NSE IPO: బీఎస్ఈ కంటే తక్కువ ధరే.. కానీ ఇక్కడే ఉంది అసలు ట్విస్ట్

రూ.22,569 కోట్ల పరిమాణంతో వస్తున్న ఎన్‌ఎస్ఈ ఐపీఓకు రూ.1,700-1,785 ధరల శ్రేణి ఖరారైంది. బీఎస్ఈతో పోలిస్తే 30 శాతం తక్కువ వ్యాల్యుయేషన్‌లో లభిస్తున్నప్పటికీ, డెరివేటివ్స్ వ్యాపారంలో మందగమనం, సెబీ కొత్త నిబంధనల సవాళ్లు ఇన్వెస్టర్లలో ఆందోళన రేకెత్తిస్తున్నాయి.

దేశీయ స్టాక్ మార్కెట్ చరిత్రలోనే అత్యంత భారీ పబ్లిక్ ఆఫర్లలో ఒకటిగా నిలుస్తున్న నేషనల్ స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ (ఎన్‌ఎస్ఈ) ఐపీఓ సెప్టెంబర్ 17న పెట్టుబడిదారుల ముందుకు వస్తోంది. రూ.22,569 కోట్ల పరిమాణంతో వస్తున్న ఈ ఆఫర్ ఫర్ సేల్ (OFS)లో ఒక్కో షేరు ధరను రూ.1,700 నుంచి రూ.1,785గా నిర్ణయించారు. ప్రధాన ప్రత్యర్థి బాంబే స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ (బీఎస్ఈ) కంటే ఎన్‌ఎస్ఈ పరిమాణంలో దాదాపు మూడు రెట్లు పెద్దది. అయినా, FY27 అంచనా రాబడుల ప్రకారం బీఎస్ఈ వ్యాల్యుయేషన్ కంటే ఎన్‌ఎస్ఈ షేరు దాదాపు 30 శాతం తక్కువ ధరలోనే లభిస్తోంది. మొదటిచూపునకు ఇది ఆకర్షణీయమైన అవకాశంగా కనిపిస్తున్నా, ఎన్‌ఎస్ఈకి ప్రధాన ఆదాయ వనరైన డెరివేటివ్స్ వ్యాపారంలో కనిపిస్తున్న మందగమనం, సెబీ నిబంధనలు సవాలుగా మారాయి.

NSE IPO: బీఎస్ఈ కంటే తక్కువ ధరే.. కానీ ఇక్కడే ఉంది అసలు ట్విస్ట్

ఐపీఓ గరిష్ఠ ధర రూ.1,785 అనేది అన్‌లిస్టెడ్ మార్కెట్‌లో ఉన్న రూ.1,900 ధర కంటే 6 శాతం తక్కువ. గ్రే మార్కెట్ ప్రీమియం ట్రెండ్స్ ప్రకారం ఎన్‌ఎస్ఈ షేరు 11 నుంచి 12 శాతం లాభంతో లిస్ట్ అయ్యే అవకాశాలు ఉన్నాయి. అయితే, బీఎస్ఈతో ఉన్న ఈ వ్యాల్యుయేషన్ వ్యత్యాసం ఇన్వెస్టర్లకు అనుకున్నంత పెద్ద లబ్ధిని చేకూర్చకపోవచ్చని మార్కెట్ నిపుణులు విశ్లేషిస్తున్నారు.

"ఈ వ్యాల్యుయేషన్ వ్యత్యాసాన్ని కేవలం లాభపడే అవకాశంగా చూడలేం" అని ఎస్కేజీ ఇన్వెస్ట్‌మెంట్స్ అండ్ అడ్వైజరీ డైరెక్టర్ కుష్ గుప్తా తెలిపారు. FY26 ఆర్థిక సంవత్సరంలో ఎన్‌ఎస్ఈ వృద్ధి నెమ్మదించిన సమయంలో బీఎస్ఈ మెరుగైన ఆర్థిక ఫలితాలను సాధించిందని ఆయన విశ్లేషించారు. ఒకవేళ బీఎస్ఈ వృద్ధి మందగించినా లేదా ఎన్‌ఎస్ఈ FY27లో ఊహించిన విధంగా పుంజుకుంటే తప్ప ఈ వ్యాల్యుయేషన్ వ్యత్యాసం తగ్గదని అభిప్రాయపడ్డారు.

ఆదాయంలో రికవరీ ఉన్నా.. తప్పని మార్కెట్ వాటా నష్టం

రెడ్ హెర్రింగ్ ప్రాస్పెక్టస్ (RHP) సమాచారం ప్రకారం, FY27 మొదటి త్రైమాసికం (Q1FY27)లో ఎన్‌ఎస్ఈ కార్యకలాపాల ఆదాయం ఏడాది ప్రాతిపదికన 13 శాతం, నికర లాభం 7 శాతం పెరిగాయి. ఈక్విటీ ఆప్షన్స్ ప్రీమియం సగటు దైనందిన టర్నోవర్ (ADTV) 16 శాతం పెరగడం దీనికి తోడ్పడింది. ఎన్‌ఎస్ఈ మొత్తం కార్యకలాపాల ఆదాయంలో 60 శాతానికి పైగా వాటా ఆప్షన్స్ లావాదేవీల నుంచే వస్తుంది.

స్పెక్యులేటివ్ ఆప్షన్స్ ట్రేడింగ్‌ను కట్టడి చేసేందుకు సెబీ తీసుకున్న చర్యల వల్ల FY26లో ఎన్‌ఎస్ఈ ఆదాయం 3 శాతం తగ్గగా, ఆప్షన్స్ టర్నోవర్ 8 శాతం క్షీణించింది. ఆ తిరోగమనం తర్వాత Q1FY27 ఫలితాలు కాస్త ఉపశమనం కలిగించాయి.

"స్పెక్యులేషన్ కట్టడి నిబంధనల ప్రభావం దాదాపు ముగిసింది. ఎన్‌ఎస్ఈ మార్కెట్ వాటా త్వరలోనే స్థిరపడుతుంది" అని శామ్‌కో సెక్యూరిటీస్ ఈక్విటీ రీసెర్చ్ విశ్లేషకుడు రాజ్ గైకర్ చెప్పారు. "నిబంధనలు వ్యాపారాన్ని సరికొత్తగా పునర్నిర్మించాయి తప్ప అంతమొందించలేదు" అని ఆయన స్పష్టం చేశారు.

అయితే ఈ రికవరీ ఎన్‌ఎస్ఈ కోల్పోయిన మార్కెట్ వాటాను పూర్తిస్థాయిలో భర్తీ చేయలేకపోయింది. FY24లో ఈక్విటీ ఆప్షన్స్ ప్రీమియం మార్కెట్‌లో ఎన్‌ఎస్ఈ వాటా దాదాపు 97 శాతంగా ఉండగా, Q1FY27 నాటికి అది 68.5 శాతానికి పడిపోయింది. 2024 చివరిలో సెబీ ప్రతి ఎక్స్ఛేంజ్‌కు వారానికి ఒక్క ఇండెక్స్ ఎక్స్‌పైరీకి మాత్రమే అనుమతి ఇవ్వడంతో ట్రేడింగ్ పరిమాణం బీఎస్ఈ వైపు మళ్లింది. దీనితో FY26లో బీఎస్ఈ ఆప్షన్స్ టర్నోవర్ 96 శాతం పెరిగి, ఆదాయం, లాభాల్లో 62 శాతం వృద్ధి నమోదైంది.

మరో దెబ్బ తీసిన క్లోజింగ్ ఆక్షన్ సెషన్ (CAS)

కోలుకుంటున్న డెరివేటివ్స్ వ్యాపారానికి సెబీ ప్రవేశపెట్టిన 'క్లోజింగ్ ఆక్షన్ సెషన్' (CAS) రూపంలో మరో సవాలు ఎదురైంది. తుది సెటిల్‌మెంట్ ధరలపై అనిశ్చితి పెరగడంతో ఇండెక్స్ ఆప్షన్స్ వాల్యూమ్స్ తగ్గిపోయాయని నువామా ఇన్‌స్టిట్యూషనల్ ఈక్విటీస్ నివేదిక వెల్లడించింది.

CAS అమల్లోకి వచ్చిన తొలి నెల ఆగస్టులోనే ఎన్‌ఎస్ఈ నెలవారీ డెరివేటివ్స్ టర్నోవర్ రూ.42.6 ట్రిలియన్ల (జూలై) నుంచి రూ.33.5 ట్రిలియన్లకు పడిపోయింది. నవంబర్ 2023 తర్వాత నమోదైన అత్యల్ప టర్నోవర్ ఇది. బీఎస్ఈ టర్నోవర్ కూడా నెలవారీ ప్రాతిపదికన 40 శాతం క్షీణించి రూ.32.2 ట్రిలియన్లకు పరిమితమైంది.

"సెప్టెంబర్ త్రైమాసికంలో ఎన్‌ఎస్ఈ లావాదేవీల ఆదాయం క్రితం త్రైమాసికంతో పోలిస్తే 7 నుంచి 10 శాతం వరకు తగ్గే అవకాశం ఉంది" అని క్వాంటస్ రీసెర్చ్ సీఈఓ కార్తీక్ జొనగడ్ల తెలిపారు. బీఎస్ఈ ఆదాయంలో ఇది డబుల్ డిజిట్ తగ్గింపునకు దారితీయవచ్చని ఆయన అంచనా వేశారు.

అయితే, డెరివేటివ్ సెటిల్‌మెంట్ ధరలను క్యాష్ మార్కెట్ ముగింపు ధరలతో ముడిపెట్టకుండా మార్పులు చేయాలని సెబీ ప్రతిపాదించింది. దీని ద్వారా మార్కెట్ మళ్లీ సాధారణ స్థితికి చేరుకునే అవకాశం ఉందని కార్తీక్ భావిస్తున్నారు.

మరోవైపు, బ్యాంక్ గ్యారంటీ నిబంధనలలో కఠినత్వం బ్రోకర్లపై మూలధన భారాన్ని పెంచుతోందని, ఇది హై-ఫ్రీక్వెన్సీ ట్రేడింగ్ లాభదాయకతను దెబ్బతీస్తుందని నువామా పేర్కొంది. ఈ పరిణామాలు ఎన్‌ఎస్ఈ డెరివేటివ్స్ వృద్ధిని రాబోయే రోజుల్లో నెమ్మదింపజేసే అవకాశం ఉంది.

డేటా, కొలొకేషన్ వ్యాపారాల మద్దతు ఎంత?

ఎన్‌ఎస్ఈకి కేవలం డెరివేటివ్స్ మాత్రమే కాకుండా కొలొకేషన్, కనెక్టివిటీ, డేటా ఫీడ్స్, ఇండెక్స్ లైసెన్సింగ్ వంటి ఇతర ఆదాయ మార్గాలు ఉన్నాయి. FY26లో ఈ విభాగాలు రూ.1,956 కోట్ల రాబడిని అందించాయి. FY24 నుంచి ఇవి వార్షికంగా 18 శాతం చొప్పున వృద్ధి చెందుతున్నాయి.

ఈ వ్యాపారాలు సెబీ నిబంధనల ప్రభావానికి గురికావు. అయితే, ఎన్‌ఎస్ఈ మొత్తం ఆదాయంలో వీటి వాటా 12 శాతం కంటే తక్కువే. కాబట్టి డెరివేటివ్స్ విభాగంలో వచ్చే లోటును ఇవి పూర్తిగా భర్తీ చేయలేవని నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.

ఎన్‌ఎస్ఈ తన డెరివేటివ్స్ వ్యాపారంలో క్షీణతను అడ్డుకోవడంతో పాటు, ఇతర ఆదాయ మార్గాలను మరింత బలోపేతం చేసుకుంటేనే బీఎస్ఈ స్థాయిలో వ్యాల్యుయేషన్ లభించే అవకాశం ఉంటుంది. "రాబోయే త్రైమాసికాలలో డెరివేటివ్స్ పుంజుకోకపోతే, కేవలం 'నాణ్యమైన కంపెనీ' అనే అంశం వ్యాల్యుయేషన్‌ను కాపాడలేదు" అని ఎస్కేజీ నిపుణుడు కుష్ గుప్తా స్పష్టం చేశారు.