భారత రాజకీయాల్లో నియోజకవర్గాల పునర్విభజన అంశం ఇప్పుడు దక్షిణాది వర్సెస్ ఉత్తరాది పోరుగా మారుతోంది. డాక్టర్ బి.ఆర్. అంబేద్కర్ జయంతి సందర్భంగా తమిళనాడు ముఖ్యమంత్రి ఎం.కె. స్టాలిన్, తెలంగాణ ముఖ్యమంత్రి రేవంత్ రెడ్డి ఇద్దరూ కేంద్రంలోని బీజేపీ ప్రభుత్వంపై ధ్వజమెత్తారు. నియోజకవర్గాల పునర్విభజన ప్రక్రియలో పారదర్శకత లేదని, ఇది దక్షిణాది రాష్ట్రాల రాజకీయ ప్రాబల్యాన్ని దెబ్బతీసే కుట్ర అని వారు ఆరోపించారు.
ఇది తుది హెచ్చరిక - ఎం.కె. స్టాలిన్
తమిళనాడు సీఎం స్టాలిన్ ఒక వీడియో సందేశం ద్వారా ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీకి ఘాటు హెచ్చరికలు జారీ చేశారు. "తమిళనాడు ప్రయోజనాలకు విఘాతం కలిగించేలా ఏ చిన్న ప్రయత్నం చేసినా రాష్ట్రం స్తంభించిపోతుంది. ప్రతి కుటుంబం వీధిలోకి వచ్చి పోరాడుతుంది" అని ఆయన పేర్కొన్నారు.
ప్రస్తుతం ఎన్నికల హడావుడిలో ఉన్నందున కేంద్రం ఈ అంశాన్ని గుట్టుచప్పుడు కాకుండా పూర్తి చేయాలని చూస్తోందని స్టాలిన్ విమర్శించారు. ఉత్తరాది రాష్ట్రాలకు లాభం చేకూర్చేలా సీట్ల సంఖ్యను పెంచితే, జనాభా నియంత్రణ పాటించినందుకు దక్షిణాది రాష్ట్రాలను శిక్షించినట్లే అవుతుందని ఆయన ఆవేదన వ్యక్తం చేశారు. ఇది కేవలం ప్రజాస్వామ్యంపై దాడి మాత్రమే కాదు, రాష్ట్రాల హక్కులను కాలరాయడమేనని స్పష్టం చేశారు.
దక్షిణాదికి అన్యాయం.. రేవంత్ రెడ్డి ఆందోళన
హైదరాబాద్‌లో జరిగిన అంబేద్కర్ జయంతి వేడుకల్లో పాల్గొన్న సీఎం రేవంత్ రెడ్డి కూడా ఇదే తరహా విమర్శలు చేశారు. నియోజకవర్గాల పునర్విభజన వల్ల దక్షిణాదిలోని మహిళలు, ఎస్సీ, ఎస్టీ వర్గాలకు తీవ్ర అన్యాయం జరుగుతుందని ఆయన ఆరోపించారు.
రేవంత్ రెడ్డి విశ్లేషణ ప్రకారం:
జనాభా ప్రాతిపదికన (Pro-rata basis) సీట్లు పెంచితే, కేరళలో సీట్ల సంఖ్య 20 నుండి 30కి పెరిగితే, అదే సమయంలో ఉత్తరప్రదేశ్‌లో 80 నుండి 120కి పెరుగుతాయి.
దీనివల్ల ఉత్తరాది రాష్ట్రాల రాజకీయ పెత్తనం మరింత పెరుగుతుంది.
{{/usCountry}}దీనివల్ల ఉత్తరాది రాష్ట్రాల రాజకీయ పెత్తనం మరింత పెరుగుతుంది.
{{/usCountry}}మహిళా రిజర్వేషన్లు అమల్లోకి వస్తే, దక్షిణాదిలో తక్కువ సీట్లు ఉండటం వల్ల ఇక్కడి మహిళా ప్రతినిధుల సంఖ్య కూడా తగ్గిపోతుంది.
హైబ్రిడ్ మోడల్ ప్రతిపాదన:
సీట్ల పెంపునకు కేవలం జనాభాను మాత్రమే ప్రామాణికంగా తీసుకోకూడదని రేవంత్ రెడ్డి సూచించారు. 50 శాతం సీట్లను జనాభా ప్రాతిపదికన, మిగిలిన 50 శాతాన్ని రాష్ట్రాల జీఎస్‌డీపీ (GSDP - ఆర్థికాభివృద్ధి) ఆధారంగా కేటాయించే 'హైబ్రిడ్ మోడల్'ను పరిశీలించాలని ఆయన ప్రధానికి విజ్ఞప్తి చేశారు.
పార్లమెంట్ ప్రత్యేక సమావేశాల వేళ ఉత్కంఠ
ఏప్రిల్ 16 నుండి పార్లమెంట్ ప్రత్యేక సమావేశాలు జరగనున్నాయి. ఈ సమావేశాల్లో మహిళా రిజర్వేషన్ చట్టం అమలుకు సంబంధించి రాజ్యాంగ సవరణలు వచ్చే అవకాశం ఉంది. ఈ నేపథ్యంలోనే ఇద్దరు ముఖ్యమంత్రులు తమ గళాన్ని వినిపించారు. దక్షిణాది రాష్ట్రాలు జనాభా నియంత్రణను సమర్థవంతంగా అమలు చేశాయని, దానికి ప్రతిఫలంగా రాజకీయ శక్తిని తగ్గించడం అన్యాయమని వారు వాదిస్తున్నారు.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQs)
1. నియోజకవర్గాల పునర్విభజన (Delimitation) అంటే ఏమిటి?
దేశంలోని జనాభా మార్పులకు అనుగుణంగా లోక్‌సభ, అసెంబ్లీ నియోజకవర్గాల సరిహద్దులను మార్చడం లేదా సీట్ల సంఖ్యను పెంచడాన్ని పునర్విభజన అంటారు.
2. దక్షిణాది రాష్ట్రాలు దీన్ని ఎందుకు వ్యతిరేకిస్తున్నాయి?
దక్షిణాది రాష్ట్రాలు జనాభా నియంత్రణను బాగా అమలు చేశాయి. కేవలం జనాభా ఆధారంగానే సీట్లు పెంచితే, జనాభా పెరిగిన ఉత్తరాది రాష్ట్రాలకు ఎక్కువ సీట్లు వస్తాయి. దీనివల్ల దేశ రాజకీయాల్లో దక్షిణాది రాష్ట్రాల ప్రాధాన్యత తగ్గిపోతుందని వీరి ఆందోళన.
3. సీఎం రేవంత్ రెడ్డి ప్రతిపాదించిన 'హైబ్రిడ్ మోడల్' ఏమిటి?
సీట్ల కేటాయింపులో కేవలం జనాభాను మాత్రమే కాకుండా, రాష్ట్రాల ఆర్థికాభివృద్ధిని (GSDP) కూడా పరిగణనలోకి తీసుకోవాలని రేవంత్ రెడ్డి కోరుతున్నారు.
4. పార్లమెంట్ ప్రత్యేక సమావేశాల ఉద్దేశ్యం ఏమిటి?
మహిళా రిజర్వేషన్ చట్టాన్ని (నారీ శక్తి వందన్ అధినియం) 2029 నుండి అమలు చేసేందుకు అవసరమైన రాజ్యాంగ సవరణలపై చర్చించేందుకు ఈ సమావేశాలను నిర్వహిస్తున్నారు.