ఇరాన్‌కు ట్రంప్ 'డెడ్ లైన్': డీల్ కుదరకపోతే భారీ దాడులు తప్పవు

అమెరికా-ఇరాన్ మధ్య యుద్ధ మేఘాలు మళ్లీ కమ్ముకుంటున్నాయి. మరో రెండు మూడు రోజుల్లో ఒప్పందం కుదరకపోతే ఇరాన్‌పై 'భారీ దాడులు' చేస్తామని అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ హెచ్చరించారు. ఈ ఉద్రిక్తతలు ప్రపంచ చమురు మార్కెట్‌ను ఎలా ప్రభావితం చేయబోతున్నాయో వివరించే విశ్లేషణాత్మక కథనం.

అగ్రరాజ్యం అమెరికా, ఇరాన్ మధ్య నెలకొన్న ఉద్రిక్తతలు ఇప్పుడు క్లైమాక్స్‌కు చేరుకున్నాయి. "మర్యాదగా దారికి వస్తారా.. లేక భారీ దెబ్బ తింటారా?" అన్నట్లుగా అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ ఇరాన్‌కు గట్టి అల్టిమేటం జారీ చేశారు. వైట్ హౌస్ వేదికగా ఎంపీలతో మాట్లాడిన ట్రంప్, ఇరాన్‌తో యుద్ధాన్ని చాలా త్వరగా ముగిస్తానని ప్రకటించారు. అయితే, చర్చల ద్వారా ఒప్పందం కుదరకపోతే మాత్రం మరోసారి దాడులు ప్రారంభించడానికి వెనుకాడబోమని స్పష్టం చేశారు.

రెండు మూడు రోజుల్లో ఒప్పందం కుదరకపోతే ఇరాన్‌పై 'భారీ దాడులు' చేస్తామని అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ హెచ్చరిక (AP Photo/Manuel Balce Ceneta)

వచ్చే 72 గంటలే కీలకం

ఇరాన్‌పై తిరిగి దాడులు చేయడానికి ట్రంప్ ఒక చిన్నపాటి గడువును కూడా ప్రకటించారు. "వచ్చే రెండు మూడు రోజుల్లో.. బహుశా శుక్రవారం, శనివారం లేదా ఆదివారం లోపు ఏదో ఒకటి తేలాలి. లేదంటే వచ్చే వారం ఆరంభంలోనే భారీ సైనిక చర్య ఉంటుంది" అని ఆయన హెచ్చరించారు. ఇరాన్ ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ అణు ఆయుధాన్ని తయారు చేయనివ్వబోమని ఆయన స్పష్టం చేశారు. ప్రస్తుతం ఇరాన్ ఆర్థికంగా దెబ్బతిని ఉందని, వారు ఒప్పందం కోసం పాకులాడుతున్నారని ట్రంప్ వ్యాఖ్యానించారు.

హార్ముజ్ జలసంధి మూత: భారత్‌పై ప్రభావం

ఈ యుద్ధ ప్రభావం కేవలం ఆ రెండు దేశాలకే పరిమితం కాలేదు. ప్రపంచ చమురు రవాణాకు అత్యంత కీలకమైన 'హార్ముజ్ జలసంధి' (Strait of Hormuz) మూతపడటంతో అంతర్జాతీయ మార్కెట్‌లో ఇంధన ధరలు ఆకాశాన్ని తాకాయి. భారత్ వంటి దేశాలకు ఇది పెద్ద తలనొప్పిగా మారింది. మన దేశం తన చమురు అవసరాల్లో ఎక్కువ శాతం ఈ మార్గం గుండానే దిగుమతి చేసుకుంటుంది. ఒకవేళ ట్రంప్ చెప్పినట్లు ఒప్పందం కుదిరితే, చమురు ధరలు భారీగా (Plummet) తగ్గి సామాన్యుడికి ఊరట లభిస్తుంది. లేనిపక్షంలో పెట్రోల్, డీజిల్ ధరలతో పాటు ద్రవ్యోల్బణం భారత్‌లో మరింత పెరిగే ప్రమాదం ఉంది.

'ఆప్షన్ బి' సిద్ధంగా ఉంది: జెడి వాన్స్

అమెరికా ఉపాధ్యక్షుడు జెడి వాన్స్ కూడా ఇదే తీరుగా స్పందించారు. శాంతియుత పరిష్కారం కోసం ప్రయత్నిస్తున్నామని, అయితే అది విఫలమైతే తమ వద్ద 'ఆప్షన్ బి' (సైనిక దాడులు) సిద్ధంగా ఉందని హెచ్చరించారు. ఫిబ్రవరిలో మొదలైన దాడుల పరంపర ఏప్రిల్ 8న కుదిరిన కాల్పుల విరమణతో కాస్త సద్దుమణిగింది. కానీ, తన అణు కార్యక్రమాలను పూర్తిగా వదులుకోవడానికి ఇరాన్ నిరాకరించడంతో ట్రంప్ మళ్లీ కన్నెర్ర జేస్తున్నారు.

ఆర్థిక వ్యవస్థపై యుద్ధం నీడలు

మధ్యప్రాచ్యంలో యుద్ధం కారణంగా అమెరికా ట్రెజరీ బాండ్ల ఈల్డ్స్ గత రెండు దశాబ్దాల్లో ఎన్నడూ లేని స్థాయికి చేరాయి. ఇది ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఇన్వెస్టర్లలో ఆందోళన కలిగిస్తోంది. ఒకవేళ యుద్ధం ముగిసి చమురు సరఫరా పునరుద్ధరించబడితే తప్ప, ఆర్థిక మార్కెట్లు నిలకడగా ఉండే అవకాశం కనిపించడం లేదు. రాబోయే కొద్ది రోజులు ప్రపంచ రాజకీయ, ఆర్థిక ముఖచిత్రాన్ని మార్చేవిగా నిలవనున్నాయి.

తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQs)

1. ఇరాన్‌కు ట్రంప్ విధించిన గడువు ఎప్పటి వరకు?

రెండు మూడు రోజులు అంటే ఈ వారాంతం (శుక్ర, శని లేదా ఆదివారం) లోపు ఒప్పందం కుదరాలని, లేదంటే వచ్చే వారం ఆరంభంలోనే దాడులు పునఃప్రారంభం అవుతాయని ట్రంప్ హెచ్చరించారు.

2. హార్ముజ్ జలసంధి ఎందుకు అంత కీలకం?

ప్రపంచవ్యాప్తంగా సరఫరా అయ్యే చమురు, గ్యాస్‌లో ఎక్కువ శాతం ఈ జలసంధి గుండానే వెళ్తుంది. ఇది మూతపడితే సరఫరా నిలిచిపోయి ఇంధన ధరలు భారీగా పెరుగుతాయి. భారత్ వంటి దేశాల ఇంధన భద్రతకు ఇది చాలా ముఖ్యం.

3. ఒప్పందం కుదిరితే చమురు ధరలు తగ్గుతాయా?

అవును. ఒప్పందం కుదిరి యుద్ధ వాతావరణం ముగిస్తే చమురు సరఫరా సాధారణ స్థితికి వస్తుంది. దీనివల్ల అంతర్జాతీయ మార్కెట్‌లో చమురు ధరలు భారీగా తగ్గుతాయని ట్రంప్ స్వయంగా పేర్కొన్నారు.

4. ఇరాన్-అమెరికా మధ్య వివాదానికి ప్రధాన కారణం ఏమిటి?

ఇరాన్ తన అణు కార్యక్రమాలను పూర్తిగా వదులుకోవాలని అమెరికా డిమాండ్ చేస్తోంది. ఫిబ్రవరి నుంచి జరుగుతున్న దాడుల అనంతరం ఏప్రిల్‌లో కాల్పుల విరమణ కుదిరినప్పటికీ, ఇరాన్ తన పంతం వీడకపోవడంతో మళ్ళీ వివాదం మొదలైంది.