అమెరికాలో ఉద్యోగం చేయాలని కలలు కంటున్న భారతీయ ఐటీ రంగానికి సవాలు విసిరే పరిణామం చోటుచేసుకుంది. హెచ్-1బీ వీసా ప్రోగ్రామ్లో భారీ మార్పులను ప్రతిపాదిస్తూ 'ఎండ్ హెచ్-1బీ అబ్యూజ్ యాక్ట్ 2026' (End H-1B Abuse Act 2026) పేరుతో అమెరికా సెనేట్లో కొత్త బిల్లును తీసుకొచ్చారు. ఇందులో భాగంగా కొత్త హెచ్-1బీ వీసాల జారీని మూడేళ్ల పాటు పూర్తిగా రద్దు చేయాలని ప్రతిపాదించారు.
మాంటానా రాష్ట్రానికి చెందిన రిపబ్లికన్ సెనేటర్ టిమ్ షీహీ (Tim Sheehy) ఈ బిల్లును ప్రవేశపెట్టారు. అమెరికా కంపెనీలకు స్థానికంగా తగిన నిపుణులు లభించని ప్రత్యేక రంగాల్లో సహాయం చేసేందుకే హెచ్-1బీ వ్యవస్థను రూపొందించారని, అయితే తక్కువ వేతనాలకు లభించే విదేశీ ఉద్యోగులతో స్థానిక అమెరికన్లను భర్తీ చేసేందుకు దీనిని వాడకూడదని ఆయన స్పష్టం చేశారు. హెచ్-1బీ వీసా వ్యవస్థను తిరిగి దాని ప్రాథమిక లక్ష్యానికి మళ్లించడం, అక్రమాలను నిరోధించడం మరియు స్థానిక అమెరికన్ ఉద్యోగులకు ప్రాధాన్యత ఇవ్వడమే ఈ బిల్లు ముఖ్య ఉద్దేశమని వెల్లడించారు.
బిల్లులోని కీలక ప్రతిపాదనలు
ఈ కొత్త చట్టం ప్రతిపాదనలో అనేక కఠిన నిబంధనలను చేర్చారు:
3 ఏళ్ల నిషేధం: కొత్త హెచ్-1బీ వీసాల జారీపై మూడేళ్ల పాటు తాత్కాలిక నిషేధం విధించడం. ఆ తర్వాత కఠినమైన నిబంధనలతో ఈ ప్రోగ్రామ్ను పునఃప్రారంభించడం.
భారీ దరఖాస్తు రుసుము: ప్రతి హెచ్-1బీ దరఖాస్తుపై 1,00,000 డాలర్ల (సుమారు ₹96 లక్షలు) రుసుమును శాశ్వతం చేయడం.
లాటరీ విధానానికి స్వస్తి: ప్రస్తుతం ఉన్న అదృష్ట ఆధారిత (ర్యాండమ్ లాటరీ) విధానాన్ని చట్టబద్ధంగా రద్దు చేసి, అత్యధిక వేతనాల ప్రాతిపదికన వీసాలను ఎంపిక చేయడం.
ఏజెన్సీలపై నిషేధం: ఒకే సమయంలో వేర్వేరు కంపెనీలలో పనిచేయడం (Concurrent employment) మరియు థర్డ్-పార్టీ స్టాఫింగ్ ఏజెన్సీల ద్వారా నియామకాలను నిషేధించడం.
{{/usCountry}}ఏజెన్సీలపై నిషేధం: ఒకే సమయంలో వేర్వేరు కంపెనీలలో పనిచేయడం (Concurrent employment) మరియు థర్డ్-పార్టీ స్టాఫింగ్ ఏజెన్సీల ద్వారా నియామకాలను నిషేధించడం.
{{/usCountry}}డ్యూయల్ ఇంటెంట్ రద్దు: హెచ్-1బీ వీసాదారులకు ఉండే 'డ్యూయల్ ఇంటెంట్' (శాశ్వత నివాసం ఉండే ఆలోచన) నిబంధనను తొలగించడం.
డిపెండెంట్లపై పరిమితి: వీసాదారుల కుటుంబ సభ్యులను (H-4 వీసా) అమెరికాకు తీసుకువచ్చే వెసులుబాటును పరిమితం చేయడం.
ఫెడరల్ ఏజెన్సీలకు నిషేధం: నాన్-ఇమ్మిగ్రెంట్ వీసాదారులను ప్రభుత్వ ఫెడరల్ ఏజెన్సీలు స్పాన్సర్ చేయడం లేదా ఉద్యోగాల్లోకి తీసుకోవడంపై నిషేధం.
విద్యార్థుల పని అనుమతుల రద్దు: విదేశీ విద్యార్థుల చదువు పూర్తయ్యాక లభించే ఆప్షనల్ ప్రాక్టికల్ ట్రైనింగ్ (OPT) వంటి వర్క్ ఆథరైజేషన్ ప్రోగ్రామ్లను నిలిపివేయడం.
భారతీయులపై పడే ప్రభావం ఎంత?
అమెరికా హెచ్-1బీ వీసా ప్రోగ్రామ్ ద్వారా అత్యధికంగా లబ్ధి పొందుతున్న దేశాల్లో భారత్ అగ్రస్థానంలో ఉంది. ప్రతిసారీ వేలాది మంది భారతీయ సాఫ్ట్వేర్ ఇంజనీర్లు, ఐటీ నిపుణులు, పరిశోధకులు మరియు ఆరోగ్య రంగానికి చెందిన ఉద్యోగులు ఈ వీసాలపై అమెరికా వెళ్తున్నారు.
ఈ ప్రతిపాదన చట్టంగా మారితే భారతీయులపై ఈ క్రింది ప్రభావాలు ఉండే అవకాశముంది.
- కొత్త హెచ్-1బీ వీసాల జారీ మూడేళ్ల పాటు నిలిచిపోతే, అమెరికా వెళ్లాలనుకునే భారతీయ నిపుణుల అవకాశాలు దెబ్బతింటాయి.
- పెరగనున్న కంపెనీల భారం: దరఖాస్తు రుసుము దాదాపు ₹96 లక్షలకు పెరిగితే భారతీయ నిపుణులను స్పాన్సర్ చేసేందుకు అమెరికా కంపెనీలు వెనుకాడవచ్చు.
- కుటుంబాలకు దూరంగా: డిపెండెంట్ వీసాలపై పరిమితులు విధిస్తే, కుటుంబంతో సహా అమెరికాలో నివసించాలనుకునే వారికి అడ్డంకులు ఎదురవుతాయి.
- విద్యార్థుల కలలపై దెబ్బ: ఆప్షనల్ ప్రాక్టికల్ ట్రైనింగ్ (OPT) రద్దయితే, అమెరికాలో ఉన్నత విద్య పూర్తి చేసుకున్న భారతీయ విద్యార్థులు చదువు కాగానే స్వదేశానికి తిరిగి రావలసి ఉంటుంది.
లక్ష డాలర్ల ఫీజు వివాదం నేపథ్యం
ఈ బిల్లులో చేర్చిన 1,00,000 డాలర్ల ఫీజు ప్రతిపాదన గతంలో డోనాల్డ్ ట్రంప్ యంత్రాంగం హయాంలో తెరపైకి వచ్చింది. అయితే కాంగ్రెస్ ఆమోదం లేని పన్నుగా పేర్కొంటూ ఫెడరల్ జడ్జి అప్పట్లో ఈ ఫీజును రద్దు చేశారు. దీనిపై కోర్టులో విచారణ కొనసాగుతున్న సమయంలోనే, ఫస్ట్ సర్క్యూట్ అప్పీల్స్ కోర్టు కూడా ప్రభుత్వ అప్పీలును తోసిపుచ్చింది. ఇప్పుడు ఈ రుసుముకు శాసనబద్ధత కల్పించేందుకు సెనేటర్ టిమ్ షీహీ ఈ బిల్లును మార్గంగా ఎంచుకున్నారు.
ప్రస్తుత పరిస్థితి ఏమిటి?
ఈ ప్రతిపాదన కేవలం అమెరికా సెనేట్లో ప్రవేశపెట్టిన ఒక ప్రారంభ బిల్లు మాత్రమే. ఇది చట్టంగా మారాలంటే అమెరికా ప్రతినిధుల సభ (House of Representatives), సెనేట్ రెండింటి ఆమోదం పొంది, ఆపై అధ్యక్షుడి సంతకం కావాల్సి ఉంటుంది.
ప్రస్తుతానికి పాత హెచ్-1బీ నిబంధనలే అమలులో ఉన్నాయి. కాబట్టి ఇప్పుడు వీసా కోసం దరఖాస్తు చేసుకోవాలనుకునే భారతీయ నిపుణులు ఈ బిల్లు ప్రతిపాదనల ఆధారంగా తొందరపడి ఎలాంటి ఆందోళనా చెందాల్సిన అవసరం లేదని న్యాయ నిపుణులు స్పష్టం చేస్తున్నారు.