మరణశిక్ష పడిన షేక్ హసీనా ఎక్కడ ఉన్నారు? - భారత్‌లో ఆశ్రయం

విద్యార్థుల నిరసనలపై హింసాత్మక అణిచివేతకు సంబంధించిన 'మానవత్వానికి వ్యతిరేకమైన నేరాల' (Crimes against humanity) కేసులో బంగ్లాదేశ్ మాజీ ప్రధానమంత్రి షేక్ హసీనాకు ఢాకా కోర్టు సోమవారం మరణశిక్ష విధించింది.

విద్యార్థుల నిరసనలపై హింసాత్మక అణిచివేతకు సంబంధించిన 'మానవత్వానికి వ్యతిరేకమైన నేరాల' కేసులో బంగ్లాదేశ్ మాజీ ప్రధానమంత్రి షేక్ హసీనాకు ఢాకా కోర్టు సోమవారం మరణశిక్ష విధించింది. అయితే, ఆమె ప్రస్తుతం బంగ్లాదేశ్‌లో లేరు. గత ఏడాది ఆగస్టు 2024లో పదవి కోల్పోయి, దేశం విడిచి పారిపోయినప్పటి నుంచి, షేక్ హసీనా భారతదేశ రాజధాని ఢిల్లీలోని ఒక రహస్య సురక్షిత ప్రాంతంలో ఆశ్రయం పొందుతున్నారు. భారత్ ఆమెకు పూర్తి భద్రత కల్పిస్తోంది.

మరణశిక్ష పడిన షేక్ హసీనా ఎక్కడ ఉన్నారు? - భారత్‌లో ఆశ్రయం (File photo/REUTERS)

ప్రస్తుతం షేక్ హసీనా ఎక్కడ ఉన్నారు?

బంగ్లాదేశ్ మాజీ ప్రధాని షేక్ హసీనా ప్రస్తుతం భారతదేశ రాజధాని ఢిల్లీలో స్వీయ-ప్రవాసంలో ఉన్నారు. దేశవ్యాప్తంగా అల్లర్లు చెలరేగి, 2024 ఆగస్టులో ఆమె ప్రభుత్వం కూలిపోయిన వెంటనే ఆమె బంగ్లాదేశ్ నుంచి భారత్‌కు వచ్చారు.

భద్రత: ఆమె కుమారుడు సాజీబ్ వాజెద్ ఇటీవల వెల్లడించిన దాని ప్రకారం, హసీనా ఢిల్లీలోని ఒక రహస్య సురక్షిత ప్రాంతంలో నివసిస్తున్నారు. భారత్ ఆమెకు పూర్తి భద్రత కల్పిస్తోంది. న్యూఢిల్లీ ఆమెను "రాష్ట్ర అధిపతిగా" పరిగణిస్తోందని ఆయన తెలిపారు.

కృతజ్ఞత: భారతదేశం అందించిన ఆశ్రయానికి 78 ఏళ్ల హసీనా కృతజ్ఞతలు తెలిపారు. "గత సంవత్సర కాలంగా నాకు సురక్షితమైన ఆశ్రయం కల్పించిన భారత ప్రజలకు నేను చాలా రుణపడి ఉంటాను" అని ఆమె పేర్కొన్నారు.

తిరిగి వెళ్లడంపై వైఖరి: బంగ్లాదేశ్‌లో ప్రస్తుతం ఉన్న మహమ్మద్ యూనస్ నేతృత్వంలోని తాత్కాలిక ప్రభుత్వాన్ని అక్రమంగా భావిస్తున్న హసీనా, తమ పార్టీ లేకుండా ఏర్పడిన ఏ ప్రభుత్వం కింద కూడా తాను తిరిగి బంగ్లాదేశ్‌కు వెళ్ళనని స్పష్టం చేశారు.

మరణశిక్ష విధించడానికి కారణాలు

2024 జూలై-ఆగస్టు నెలల్లో జరిగిన విద్యార్థి నిరసనలకు సంబంధించిన "మానవత్వానికి వ్యతిరేకమైన నేరాల" ఆరోపణలపై ఢాకా కోర్టు హసీనాకు మరణశిక్ష విధించింది. దాదాపు 1,400 మంది మరణించిన ఈ అల్లర్ల సమయంలో ఆమె ప్రభుత్వం తీసుకున్న చర్యలపై దర్యాప్తు జరుగుతోంది.

జడ్జి గోలం మర్తుజా మొజుమ్దర్ తీర్పును ప్రకటిస్తూ, ఈ మూడు అభియోగాలపై హసీనాను దోషిగా తేల్చారు:

• ప్రేరేపించడం (Incitement)
• చంపడానికి ఆదేశించడం (Order to kill)
• అకృత్యాలను నివారించడానికి ఎటువంటి చర్యలు తీసుకోకపోవడం (Failing to prevent the atrocities)

తీర్పుపై హసీనా స్పందన

కోర్టు తీర్పుపై హసీనా తీవ్రంగా స్పందించారు. ఈ ఆరోపణలు "కల్పితమైనవి, రాజకీయ ప్రేరేపితమైనవి" అని పేర్కొన్నారు. న్యాయబద్ధమైన, నిష్పాక్షికమైన న్యాయస్థానం ముందు మాత్రమే విచారణ ఎదుర్కోవడానికి సిద్ధంగా ఉన్నానని ఆమె ప్రకటించారు.

భారత్-బంగ్లాదేశ్ సంబంధాలలో ఉద్రిక్తతలు

యూనస్ నేతృత్వంలోని తాత్కాలిక ప్రభుత్వం అధికారంలోకి వచ్చిన తర్వాత భారత్-బంగ్లాదేశ్ ద్వైపాక్షిక సంబంధాలు దెబ్బతిన్నాయి.

హసీనా అప్పగింత అభ్యర్థన: బంగ్లాదేశ్ హసీనాను తమకు అప్పగించాలని (Extradition) లాంఛనంగా అభ్యర్థించింది, అయితే న్యూఢిల్లీ ఆ అభ్యర్థనపై ఎటువంటి చర్య తీసుకోలేదు.

మీడియాపై నిరసన: హసీనా భారతీయ మీడియాకు ఇంటర్వ్యూలు ఇవ్వడంపై బంగ్లాదేశ్ విదేశాంగ మంత్రిత్వ శాఖ అభ్యంతరం వ్యక్తం చేస్తూ, ఢాకాలోని భారత డిప్యూటీ చీఫ్ ఆఫ్ మిషన్‌ను పిలిపించి నిరసన తెలిపింది. హసీనాకు జర్నలిస్టులతో ఉన్న సంబంధాలపై ఆంక్షలు విధించాలని డిమాండ్ చేసింది.