అమెరికా-ఇరాన్ మధ్య ఉద్రిక్తతలు మరోసారి తారాస్థాయికి చేరాయి. అగ్రరాజ్య ప్రభుత్వం ఇరాన్పై సరికొత్త ఆంక్షల అస్త్రం సంధించింది. రెండు దేశాల మధ్య శాంతి ఒప్పందం కుదరని నేపథ్యంలో, ఈ సరికొత్త ఆంక్షలు పరిస్థితిని మరింత ఉద్రిక్తంగా మార్చాయి. ఇరాన్తో వాణిజ్యం కొనసాగించే దేశాలపై కూడా కఠిన చర్యలు ఉంటాయని అమెరికా స్పష్టం చేసింది.
చరిత్రలోనే అత్యంత శక్తివంతమైన ఆర్థిక దాడి ఇదేనని యూఎస్ ట్రెజరీ సెక్రటరీ స్కాట్ బెసెంట్ అభివర్ణించారు. ఇరాన్తో వ్యాపారం చేసే దేశాలు లేదా సంస్థలపై కఠినమైన ఆంక్షలు విధిస్తామని ఆయన హెచ్చరించారు. సైనిక చర్యకు దిగకుండానే, కేవలం ఆర్థిక దెబ్బతో ఇరాన్ ప్రభుత్వాన్ని దారికి తెచ్చేందుకు ఈ వ్యూహం ఉపయోగపడుతుందని అమెరికా భావిస్తోంది. ఆక్జియోస్ నివేదిక ప్రకారం ఈ ప్రణాళికను 'ఎకనామిక్ డీ-డే'గా అభివర్ణించారు.
ద్వితీయ ఆంక్షల విస్తరణ..
ఇరాన్తో వ్యాపార సంబంధాలు కొనసాగించే ఇతర దేశాలు, కంపెనీలను లక్ష్యంగా చేసుకుని ఈ కొత్త ఆంక్షలను విస్తరిస్తున్నట్లు అధికారులు తెలిపారు. నవంబర్లో జరగనున్న అమెరికా మధ్యంతర ఎన్నికల వరకు ఇరాన్పై ప్రధాన అస్త్రంగా ఈ ఆంక్షలే ఉండనున్నాయి. ఎన్నికల తర్వాత పరిస్థితిని బట్టి సైనిక చర్య ఆప్షన్ను కూడా పరిశీలించే అవకాశం ఉందని యూఎస్ అధికారులు సంకేతాలు ఇచ్చారు.
ఇరాన్ ప్రభుత్వంతో ఎలాంటి ఆర్థిక సంబంధాలు పెట్టుకున్నా అమెరికా ఆంక్షలను ఎదుర్కోవాల్సి వస్తుందని స్కాట్ బెసెంట్ స్పష్టం చేశారు. ఆ ప్రభుత్వంతో ఏ రకమైన ఆర్థిక లావాదేవీలు జరిపినా తీవ్ర పరిణామాలుంటాయని ఆయన విలేకరుల సమావేశంలో పేర్కొన్నారు.
వ్యాపారాలపై ముగిస్తున్న కాలం..
ఇరాన్తో వ్యాపారాలు నిలిపివేయడానికి అమెరికా ఎలాంటి నిర్దిష్ట గడువును ప్రకటించలేదు. అయితే వాషింగ్టన్కు సహనం నశించిపోతోందని బెసెంట్ హెచ్చరించారు. చైనా వంటి దేశాలు ఈ ఆంక్షల పరిధిలోకి వస్తాయా అని ప్రశ్నించినప్పుడు, ఈ నిబంధనల నుంచి ఎవరూ అతీతులు కాదని బదులిచ్చారు. ఇరాన్ ప్రభుత్వాన్ని ఆర్థికంగా ఊపిరాడకుండా చేయడమే తమ లక్ష్యమని, అమెరికా పట్టుదలను పరీక్షించవద్దని ఆయన హెచ్చరించారు.
ఇరాన్ ఆర్థిక వ్యవస్థపై తీవ్ర ప్రభావం..
{{/usCountry}}ఇరాన్తో వ్యాపారాలు నిలిపివేయడానికి అమెరికా ఎలాంటి నిర్దిష్ట గడువును ప్రకటించలేదు. అయితే వాషింగ్టన్కు సహనం నశించిపోతోందని బెసెంట్ హెచ్చరించారు. చైనా వంటి దేశాలు ఈ ఆంక్షల పరిధిలోకి వస్తాయా అని ప్రశ్నించినప్పుడు, ఈ నిబంధనల నుంచి ఎవరూ అతీతులు కాదని బదులిచ్చారు. ఇరాన్ ప్రభుత్వాన్ని ఆర్థికంగా ఊపిరాడకుండా చేయడమే తమ లక్ష్యమని, అమెరికా పట్టుదలను పరీక్షించవద్దని ఆయన హెచ్చరించారు.
ఇరాన్ ఆర్థిక వ్యవస్థపై తీవ్ర ప్రభావం..
{{/usCountry}}అమెరికా చర్యలతో చైనా, రష్యా, ఇండియా, పాకిస్తాన్, ఖతార్, టర్కీ వంటి దేశాలపై కూడా ఇరాన్తో వాణిజ్యాన్ని నిలిపివేయాలని ఒత్తిడి పెరుగుతోంది. ఇప్పటికే తీవ్ర సంక్షోభంలో ఉన్న ఇరాన్ ఆర్థిక వ్యవస్థ ఈ తాజా పరిణామాలతో మరింత పాతాళానికి పడిపోయింది. సోమవారం ఇరాన్ కరెన్సీ రియాల్ విలువ భారీగా పడిపోయి, ఒక అమెరికన్ డాలర్కు సుమారు 2 మిలియన్ రియాల్స్కు చేరిందని అసోసియేటెడ్ ప్రెస్ నివేదించింది.
అమెరికా నౌకాదళ దిగ్బంధనం కారణంగా ఇరాన్ తన చమురు ఎగుమతులను దాదాపుగా నిలిపివేయాల్సి వచ్చింది. చమురే ఇరాన్ ఆర్థిక వ్యవస్థకు ప్రధాన జీవనాడి కావడంతో, ఎగుమతులు నిలిచిపోవడం ఆ దేశ ఆర్థిక పరిస్థితిని పూర్తిగా దెబ్బతీసింది.
ఇరాన్ దేశ స్పందన..
దేశం ఆర్థిక పతనం అంచున ఉందని కొందరు సీనియర్ ఇరాన్ అధికారులు అంగీకరించారు. దేశంలో నెలకొన్న పరిస్థితిని ఇరాన్ అధ్యక్షుడు మసౌద్ పెజెష్కియన్ కూడా ధృవీకరించారు. తాము ఇంకా బలంగా ఉన్నప్పుడే ఈ యుద్ధాన్ని ముగించాలని ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు.
ఇరాన్ను ఆర్థికంగా ఒంటరి చేయడమే లక్ష్యంగా అమెరికా పావులు కదుపుతోంది. ప్రభుత్వానికి నిధులు అందకుండా చేసి ఇరాన్ను మరింత బలహీనపరచాలని చూస్తోంది. ఈ వ్యూహం ఎంతవరకు విజయవంతమవుతుందనేది ఇతర దేశాలు అమెరికా ఆంక్షలను ఏ మేరకు పాటిస్తాయనే దానిపైనే ఆధారపడి ఉంటుంది.