాయి.
జలమార్గ వివాదం నేపథ్యం
యుద్ధాన్ని ముగించే తాత్కాలిక ఒప్పందంలో భాగంగా హార్ముజ్ జలసంధి గుండా వెళ్లే నౌకలపై 60 రోజుల పాటు ఎలాంటి రుసుములు వసూలు చేయకూడదని అమెరికా, ఇరాన్ అంగీకరించాయి. కానీ, నౌకల మార్గాలను తామే నియంత్రిస్తామని, ఆ తర్వాత రాకపోకలపై ఫీజులు వసూలు చేస్తామని టెహ్రాన్ (ఇరాన్) పట్టుబట్టింది. ఇది దశాబ్దాలుగా సాగుతున్న జలమార్గ నిబంధనలను ఉల్లంఘించడమే. కాగా, మంగళవారం దాడులకు గురైన మూడు నౌకలు ఇరాన్ సూచించిన మార్గంలో కాకుండా ఒమన్ తీరానికి దగ్గరగా ఉన్న మార్గంలో ప్రయాణిస్తున్నట్లు సమాచారం.
గ్లోబల్ మార్కెట్లను కుదిపేస్తున్న ఏఐ, టెక్ షేర్ల పతనం
{{/usCountry}}యుద్ధాన్ని ముగించే తాత్కాలిక ఒప్పందంలో భాగంగా హార్ముజ్ జలసంధి గుండా వెళ్లే నౌకలపై 60 రోజుల పాటు ఎలాంటి రుసుములు వసూలు చేయకూడదని అమెరికా, ఇరాన్ అంగీకరించాయి. కానీ, నౌకల మార్గాలను తామే నియంత్రిస్తామని, ఆ తర్వాత రాకపోకలపై ఫీజులు వసూలు చేస్తామని టెహ్రాన్ (ఇరాన్) పట్టుబట్టింది. ఇది దశాబ్దాలుగా సాగుతున్న జలమార్గ నిబంధనలను ఉల్లంఘించడమే. కాగా, మంగళవారం దాడులకు గురైన మూడు నౌకలు ఇరాన్ సూచించిన మార్గంలో కాకుండా ఒమన్ తీరానికి దగ్గరగా ఉన్న మార్గంలో ప్రయాణిస్తున్నట్లు సమాచారం.
గ్లోబల్ మార్కెట్లను కుదిపేస్తున్న ఏఐ, టెక్ షేర్ల పతనం
{{/usCountry}}చమురు మార్కెట్లో సంక్షోభం ఒకవైపు నడుస్తుంటే, మరోవైపు ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (AI) స్టాక్స్ పతనం గ్లోబల్ మార్కెట్లను కుదిపేస్తోంది. ఏఐ షేర్లపై విపరీతమైన క్రేజ్ కారణంగా వాటి ధరలు భారీగా పెరిగాయని, అయితే దానికి తగ్గట్టుగా ఉత్పాదకత, లాభాలు లేవనే ఆందోళనలు వ్యక్తమవుతున్నాయి.
"భౌగోళిక పరిణామాలు రాబోయే గంటల్లో మార్కెట్ సెంటిమెంట్ను శాసిస్తాయి. పరిస్థితులు మరింత దిగజారితే టెక్నాలజీ రంగంపై ఒత్తిడి పెరిగి ఈక్విటీ మార్కెట్ల విలువ మరింత పడిపోవచ్చు" అని స్విస్కోట్ విశ్లేషకురాలు ఇపెక్ ఓజ్కార్డెస్కాయా పేర్కొన్నారు.
అంతర్జాతీయ స్టాక్ మార్కెట్ల పరిస్థితి
ఈ పరిణామాల మధ్య అంతర్జాతీయ స్టాక్ మార్కెట్లు భారీగా నష్టపోయాయి. జర్మనీకి చెందిన డాక్స్ (DAX) 1.1 శాతం, పారిస్కు చెందిన సీఏసీ 40 (CAC 40) 0.9 శాతం, బ్రిటన్ ఎఫ్టీఎస్ఈ 100 (FTSE 100) 0.8 శాతం క్షీణించాయి. అమెరికా మార్కెట్లలో ఎస్అండ్పీ 500, డౌ జోన్స్ ఫ్యూచర్స్ కూడా నష్టాల్లో ట్రేడయ్యాయి.
ఆసియా మార్కెట్లలో టోక్యో నిక్కీ 2.1 శాతం నష్టపోగా, దక్షిణ కొరియాకు చెందిన కోస్పి (Kospi) ఏకంగా 5.4 శాతం కుప్పకూలింది. సామ్సంగ్ ఎలక్ట్రానిక్స్ 6.3 శాతం, ఎస్ కే హైనెక్స్ 5.7 శాతం పడిపోయాయి. భారత మార్కెట్ సూచీ సెన్సెక్స్ కూడా 0.7 శాతం నష్టాన్ని చవిచూసింది.
హాంకాంగ్ మార్కెట్లో భిన్నమైన ట్రెండ్
హాంకాంగ్ మార్కెట్లో హ్యాంగ్ సెంగ్ మాత్రం 3 శాతం లాభపడింది. చైనాకు చెందిన ఏఐ స్టార్టప్ 'జిపు' (Zhipu / Z.ai) షేర్లు బుధవారం దాదాపు 14 శాతం ఎగబాకాయి. కార్నర్స్టోన్ ఇన్వెస్టర్ల లాక్-ఇన్ పీరియడ్ ముగుస్తున్నప్పటికీ, 70 శాతం మంది ఇన్వెస్టర్లు షేర్లను విక్రయించకుండా కొనసాగేందుకు మొగ్గు చూపడంతో ఈ షేరు పుంజుకుంది. జనవరిలో లిస్ట్ అయినప్పటి నుంచి ఈ షేరు ఏకంగా 1,300 శాతం పెరగడం విశేషం.