ఆదాయపు పన్ను రిటర్నులు (ITR) దాఖలు చేయడంలో పన్ను చెల్లింపుదారులు సరికొత్త రికార్డు సృష్టించారు. జులై 31 అర్ధరాత్రి వరకు 5.9 కోట్లకు పైగా ఐటీఆర్లు దాఖలైనట్లు ఆదాయపు పన్ను శాఖ అధికారికంగా ప్రకటించింది. పన్ను చెల్లింపుదారులకు శాఖ ప్రత్యేక ధన్యవాదాలు తెలిపింది.
"ధన్యవాదాలు పన్ను చెల్లింపుదారులారా! అసెస్మెంట్ ఇయర్ 2026-27కి సంబంధించి జులై 31 నాటికి 5.9 కోట్లకు పైగా ఐటీఆర్లు దాఖలయ్యాయి. మీ నమ్మకం, సకాలంలో చూపిన క్రమశిక్షణ భారత ఆర్థిక వృద్ధికి ఇంధనంగా నిలుస్తున్నాయి," అని ఆదాయపు పన్ను శాఖ తమ అధికారిక ఎక్స్ (ట్విట్టర్) ఖాతాలో పేర్కొంది.
ఐటీఆర్ దాఖలు గడువు పొడిగిస్తారా?
గడువు పొడిగింపునకు సంబంధించి ఇప్పటివరకు ప్రభుత్వం ఎలాంటి అధికారిక ప్రకటన చేయలేదు. గతేడాది కొన్ని సాంకేతిక, ఇతర కారణాల వల్ల గడువును పొడిగించినప్పటికీ, ఈసారి ఆ పరిస్థితి లేదని నిపుణులు విశ్లేషిస్తున్నారు. పోర్టల్ సాంకేతిక మౌలిక వసతులను పటిష్టం చేయడం వల్ల రోజుకు కోటి రిటర్నుల వరకు ప్రాసెస్ చేసే సామర్థ్యం సాధించినట్లు శాఖ తెలిపింది.
కాబట్టి ఫైలింగ్ గడువు పొడిగించే అవకాశం లేదని స్పష్టమవుతోంది. ఆలస్య రుసుములు (Late Fees), జరిమానాలు తప్పించుకోవడానికి పన్ను చెల్లింపుదారులు వెంటనే తమ రిటర్నులను ఫైల్ చేయడం మంచిది.
జులై 31 నాటికి ఎవరు ఐటీఆర్ దాఖలు చేయాలి?
ఖాతాల ఆడిటింగ్ అవసరం లేని సాధారణ నివాస వ్యక్తిగత పన్ను చెల్లింపుదారులకు జులై 31తో గడువు ముగిసింది.
- ఐటీఆర్-1 (సహజ్), ఐటీఆర్-2 ఫారమ్లు వాడే వేతన జీవులు, పింఛనుదారులు.
- గృహ రుణాలు, వడ్డీలు, డివిడెండ్లు, క్యాపిటల్ గేన్స్ లేదా ఇతర మూలాల నుండి ఆదాయం ఉన్నవారు.
- అపరాధ రుసుములు, శాఖ నుంచి నోటీసులు రాకుండా ఉండేందుకు చివరి రోజైన జులై 31న పన్ను చెల్లింపుదారులు భారీగా రిటర్నులు దాఖలు చేశారు.
ఆగస్టు 31, అక్టోబర్ 31 వరకు ఎవరికి సమయం ఉందంటే?
పన్ను చెల్లింపుదారులందరికీ జులై 31 చివరి తేదీ కాదు. వ్యాపార, వృత్తిపరమైన ఆదాయాలు కలిగిన వారికి ఆదాయపు పన్ను శాఖ మరికొంత సమయాన్ని ఇచ్చింది:
{{/usCountry}}పన్ను చెల్లింపుదారులందరికీ జులై 31 చివరి తేదీ కాదు. వ్యాపార, వృత్తిపరమైన ఆదాయాలు కలిగిన వారికి ఆదాయపు పన్ను శాఖ మరికొంత సమయాన్ని ఇచ్చింది:
{{/usCountry}}ఐటీఆర్-3 (ITR-3): ట్యాక్స్ ఆడిట్ అవసరం లేని ఫ్రీలాన్సర్లు లేదా బిజినెస్ ఆదాయం కలిగిన వారు ఐటీఆర్-3 ఫారమ్ను ఆగస్టు 31, 2026 నాటికి సమర్పించవచ్చు.
ఐటీఆర్-4 (ITR-4 సుగమ్): ట్యాక్స్ ఆడిట్ పరిధిలోకి వచ్చే వ్యాపారాలు లేదా ప్రిజంప్టివ్ ట్యాక్సేషన్ స్కీమ్ ఎంచుకునే వారు తమ రిటర్నులను అక్టోబర్ 31, 2026 నాటికి సమర్పించాల్సి ఉంటుంది.
ఆదాయం పన్ను పరిమితి దాటకపోయినా ఐటీఆర్ వేయాలా?
పన్ను మినహాయింపు పరిమితి కంటే తక్కువ ఆదాయం ఉన్నప్పటికీ, కొన్ని ప్రత్యేక పరిస్థితులలో ఐటీఆర్ దాఖలు చేయడం చట్టరీత్యా తప్పనిసరి.
పాత పన్ను విధానం (Old Tax Regime) ప్రకారం 60 ఏళ్ల లోపు వారికి ₹2.5 లక్షలు, సీనియర్ సిటిజన్లకు (60-80 ఏళ్లు) ₹3 లక్షలు, సూపర్ సీనియర్ సిటిజన్లకు (80 ఏళ్లు పైబడిన వారు) ₹5 లక్షల వరకు మినహాయింపు ఉంది. అయితే, కొత్త పన్ను విధానంలో (New Tax Regime) అందరికీ ప్రాథమిక మినహాయింపు పరిమితి ₹4 లక్షలుగా ఉంది.
ఈ కింది పరిస్థితులలో ఐటీఆర్ దాఖలు తప్పనిసరి:
- సేవింగ్స్ బ్యాంక్ ఖాతాల్లో రూ. 50 లక్షలకు పైగా డిపాజిట్లు ఉంటే.
- కరెంట్ ఖాతాల్లో రూ. 1 కోటికి పైగా డిపాజిట్ చేస్తే.
- విదేశీ ప్రయాణాల కోసం రూ. 2 లక్షలకు పైగా ఖర్చు చేస్తే.
- ఏడాది విద్యుత్ బిల్లు రూ. 1 లక్ష దాటితే.
- విదేశాల్లో ఆస్తులు ఉన్నా లేదా విదేశీ ఖాతాలపై సంతకం చేసే అధికారం ఉన్నా.
ఈ-ఫైలింగ్ పోర్టల్ ద్వారా ఐటీఆర్ ఎలా దాఖలు చేయాలి?
ఆదాయపు పన్ను శాఖ అధికారిక ఈ-ఫైలింగ్ పోర్టల్ ద్వారా సులభంగా రిటర్నులు దాఖలు చేయవచ్చు. PAN వివరాలతో లాగిన్ అయి, తగిన ఐటీఆర్ ఫారమ్ను ఎంచుకోవాలి. ఫారమ్-16, యాన్యువల్ ఇన్ఫర్మేషన్ స్టేట్మెంట్ (AIS), పన్ను చెల్లింపుదారుల సమాచార సారాంశం (TIS) ఆధారంగా వివరాలను సరిచూసుకుని, పన్ను బాకీలు ఉంటే చెల్లించి, సమర్పించిన తర్వాత తప్పనిసరిగా ఈ-వెరిఫికేషన్ (e-verification) పూర్తి చేయాలి.