'వందేమాతరం' వివాదం: సోనియా, రాహుల్‌పై ఫిర్యాదు.. కొత్త చట్టంలో ఏముంది?

స్వాతంత్య్ర దినోత్సవ వేడుకల్లో జాతీయ గేయం వందేమాతరానికి అసౌకర్యం కలిగించారనే ఆరోపణలు రాజకీయ దుమారం రేపుతున్నాయి. బీజేపీ కాంగ్రెస్ అగ్రనేతలపై విమర్శలు గుప్పిస్తుండగా, అది కేవలం కమ్యూనికేషన్ లోపమని కాంగ్రెస్ స్పష్టం చేసింది. ఈ వివాదం వెనుక ఉన్న చారిత్రక అంశాలు, 2026 కొత్త చట్టం వివరాలపై విశ్లేషణ.

స్వాతంత్య్ర దినోత్సవం సందర్భంగా ఢిల్లీలోని కాంగ్రెస్ ప్రధాన కార్యాలయంలో వందేమాతరం ఆలపిస్తున్న సమయంలో జరిగిన పరిణామాలు ఇప్పుడు జాతీయ స్థాయిలో తీవ్ర రాజకీయ వివాదానికి దారితీశాయి. జాతీయ గేయాన్ని ఆపడానికి ప్రయత్నించారని కాంగ్రెస్ అగ్రనేతలు సోనియా గాంధీ, రాహుల్ గాంధీ, మల్లికార్జున ఖర్గేలపై భారతీయ జనతా పార్టీ తీవ్ర స్థాయిలో ధ్వజమెత్తింది.

'వందేమాతరం' వివాదం: సోనియా, రాహుల్‌పై ఫిర్యాదు.. కొత్త చట్టంలో ఏముంది?

ఢిల్లీలో ఫిర్యాదు.. దేశవ్యాప్తంగా నిరసనలు

ఈ వ్యవహారంలో సోనియా గాంధీ, రాహుల్ గాంధీలపై చర్యలు తీసుకోవాలని కోరుతూ ఢిల్లీ పోలీసులకు ఫిర్యాదు అందింది. జాతీయ గౌరవ అవమానాల నిరోధక (సవరణ) చట్టం, 2026 నిబంధనలను పరిశీలించి, నిష్పాక్షిక విచారణ జరిపి ఎఫ్‌ఐఆర్ నమోదు చేయాలని న్యాయవాదులు కోరారు.

శ్రీనగర్‌లోని కాంగ్రెస్ కార్యాలయం వెలుపల జమ్మూ కాశ్మీర్ బీజేపీ నాయకులు భారీ నిరసన ప్రదర్శన నిర్వహించారు. జాతీయ వేడుకల పవిత్రతను కాంగ్రెస్ అగ్రనేతలు భంగపరిచారని జమ్మూ కాశ్మీర్ బీజేపీ అధికార ప్రతినిధి అల్తాఫ్ ఠాకూర్ ఆరోపించారు. పశ్చిమ బెంగాల్‌లో బంకిమ్ చంద్ర ఛటర్జీ ప్రత్యక్ష వారసుడు, బీజేపీ ఎమ్మెల్యే సుమిత్రో ఛటర్జీ స్పందిస్తూ, సోనియా గాంధీ బేషరతుగా క్షమాపణలు చెప్పాలని డిమాండ్ చేస్తూ బహిరంగ లేఖ రాశారు.

కాంగ్రెస్ ప్రవర్తన బాధ్యతారాహిత్యం: అమిత్ షా ధ్వజం

కేంద్ర హోంమంత్రి అమిత్ షా ఈ అంశంపై తీవ్రస్థాయిలో మండిపడ్డారు. "కాంగ్రెస్ పార్టీ ప్రధాన కార్యాలయంలో వందేమాతరం పాడుతుండగా, దానిని మధ్యలోనే ఆపేయాలని కాంగ్రెస్ అధ్యక్షుడు ఖర్గేకు సోనియా గాంధీ సూచించారు. దేశ ప్రజలందరూ ఈ దృశ్యాలను టీవీల్లో చూశారు. కాంగ్రెస్ నేతల ప్రవర్తన వారి బాధ్యతా రాహిత్యానికి అద్దం పడుతోంది" అని అమిత్ షా విమర్శించారు.

'అది కేవలం కమ్యూనికేషన్ లోపం' - కాంగ్రెస్ ప్రత్యుత్తరం

బీజేపీ ఆరోపణలను కాంగ్రెస్ పార్టీ తీవ్రంగా ఖండించింది. వందేమాతరం సరిగ్గా ఆలపించేలా ఏర్పాట్లు చూడడానికే సోనియా గాంధీ ప్రయత్నించారని పార్టీ నాయకులు స్పష్టం చేశారు.

"కాంగ్రెస్‌కు దేశభక్తి, వందేమాతరం భావోద్వేగంతో కూడుకున్న విషయాలు. బీజేపీ ప్రతీ విషయాన్ని రాజకీయం చేస్తోంది. ఏఐసీసీ కార్యాలయంలో జరిగిన ఘటన కేవలం కమ్యూనికేషన్ లోపం మాత్రమే. వందేమాతరం పట్ల కాంగ్రెస్‌కు స్పష్టమైన గౌరవప్రదమైన నిలకడ ఉంది" అని కాంగ్రెస్ ప్రధాన కార్యదర్శి కేసీ వేణుగోపాల్ పేర్కొన్నారు.

వందేమాతరం చరిత్ర - 1937 నిర్ణయం

బంకిమ్ చంద్ర ఛటర్జీ 1875 నవంబర్ 7న 'బంగదర్శన్' పత్రికలో తొలిసారిగా వందేమాతరం గేయాన్ని ప్రచురించారు. ఆ తర్వాత 1882లో ఆయన రాసిన 'ఆనంద్ మఠ్' నవలలో దీనిని చేర్చారు. 1950 జనవరి 24న రాజ్యాంగ సభ వేదికగా తొలి రాష్ట్రపతి డాక్టర్ రాజేంద్ర ప్రసాద్ వందేమాతరానికి 'జనగణమన'తో సమానమైన హోదా ఇస్తున్నట్లు ప్రకటించారు. 2025 నవంబర్ 7తో ఈ గీతం 150 ఏళ్లు పూర్తి చేసుకుంది.

వందేమాతరంలో మొత్తం 6 చరణాలు ఉన్నాయి. అయితే 1937 అక్టోబర్‌లో కాంగ్రెస్ వర్కింగ్ కమిటీ (CWC) మొదటి రెండు చరణాలను మాత్రమే అధికారిక వేడుకల్లో ఆలపించాలని తీర్మానించింది. రవీంద్రనాథ్ ఠాగూర్, మహాత్మా గాంధీ, జవహర్‌లాల్ నెహ్రూల సలహా మేరకు ఈ నిర్ణయం తీసుకున్నారు. తర్వాతి చరణాల్లో హిందూ దేవతల ప్రస్తావన ఉండడంతో అప్పట్లో ముస్లిం సభ్యుల నుంచి అభ్యంతరాలు వచ్చాయి. దేశ ప్రజలందరినీ ఏకం చేసేందుకు కేవలం మాతృభూమి ప్రాశస్త్యాన్ని వివరించే మొదటి రెండు చరణాలకే ప్రాధాన్యత ఇచ్చారు.

2026 కొత్త చట్టం నిబంధనలు

జాతీయ గౌరవ అవమానాల నిరోధక (సవరణ) చట్టం, 2026కు భారత రాష్ట్రపతి ద్రౌపది ముర్ము ఆమోదం తెలిపారు. ఈ చట్టం ప్రకారం ప్రభుత్వ వేడుకల్లో వందేమాతరం గీతాన్ని కావాలని ఆపినా, అంతరాయం కలిగించినా తీవ్ర నేరంగా పరిగణిస్తారు.

ఈ కొత్త చట్టం ముఖ్యాంశాలు:

వందేమాతరం ఆలపించడాన్ని అడ్డుకున్నా, అంతరాయం కలిగించినా 3 ఏళ్ల వరకు జైలు శిక్ష లేదా జరిమానా విధిస్తారు. రెండోసారి లేదా ఆ తర్వాత కూడా ఇలాంటి నేరానికి పాల్పడితే కనీసం ఏడాది పాటు జైలు శిక్ష తప్పనిసరి.

కేంద్ర హోం మంత్రిత్వ శాఖ నిబంధనల ప్రకారం ప్రభుత్వ అధికారిక కార్యక్రమాల్లో 'జనగణమన' కంటే ముందు 'వందేమాతరం' ఆలపించడం తప్పనిసరి.

వందేమాతరం గీతానికి ప్రాధాన్యతను పెంచడానికి, జాతీయ గౌరవాన్ని పెంపొందించడానికి కేంద్ర ప్రభుత్వం ఈ కొత్త మార్గదర్శకాలను అమల్లోకి తెచ్చింది.