అమెరికా ప్రతిపాదనలపై ఇరాన్ తర్జనభర్జన: యుద్ధం ముగిసేనా? చర్చల ప్రసక్తి లేదంటున్న టెహ్రాన్

గల్ఫ్ యుద్ధం ముగింపు కోసం అమెరికా పంపిన 15 సూత్రాల ప్రతిపాదనను పరిశీలిస్తున్నట్లు ఇరాన్ వెల్లడించింది. అయితే, అమెరికాతో నేరుగా చర్చలు జరిపే ఉద్దేశం లేదని స్పష్టం చేసింది. మరోవైపు మధ్యప్రాచ్యంలో ఉద్రిక్తతలు కొనసాగుతూనే ఉన్నాయి.

మధ్యప్రాచ్యంలో నెలకొన్న యుద్ధ మేఘాలను తొలగించేందుకు అగ్రరాజ్యం అమెరికా పంపిన శాంతి ప్రతిపాదనలపై ఇరాన్ స్పందించింది. గల్ఫ్ యుద్ధానికి ముగింపు పలికేలా అమెరికా పంపిన ప్రతిపాదనలను తమ ప్రభుత్వం సమీక్షిస్తోందని ఇరాన్ విదేశాంగ మంత్రి అబ్బాస్ అరాగ్చీ బుధవారం వెల్లడించారు. అయితే, ఇదే సమయంలో ఆయన ఒక కీలక ప్రకటన చేశారు. మధ్యవర్తుల ద్వారా సందేశాలు పంపడం అంటే అమెరికాతో చర్చలు జరపడమని అర్థం కాదని, ప్రస్తుతం నేరుగా చర్చలు జరిపే ఉద్దేశం తమకు లేదని అరాగ్చీ స్పష్టం చేశారు.

అమెరికా ప్రతిపాదనలపై ఇరాన్ తర్జనభర్జన: చర్చల ప్రసక్తి లేదంటున్న టెహ్రాన్ (REUTERS)

ట్రంప్ 15 సూత్రాల ప్రతిపాదనలో ఏముంది?

పాకిస్థాన్ ద్వారా ఇరాన్‌కు అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ 15 అంశాలతో కూడిన ఒక ప్రతిపాదనను పంపినట్లు సమాచారం. ఈ ప్రణాళికలోని ప్రధానాంశాలు ఇవేనని ఇజ్రాయెల్ వర్గాలు పేర్కొంటున్నాయి:

• ఇరాన్ వద్ద ఉన్న అత్యంత శక్తివంతమైన యురేనియం నిల్వలను తొలగించాలి.
• యురేనియం శుద్ధిని తక్షణమే నిలిపివేయాలి.
• బాలిస్టిక్ క్షిపణి కార్యక్రమాలను నియంత్రించాలి.
• ఈ ప్రాంతంలోని ఇతర మిత్రదేశాలకు, సాయుధ గ్రూపులకు అందుతున్న ఆర్థిక సాయాన్ని నిలిపివేయాలి.

అయితే, ఈ ప్రతిపాదనలోని పూర్తి వివరాలను వెల్లడించేందుకు వైట్ హౌస్ నిరాకరించింది. ఒకవేళ ఇరాన్ ఈ ప్రతిపాదనలకు అంగీకరించకపోతే దాడులు మరింత తీవ్రం చేస్తామని అమెరికా హెచ్చరించింది. "తాము సైనిక చర్యలపరంగా ఓడిపోయామని ఇరాన్ గుర్తించాలి. లేనిపక్షంలో మునుపెన్నడూ లేని విధంగా అధ్యక్షుడు ట్రంప్ భారీ దాడులకు ఆదేశిస్తారు" అని వైట్ హౌస్ ప్రెస్ సెక్రటరీ కరోలిన్ లీవిట్ హెచ్చరించారు.

అయోమయంలో ఇజ్రాయెల్.. సానుకూలంగా మార్కెట్లు

అమెరికా చర్చల ప్రతిపాదనపై ఇజ్రాయెల్ కొంత అసంతృప్తితో ఉన్నట్లు కనిపిస్తోంది. ఇరాన్ ఈ షరతులకు అంగీకరిస్తుందని తాము అనుకోవడం లేదని ఇజ్రాయెల్ రక్షణ శాఖ ఉన్నతాధికారి ఒకరు వ్యాఖ్యానించారు. అమెరికా చర్చల్లో వెనక్కి తగ్గుతుందేమోనన్న ఆందోళన కూడా ఇజ్రాయెల్‌లో వ్యక్తమవుతోంది.

మరోవైపు, అమెరికా శాంతి ప్రతిపాదనల వార్తతో ప్రపంచ స్టాక్ మార్కెట్లు పుంజుకున్నాయి. చమురు ధరలు స్వల్పంగా తగ్గుముఖం పట్టాయి. ఈ చర్చల ద్వారా యుద్ధం ముగిసి, ఇంధన సరఫరా పునరుద్ధరణ జరుగుతుందని పెట్టుబడిదారులు ఆశాభావం వ్యక్తం చేస్తున్నారు.

ముదురుతున్న యుద్ధం: పెరుగుతున్న దాడులు

శాంతి చర్చల మాటలు వినిపిస్తున్నా, క్షేత్రస్థాయిలో పరిస్థితులు ఏమాత్రం మారలేదు. ఇరాన్ లోని నౌకాదళ స్థావరాలే లక్ష్యంగా ఇజ్రాయెల్ క్షిపణి దాడులను కొనసాగిస్తోంది. దీనికి ప్రతిచర్యగా ఇజ్రాయెల్, కువైట్, జోర్డాన్, బహ్రెయిన్లలోని అమెరికా స్థావరాలపై ఇరాన్ రివల్యూషనరీ గార్డ్స్ డ్రోన్లు, క్షిపణులతో విరుచుకుపడుతున్నాయి. టెహ్రాన్‌లోని నివాస ప్రాంతాలపై జరిగిన దాడుల్లో భారీగా నష్టం వాటిల్లినట్లు ఇరాన్ వార్తా సంస్థలు వెల్లడించాయి.

అమెరికా సైతం గల్ఫ్ ప్రాంతానికి వేల సంఖ్యలో అదనపు బలగాలను పంపేందుకు సిద్ధమవుతోంది. ఇప్పటికే రెండు దళాలు ప్రయాణమవగా, నెలాఖరుకు ఒక భారీ యుద్ధ నౌక ఈ ప్రాంతానికి చేరుకోనుంది. ఐక్యరాజ్యసమితి సెక్రటరీ జనరల్ ఆంటోనియో గుటెర్రస్ ఈ పరిణామాలపై ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తూ, "ప్రపంచం మరో భారీ యుద్ధానికి అంచున ఉంది. ఇప్పుడు తక్షణమే దౌత్యపరమైన చర్చలు మొదలుపెట్టాల్సిన సమయం" అని పిలుపునిచ్చారు.

తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQ):

ప్రశ్న: అమెరికా పంపిన ప్రతిపాదనకు ఇరాన్ ఒప్పుకుందా?

జవాబు: లేదు. ఇరాన్ ప్రస్తుతం ఆ ప్రతిపాదనలను సమీక్షిస్తోంది. చర్చలు జరపడానికి ఇంకా సిద్ధంగా లేమని స్పష్టం చేసింది.

ప్రశ్న: ఈ యుద్ధం వల్ల భారత్‌పై ఎలాంటి ప్రభావం ఉంటుంది?

జవాబు: హార్ముజ్ జలసంధి మూసివేత వల్ల ప్రపంచవ్యాప్తంగా చమురు సరఫరాకు ఆటంకం కలుగుతుంది. దీనివల్ల భారత్‌లో పెట్రోల్, డీజిల్ ధరలు పెరిగే అవకాశం ఉంది.