ఉపాధి హామీ పథకం స్థానంలో కొత్త చట్టం: జూలై 1 నుంచి 'VB-GRAM G' అమల్లోకి

గ్రామీణ ఉపాధి రంగంలో కేంద్ర ప్రభుత్వం చారిత్రాత్మక మార్పుకు శ్రీకారం చుట్టింది. ఇప్పటివరకు అమల్లో ఉన్న మహాత్మా గాంధీ జాతీయ గ్రామీణ ఉపాధి హామీ చట్టం (MGNREGA) స్థానంలో 'వికసిత్ భారత్ – గ్యారెంటీ ఫర్ ఎంప్లాయిమెంట్ అండ్ లైవ్లీహుడ్ మిషన్ (గ్రామీణ)' లేదా VB-GRAM G చట్టం రాబోతోంది.

దశాబ్దాలుగా గ్రామీణ పేదలకు అండగా ఉన్న 'ఉపాధి హామీ పథకం' (MGNREGA) ఇకపై కొత్త రూపంలో, మరింత పటిష్టంగా దర్శనమివ్వనుంది. కొత్తగా తీసుకువచ్చిన VB-GRAM G చట్టం, 2025ను జూలై 1 నుంచి అమలు చేయనున్నట్లు కేంద్ర గ్రామీణాభివృద్ధి శాఖ సోమవారం నోటిఫికేషన్ విడుదల చేసింది.

ఉపాధి హామీ పథకం స్థానంలో కొత్త చట్టం: జూలై 1 నుంచి 'VB-GRAM G' అమల్లోకి

ఈ కొత్త చట్టం ద్వారా గ్రామీణ కుటుంబాలకు కల్పించే కనీస పని దినాలను 100 రోజుల నుండి 125 రోజులకు పెంచుతూ ప్రభుత్వం నిర్ణయం తీసుకుంది. ఈ మేరకు భోపాల్‌లో జరిగిన మీడియా సమావేశంలో కేంద్ర వ్యవసాయ, గ్రామీణాభివృద్ధి శాఖ మంత్రి శివరాజ్ సింగ్ చౌహాన్ వివరాలను వెల్లడించారు.

బడ్జెట్, నిధుల కేటాయింపు

ఈ ప్రతిష్టాత్మక పథకం కోసం నిధుల కేటాయింపు ఇలా..

మొత్తం బడ్జెట్: కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల వాటాలతో కలిపి మొత్తం రూ. 1.51 లక్షల కోట్లు.

కేంద్ర వాటా: సుమారు రూ. 95,000 కోట్లను కేంద్రం కేటాయించింది.

నిర్వహణ ఖర్చులు: సకాలంలో వేతనాల చెల్లింపు కోసం అడ్మినిస్ట్రేటివ్ ఖర్చులను 6% నుండి 9%కి పెంచారు.

వేతనాల చెల్లింపులో కొత్త నిబంధనలు

కూలీలకు వేతనాలు నేరుగా వారి బ్యాంక్ ఖాతాల్లోకే ప్రత్యక్ష నగదు బదిలీ (DBT) ద్వారా జమ అవుతాయి.

సమయ పరిమితి: పని పూర్తి చేసిన 3 రోజుల్లోపే వేతనం జమ చేయాలని ప్రభుత్వం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. అయితే, ఏ పరిస్థితుల్లోనైనా 15 రోజులు దాటకూడదు.

నష్టపరిహారం: ఒకవేళ వేతనం చెల్లింపు 15 రోజులు దాటితే, సంబంధిత కూలీలకు ప్రభుత్వం నష్టపరిహారం చెల్లించాల్సి ఉంటుంది.

పరివర్తనా కాలం (Transition Period)

ప్రస్తుతం ఎంజీఎన్ఆర్ఈజీఏ (MGNREGA) కింద జరుగుతున్న పనులన్నీ జూలై 1 తర్వాత కొత్త చట్టం కిందికి బదిలీ అవుతాయి. ఎక్కడా పనులకు అంతరాయం కలగకుండా చూసేందుకు రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలకు 6 నెలల సమయం ఇచ్చారు. ఒకవేళ ఏ రాష్ట్రమైనా జూలై 1 నాటికి సిద్ధం కాకపోతే, ఆ రాష్ట్రంలో కొత్త ప్రాజెక్టులన్నీ ఆటోమేటిక్‌గా VB-GRAM G నిబంధనల ప్రకారమే కొనసాగుతాయి.

VB-GRAM G ప్రాధాన్యత రంగాలు

ఈ పథకం ద్వారా కేవలం ఉపాధి కల్పించడమే కాకుండా, శాశ్వత గ్రామీణ ఆస్తుల నిర్మాణానికి ప్రభుత్వం ప్రాధాన్యత ఇస్తోంది:

నీటి సంరక్షణ: స్థానిక నీటి లభ్యతను పెంచే ప్రాజెక్టులకు మొదటి ప్రాధాన్యత.

మౌలిక సదుపాయాలు: గ్రామీణ రోడ్లు, వంతెనలు, పాఠశాలలు, అంగన్‌వాడీ కేంద్రాల నిర్మాణం.

జీవనోపాధి ఆస్తులు: స్వయం సహాయక సంఘాలు (SHGs), రైతు ఉత్పత్తిదారుల సంఘాల (FPOs) కోసం వర్కింగ్ షెడ్లు, ఇతర వసతుల కల్పన.

విపత్తు తట్టుకునే నిర్మాణాలు: వరద ప్రభావిత ప్రాంతాల్లో రక్షణ గోడలు, ఇతర పటిష్ట నిర్మాణాల ఏర్పాటు.

తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQs)

1. కొత్త ఉపాధి హామీ పథకం (VB-GRAM G) ఎప్పటి నుంచి ప్రారంభమవుతుంది?

ఈ పథకం జూలై 1, 2026 నుంచి దేశవ్యాప్తంగా అమలులోకి వస్తుంది.

2. పాత ఉపాధి హామీ పథకానికి (MGNREGA), దీనికి ప్రధాన తేడా ఏమిటి?

ప్రధానంగా పని దినాల సంఖ్య 100 నుంచి 125 రోజులకు పెరిగింది. అలాగే, వేతనాల చెల్లింపులో జాప్యం జరిగితే నష్టపరిహారం ఇచ్చే నిబంధనను కఠినతరం చేశారు.

3. ప్రస్తుతం చేస్తున్న పనుల పరిస్థితి ఏమిటి?

ఇప్పటికే ప్రారంభమైన ఎంజీఎన్ఆర్ఈజీఏ పనులు యధావిధిగా కొనసాగుతాయి. జూలై 1 తర్వాత అవన్నీ కొత్త చట్టం కిందికి మార్చుతారు.

4. వేతనాలు ఎలా చెల్లిస్తారు?

వేతనాలు నేరుగా మీ బ్యాంక్ లేదా పోస్టాఫీసు ఖాతాలోకి (DBT ద్వారా) జమ అవుతాయి. 15 రోజుల్లోపు వేతనం అందేలా ప్రభుత్వం చర్యలు తీసుకుంటుంది.