నరవాణే పుస్తకం చుట్టూ రాజకీయ యుద్ధం: లోకసభలో గందరగోళం

లోకసభలో నేడు అనూహ్య పరిణామాలు చోటుచేసుకున్నాయి. మాజీ ఆర్మీ చీఫ్ జనరల్ ఎం.ఎం. నరవాణే రాసిన (ఇంకా ప్రచురితం కాని) ఆత్మకథలోని అంశాలను రాహుల్ గాంధీ ప్రస్తావించడంతో సభలో దుమారం రేగింది. రక్షణ మంత్రి రాజ్‌నాథ్ సింగ్, హోం మంత్రి అమిత్ షా దీనిపై తీవ్ర అభ్యంతరం వ్యక్తం చేయడంతో సభ పలుమార్లు వాయిదా పడింది.

Published on: Feb 2, 2026, 17:14:02 IST
Share
Share via
  • facebook
  • twitter
  • linkedin
  • whatsapp
Copy link
  • copy link

బడ్జెట్ సమావేశాల్లో భాగంగా రాష్ట్రపతి ప్రసంగానికి ధన్యవాదాలు తెలిపే తీర్మానంపై చర్చ జరుగుతున్న సమయంలో రాహుల్ గాంధీ ఈ అంశాన్ని లేవనెత్తారు. మాజీ సైన్యాధ్యక్షుడు జనరల్ ఎం.ఎం. నరవాణే రాసిన 'ఫోర్ స్టార్స్ ఆఫ్ డెస్టినీ' (Four Stars of Destiny) అనే పుస్తకం నుంచి కొన్ని వ్యాఖ్యలను ఆయన చదవబోయారు. "డోక్లాంలో చైనా ట్యాంకులు..." అని రాహుల్ అనగానే అధికార పక్షం ఒక్కసారిగా అడ్డుపడింది.

రాష్ట్రీయ జనతా దళ్ (RJD) ఎంపీ మనోజ్ కుమార్ ఝా, బీజేపీ ఎంపీ నిషికాంత్ దూబే (Screengrab/X/ANI)
రాష్ట్రీయ జనతా దళ్ (RJD) ఎంపీ మనోజ్ కుమార్ ఝా, బీజేపీ ఎంపీ నిషికాంత్ దూబే (Screengrab/X/ANI)

ప్రభుత్వ వాదన ఏమిటి?

రాహుల్ గాంధీ ప్రసంగాన్ని అడ్డుకుంటూ రక్షణ మంత్రి రాజ్‌నాథ్ సింగ్ నేరుగా రంగంలోకి దిగారు. "ఆ పుస్తకం అసలు ప్రచురణ అయ్యిందా? లేదా? అని నేను అడుగుతున్నాను. ప్రచురితం కాని పుస్తకం నుంచి లోకసభలో ఎలా కోట్ చేస్తారు? అది అసలు అధికారిక సమాచారమే కాదు" అని రాజ్‌నాథ్ సవాల్ విసిరారు.

హోం మంత్రి అమిత్ షా కూడా ఇదే రీతిలో స్పందిస్తూ, ప్రచురించని పుస్తకం ఆధారంగా నిందలు వేయడం సభా నిబంధనలకు విరుద్ధమని స్పష్టం చేశారు. బిజెపి ఎంపీ నిశికాంత్ దూబే మాట్లాడుతూ, రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 105 ప్రకారం వాక్ స్వాతంత్ర్యం ఉన్నప్పటికీ, జాతీయ భద్రత, పొరుగు దేశాలతో సంబంధాలను దెబ్బతీసే అంశాలను చర్చించకూడదని గుర్తుచేశారు.

విపక్షాల ఆరోపణ: ‘సత్యం బయటకు వస్తుందనే భయం’

ప్రభుత్వ తీరుపై విపక్షాలు తీవ్రంగా మండిపడ్డాయి. రాష్ట్రీయ జనతా దళ్ (RJD) ఎంపీ మనోజ్ కుమార్ ఝా మాట్లాడుతూ, ప్రభుత్వం అభ్యంతరం వ్యక్తం చేయడం ద్వారా తనను తాను బహిర్గతం చేసుకుందని విమర్శించారు. "ప్రజాస్వామ్యంలో నిజం బయటకు వస్తుందనే భయం ఎందుకు? నిజం తెలిశాక ఏం చేస్తామనేదే ముఖ్యం" అని ఆయన వ్యాఖ్యానించారు.

కాంగ్రెస్ ఎంపీ కార్తీ చిదంబరం మాట్లాడుతూ, ఒక మాజీ ఆర్మీ చీఫ్ అనుభవాలను ప్రజలకు తెలియకుండా అడ్డుకోవడం ద్వారా ప్రభుత్వం ఏం దాచిపెట్టాలని చూస్తోందని ప్రశ్నించారు. ఆ పుస్తకంలో ప్రభుత్వానికి ఇబ్బంది కలిగించే లోతైన నిజాలు ఉన్నందునే ఇలా ప్రవర్తిస్తున్నారని ఆయన ఆరోపించారు.

అసలు ఆ పుస్తకంలో ఏముంది?

జనరల్ నరవాణే రాసిన ఈ ఆత్మకథలో 2020 నాటి సరిహద్దు ఉద్రిక్తతలు, చైనా సైనికుల కదలికలు, అగ్నిపథ్ వంటి కీలక నిర్ణయాల సమయంలో జరిగిన చర్చల గురించి ప్రస్తావించినట్లు తెలుస్తోంది. ప్రస్తుతం ఈ పుస్తకం రక్షణ మంత్రిత్వ శాఖ పరిశీలనలో (Review) ఉంది. అనుమతులు లభించకపోవడంతో దీని ప్రచురణ ఆలస్యమవుతోంది. అయితే కొన్ని పత్రికలు ఈ పుస్తకంలోని కొన్ని భాగాలను కథనాలుగా ప్రచురించాయి. రాహుల్ గాంధీ అవే అంశాలను సభలో ప్రస్తావించే ప్రయత్నం చేశారు.

  • Praveen Kumar Lenkala
    ABOUT THE AUTHOR
    Praveen Kumar Lenkala

    ప్రవీణ్ కుమార్ లెంకల ప్రస్తుతం హిందుస్తాన్ టైమ్స్ తెలుగు ఎడిటర్‌గా బాధ్యతలు నిర్వహిస్తున్నారు. జర్నలిజంలో 25 ఏళ్ల సుదీర్ఘ అనుభవం కలిగిన వీరు, గతంలో సాక్షి దినపత్రికలో ఢిల్లీ నేషనల్ బ్యూరో చీఫ్‌గా (2014-2021) సుమారు ఎనిమిదేళ్ల పాటు పనిచేశారు. ఆ సమయంలో జాతీయ రాజకీయాలు, ప్రభుత్వ విధానాలు, కేంద్ర బడ్జెట్, సార్వత్రిక ఎన్నికలు, రాష్ట్రాల శాసన సభలకు ఎన్నికలు తదితర అనేక అంశాలపై కథనాలు, విశ్లేషణలు, పరిశీలనాత్మక వార్తలు అందించారు. పార్లమెంటు ప్రొసీడింగ్స్ నుంచి.. సుప్రీంకోర్టు విచారణల వరకు కవరేజీలో విశేష అనుభవం ఉంది. ఢిల్లీలో ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ రాష్ట్రాల రాజకీయ పరిణామాలు, అభివృద్ధి సంబంధిత పెండింగ్ సమస్యలు లోతుగా అందించారు. అంతకుముందు హైదరాబాద్‌లో సాక్షి టాస్క్‌ఫోర్స్ బ్యూరోలో (2008-2013) పనిచేస్తూ భూకుంభకోణాలు, ఫైనాన్స్ సంస్థల మోసాలు, వైట్ కాలర్ స్కామ్స్‌ను వెలికితీశారు. ముఖ్యంగా పోలీసు వ్యవస్థలోని 'ఆర్డర్లీ వ్యవస్థ'పై వీరు చేసిన పరిశోధనాత్మక కథనాలు ప్రభుత్వం ఆ వ్యవస్థను రద్దు చేయడానికి కారణమయ్యాయి. ఈనాడు దినపత్రికలో (2003-2007) నల్గొండ, ఖమ్మం జిల్లాల్లో రిపోర్టర్‌గా, సబ్ ఎడిటర్‌గా పనిచేసి గిరిజన తండాల్లో ఆడపిల్లల అమ్మకాలు, గ్రామీణ ప్రాంతాల వెనుకబాటుతనం, ప్రభుత్వ పథకాల్లో అవినీతిపై సంచలనాత్మక కథనాలు రాశారు. ప్రస్తుతం జాతీయ, అంతర్జాతీయ పరిణామాలు, బిజినెస్, స్టాక్ మార్కెట్, టెక్నాలజీ, ఆటోమొబైల్ రంగాలపై నిశితమైన విశ్లేషణలు అందిస్తున్నారు. హిందుస్తాన్ టైమ్స్ నుంచి రెండుసార్లు Digi Journo పురస్కారం పొందారు. కమ్యూనికేషన్ అండ్ జర్నలిజంలో పీజీ (MCJ) పట్టా పొందిన వీరు, కామర్స్ (B.Com) నేపథ్యం కలిగి ఉండటం వల్ల ఆర్థిక అంశాలను సరళంగా వివరించడంలో సిద్ధహస్తులు. ప్రజా సమస్యలపై పోరాటం, విధానపరమైన మార్పులకు కారణమైన వీరి రిపోర్టింగ్ శైలి తెలుగు జర్నలిజంలో వీరికి ఒక ప్రత్యేక గుర్తింపును తెచ్చిపెట్టింది. 2001లో సీ ఛానెల్ అనే కేబుల్ టీవీలో చేరి కెరీర్ ప్రారంభించి హైదరాబాద్ నగర ఆర్థిక, సామాజిక రంగాలపై కథనాలతో పాటు సినిమా వార్తలను కూడా అందించారు.Read More