అగ్రరాజ్యం అమెరికా, దాని మిత్రదేశం ఇజ్రాయెల్ కలిసి ఇరాన్పై యుద్ధాన్ని తారస్థాయికి తీసుకెళ్లాయి. ఇరాన్ ఆర్థిక వ్యవస్థకు వెన్నెముక లాంటి చమురు నిల్వలు, మౌలిక సదుపాయాలే లక్ష్యంగా మంగళవారం తెల్లవారుజామున భీకర దాడులు జరిగాయి. ఈ దాడుల అనంతరం అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ చేసిన వ్యాఖ్యలు ఇప్పుడు ప్రపంచవ్యాప్తంగా కలకలం రేపుతున్నాయి. "ఈ రాత్రితో ఒక పూర్తి నాగరికత అంతం కాబోతోంది. అది మళ్ళీ తిరిగి రాదు. అలా జరగాలని నేను కోరుకోవడం లేదు, కానీ బహుశా అది జరగవచ్చు" అని ట్రంప్ తన 'ట్రూత్ సోషల్' వేదికగా సంచలన హెచ్చరిక చేశారు.
హార్ముజ్ జలసంధిని (Strait of Hormuz) తిరిగి తెరవాలని, శాంతి చర్చలకు రావాలని ట్రంప్ విధించిన గడువు ముగియడానికి కొన్ని గంటల ముందే ఈ దాడులు జరగడం గమనార్హం. గత 47 ఏళ్లుగా సాగుతున్న "దోపిడీ, అవినీతి, మరణాలకు" నేటితో ముగింపు పలుకుతామని ట్రంప్ ధీమా వ్యక్తం చేశారు.
ఖర్గ్ ఐలాండ్ లక్ష్యంగా దాడులు
ఇరాన్ ఇంధన వనరుల పంపిణీలో అత్యంత కీలకమైన 'ఖర్గ్ ఐలాండ్' (Kharg Island)ను అమెరికా సేనలు లక్ష్యంగా చేసుకున్నాయి. పర్షియన్ గల్ఫ్ ప్రాంతంలో ఉన్న ఈ దీవి నుంచే ఇరాన్ తన చమురు ఎగుమతుల్లో సుమారు 90 శాతాన్ని నిర్వహిస్తుంది. ఈ టెర్మినల్ను దెబ్బతీయడం ద్వారా ఇరాన్ను ఆర్థికంగా పూర్తిగా నిర్వీర్యం చేయాలని అమెరికా వ్యూహం పన్నింది. ఈ దాడుల వల్ల ఆ దేశ ఆర్థిక జీవనాడి తెగిపోయినట్లవుతుందని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.
కేవలం ఇంధన వనరులే కాకుండా, ఇరాన్లోని కీలక రహదారులు, రెండు పెద్ద వంతెనలు కూడా ఈ దాడుల్లో ధ్వంసమయ్యాయి. షహ్రియార్ నగరంలోని ఒక నివాస భవనంపై క్షిపణి పడటంతో తొమ్మిది మంది పౌరులు ప్రాణాలు కోల్పోయారు. మరో 15 మంది తీవ్రంగా గాయపడ్డారు. ఇరాన్ మౌలిక సదుపాయాలను నామరూపాలు లేకుండా చేస్తామని ట్రంప్ ఇప్పటికే హెచ్చరించిన నేపథ్యంలో, ఈ దాడులు ఆ దిశగానే సాగుతున్నాయి.
ట్రంప్ 'డెడ్ లైన్లు'.. ఇరాన్ పంతం
అమెరికా అధ్యక్షుడు ట్రంప్ గత కొద్ది రోజులుగా ఇరాన్ పై దాడుల విషయంలో తన గడువులను మారుస్తూ వస్తున్నారు. మొదట మార్చి 23న డెడ్ లైన్ విధించిన ట్రంప్, ఆ తర్వాత ఏప్రిల్ 6కు మార్చారు. ఇరాన్ చర్చలకు రాకపోవడంతో ఆ గడువును మరో 24 గంటలు పొడిగించి మంగళవారంతో ముగించారు. "ఇకపై వారికి వంతెనలు ఉండవు, పవర్ ప్లాంట్లు ఉండవు.. అసలు ఏమీ మిగలవు" అని ఆయన ముందే హెచ్చరించారు.
{{/usCountry}}అమెరికా అధ్యక్షుడు ట్రంప్ గత కొద్ది రోజులుగా ఇరాన్ పై దాడుల విషయంలో తన గడువులను మారుస్తూ వస్తున్నారు. మొదట మార్చి 23న డెడ్ లైన్ విధించిన ట్రంప్, ఆ తర్వాత ఏప్రిల్ 6కు మార్చారు. ఇరాన్ చర్చలకు రాకపోవడంతో ఆ గడువును మరో 24 గంటలు పొడిగించి మంగళవారంతో ముగించారు. "ఇకపై వారికి వంతెనలు ఉండవు, పవర్ ప్లాంట్లు ఉండవు.. అసలు ఏమీ మిగలవు" అని ఆయన ముందే హెచ్చరించారు.
{{/usCountry}}మరోవైపు ఇరాన్ మాత్రం ట్రంప్ ప్రతిపాదనలను నిరాకరిస్తూనే ఉంది. యుద్ధం వల్ల తాము కోల్పోయిన ఆస్తిపాస్తులకు పరిహారం చెల్లించాలని, చర్చలకు ముందు కొన్ని గ్యారెంటీలు ఇవ్వాలని ఇరాన్ పట్టుబడుతోంది. ఈ పంతాల వల్ల పశ్చిమ ఆసియాలో యుద్ధ మేఘాలు మరింత దట్టంగా అలుముకున్నాయి.
అధికార మార్పిడి దిశగా అడుగులు?
ఇరాన్లో ప్రస్తుతం ఉన్న ప్రభుత్వాన్ని మార్చి (Regime Change), తమకు అనుకూలమైన నాయకత్వాన్ని తీసుకురావడమే అమెరికా అంతిమ లక్ష్యంగా కనిపిస్తోంది. "ఇప్పుడు మనకు సంపూర్ణ అధికార మార్పిడి లభించింది. తెలివైన, తీవ్రవాద ధోరణి లేని మనస్తత్వాలు అక్కడ ఉంటే అద్భుతాలు జరుగుతాయి" అని ట్రంప్ తన పోస్ట్లో పేర్కొన్నారు. ప్రపంచ చరిత్రలోనే ఇది అత్యంత కీలకమైన సమయమని ఆయన అభివర్ణించారు. ఏది ఏమైనా, ట్రంప్ అన్నట్లుగా 'ఈ రాత్రి' ఇరాన్ భవిష్యత్తును మాత్రమే కాకుండా, ప్రపంచ భౌగోళిక రాజకీయాలను కూడా మార్చివేసేలా ఉంది.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQ)
1. ఖర్గ్ ఐలాండ్ పై దాడి ఇరాన్ కు ఎందుకు అంత పెద్ద దెబ్బ?
ఖర్గ్ ఐలాండ్ ఇరాన్ చమురు ఎగుమతులకు ప్రధాన కేంద్రం. ఆ దేశం ఎగుమతి చేసే చమురులో 90 శాతం ఇక్కడి నుంచే వెళ్తుంది. ఈ టెర్మినల్ దెబ్బతింటే ఇరాన్ ఆర్థిక వ్యవస్థ పూర్తిగా కుప్పకూలుతుంది.
2. డొనాల్డ్ ట్రంప్ ఇరాన్ కు విధించిన ప్రధాన డిమాండ్ ఏమిటి?
ప్రపంచ చమురు రవాణాకు కీలకమైన హార్ముజ్ జలసంధిని (Strait of Hormuz) నిబంధనలకు లోబడి తిరిగి తెరవాలని, అమెరికా చెప్పిన షరతులకు లోబడి శాంతి చర్చలకు రావాలని ట్రంప్ డిమాండ్ చేస్తున్నారు.
3. తాజా దాడుల్లో జరిగిన ప్రాణనష్టం ఎంత?
షహ్రియార్ నగరంలోని నివాస ప్రాంతాలపై జరిగిన దాడుల్లో కనీసం తొమ్మిది మంది పౌరులు మరణించారని, 15 మంది గాయపడ్డారని ప్రాథమిక సమాచారం అందుతోంది.