E-Paper
500 గ్రాముల బంగారం ఉన్నా రాబడి ఆధారం చెప్పాల్సిందే: సుప్రీంకోర్టు
వివాహిత వద్ద 500 గ్రాముల పసిడి ఉంటే ఐటీ సోదాల సమయంలో జప్తు నుంచి రక్షణ ఉంటుంది తప్ప, ఆదాయానికి మించిన ఆస్తుల కేసుల్లో కొనుగోలు ఆధారాలు చూపించాల్సిన బాధ్యత నుంచి తప్పించుకోలేరని సుప్రీంకోర్టు స్పష్టం చేసింది. అయితే సాధారణ కుటుంబాలు దీనిపై ఆందోళన చెందాల్సిన అవసరం లేదని న్యాయ నిపుణులు తెలిపారు.
Prefer HTon Google
వివాహిత వద్ద 500 గ్రాముల వరకు బంగారం ఉంటే ఆదాయపు పన్ను శాఖ అధికారులు జప్తు చేయకూడదనే నిబంధన ఉనికిలో ఉన్నప్పటికీ, ఆదాయానికి మించిన ఆస్తుల (Disproportionate Assets) విచారణలో మాత్రం ఆ ఆభరణాలు ఎలా వచ్చాయో కచ్చితంగా ఆధారాలు చూపించాల్సిందేనని సుప్రీంకోర్టు స్పష్టం చేసింది. సీబీడీటీ (CBDT) మార్గదర్శకాలు లేదా ప్రభుత్వ ప్రెస్ రిలీజ్‌లు చూపించి, చట్టబద్ధమైన విచారణ నుంచి తప్పించుకోవడం కుదరదని దేశ అత్యున్నత న్యాయస్థానం తేల్చిచెప్పింది.
ఈ తీర్పుతో సాధారణ గృహస్థులు, పసిడి ప్రియులలో కొన్ని అనుమానాలు వ్యక్తమవుతున్న నేపథ్యంలో, అసలు ఈ కేసు నేపథ్యం ఏమిటి? ఐటీ జప్తు మినహాయింపులకు, ఆదాయ ఆధారాలు చూపడానికి ఉన్న తేడా ఏమిటో న్యాయ నిపుణులు కూలంకషంగా వివరించారు.
కేస్ నేపథ్యం.. పట్నా హైకోర్టు ఉత్తర్వులను రద్దు చేసిన సుప్రీంకోర్టు
బీహార్‌కు చెందిన ఫుల్‌పారీ కుమారి, ఆమె భర్తపై 2015 మే 11న బీహార్ విజిలెన్స్ పోలీసులు అవినీతి నిరోధక చట్టం కింద ఆదాయానికి మించిన ఆస్తుల కేసు నమోదు చేశారు. తగిన అనుమతులు పొందిన అనంతరం 2020 జూలై 29న విజిలెన్స్ శాఖ ఫుల్‌పారీ కుమారిపై ఛార్జ్‌షీట్ దాఖలు చేయగా, 2021 జనవరి 28న పాట్నా విజిలెన్స్ ప్రత్యేక న్యాయమూర్తి దీనిని విచారణకు స్వీకరించారు.
ఈ విచారణను సవాలు చేస్తూ ఫుల్‌పారీ కుమారి పాట్నా హైకోర్టును ఆశ్రయించారు. 1994 మే 11 నాటి సీబీడీటీ మార్గదర్శకాలు 1916, అలాగే 2016 డిసెంబర్ 1 నాటి కేంద్ర ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ ప్రెస్ రిలీజ్ ప్రకారం... వివాహిత వద్ద 500 గ్రాములు, అవివాహిత వద్ద 250 గ్రాములు, పురుషుడి వద్ద 100 గ్రాముల వరకు ఉన్న బంగారు ఆభరణాలను ఐటీ సోదాల సమయంలో జప్తు చేయకూడదని ఆమె వాదించారు. తన వద్ద ఉన్న బంగారం ఈ పరిమితి లోపే ఉందని తెలిపారు. ఈ వాదనతో ఏకీభవించిన పాట్నా హైకోర్టు 2026 మే 14న ఆమెపై ఉన్న విచారణ ఉత్తర్వులను రద్దు చేసింది.
అయితే, పాట్నా హైకోర్టు నిర్ణయాన్ని 2026 నవంబర్ 2న సుప్రీంకోర్టు ధర్మాసనం పక్కనబెట్టింది. న్యాయమూర్తులు జస్టిస్ కే.వి. విశ్వనాథన్, జస్టిస్ అరుణ్ పల్లిలతో కూడిన ధర్మాసనం విజిలెన్స్ ప్రత్యేక కోర్టు ఇచ్చిన ఉత్తర్వులను పునరుద్ధరించింది.
"కేవలం కొన్ని ప్రెస్ రిలీజ్‌లు, సర్క్యులర్‌లు చూపించినంత మాత్రాన ఆ ఆస్తులను సక్రమంగా లెక్క చూపినట్లు కాదు..." అని ధర్మాసనం వ్యాఖ్యానించింది. అవినీతి నిరోధక చట్టం కింద విచారణ ఎదుర్కొంటున్న వ్యక్తి తన ఆదాయ మూలాలకు మించిన ఆస్తుల వివరాలను కచ్చితంగా నిరూపించుకోవాలని ఆదేశించింది.
జప్తు రక్షణ వేరు... చట్టబద్ధమైన యజమాని నిరూపణ వేరు
సుప్రీంకోర్టు ఇచ్చిన ఈ ఆదేశాలపై అకార్డ్ జురిస్ మేనేజింగ్ పార్టనర్ అలయ్ రజ్వి స్పందిస్తూ, ఈ ఉత్తర్వు నేర నిరూపణ కాదని, కేవలం అక్రమాస్తుల కేసు విచారణను కొనసాగించడానికి ఇచ్చిన అనుమతి మాత్రమేనని తెలిపారు.
"సీబీడీటీ 1994 ఆదేశాలు, 2016 ఆర్థిక శాఖ స్పష్టత ప్రకారం సోదాల సమయంలో నిర్ణీత పరిమితిలోపు ఉన్న ఆభరణాలను అధికారులు స్వాధీనం చేసుకోకుండా రక్షణ మాత్రమే లభిస్తుంది. అంతేకానీ ఆ ఆభరణాల కొనుగోలు ఆధారాల నుంచి ఇది పూర్తి మినహాయింపు ఇవ్వదు. ఆదాయ ఆధారాలు చూపించగలిగితే కుటుంబాలు ఎంత బంగారాన్ని అయినా చట్టబద్ధంగా ఉంచుకోవచ్చు" అని అలయ్ రజ్వి వివరించారు.
పరిమితికి లోబడి బంగారం ఉన్నంత మాత్రాన ఆ ఆస్తి చట్టబద్ధంగా సంపాదించిందని భావించలేమని, అలాగే పరిమితి కంటే ఎక్కువ బంగారం ఉన్నంత మాత్రాన అది చట్టవిరుద్ధం అయిపోదని ఆయన స్పష్టం చేశారు.
సాధారణ కుటుంబాలు ఆందోళన చెందాలా?
ఈ తీర్పుతో సాధారణ గృహస్థులు భయపడాల్సిన పనిలేదని అశోక్ ప్రాంశు అండ్ కో పార్టనర్ ప్రాంశు జి తెలిపారు. ఇది కేవలం ప్రభుత్వ ఉద్యోగులు, ప్రజాప్రతినిధులపై వచ్చే అక్రమాస్తుల కేసులకు సంబంధించిన తీర్పు అని వివరించారు.
"నిషేధిత పరిమితులు లేని బంగారంపై చట్టబద్ధమైన రాబడి ఆధారాలు ఉంటే సరిపోతుంది. సాధారణ పౌరుల విషయంలో చట్టపరమైన నిబంధనలలో ఎలాంటి మార్పూ రాలేదు. నిజాయితీగా సంపాదించిన సొమ్ముతో కొనుగోలు చేసిన పసిడికి పూర్తి రక్షణ ఉంటుంది" అని ప్రాంశు జి స్పష్టం చేశారు.
నిల్వలు నిరూపించుకోవడానికి ఎలాంటి ఆధారాలు ఉండాలి?
పసిడి కొనుగోలు లేదా వారసత్వంగా వచ్చిన ఆభరణాలకు సంబంధించిన రశీదులు (Bills), పేమెంట్ రికార్డులు, విల్లు (Wills), బహుమతి పత్రాలు, పెళ్లి నాటి ఫోటోలను జాగ్రత్తగా దాచుకోవాలని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.
పాత కాలపు ఆభరణాలకు లేదా వారసత్వంగా వచ్చిన బంగారానికి ప్రతీ దానికి రశీదులు ఉండాలనే నియమం లేనప్పటికీ, ఐటీ విచారణ లేదా విజిలెన్స్ తనిఖీలు ఎదురైనప్పుడు కొనుగోలు మూలాలను వివరించడానికి ఈ పత్రాలు సహాయపడతాయి.
