స్టాక్ మార్కెట్లో ఎప్పుడు ఏ జరుగుతుందో ముందే ఊహించడం ఎవరికీ సాధ్యం కాదు. దేశీయ, అంతర్జాతీయ ఆర్థిక గణాంకాలు, భౌగోళిక రాజకీయ పరిస్థితులు, కంపెనీల త్రైమాసిక ఫలితాలు, ఆర్బీఐ లేదా ఫెడ్ వడ్డీ రేట్ల మార్పులు.. కారణం ఏదైనా షేర్ల ధరలు ఒక్కసారిగా హెచ్చుతగ్గులకు లోనవుతుంటాయి. ఇలాంటి అస్థిర సమయాల్లో చాలామంది మదుపర్లు ఆందోళనకు గురై తప్పుడు నిర్ణయాలు తీసుకుంటారు. అయితే, మార్కెట్ కదలికల కంటే కూడా మదుపర్లు తమ నియంత్రణలో ఉండే అంశాలపై దృష్టి సారించడమే ఏకైక పరిష్కారమని నిపుణులు స్పష్టం చేస్తున్నారు.
1. గమ్యంపైనే దృష్టి నిలపండి

మార్కెట్ స్థిరంగా లేనప్పుడు మదుపర్లు చేయాల్సిన మొదటి పని తమ పెట్టుబడి లక్ష్యాన్ని పునఃపరిశీలించుకోవడం. రెండు మూడు దశాబ్దాల తర్వాత రిటైర్మెంట్ కోసం దాచుకునేవారి వ్యూహం, మరుసటి ఏడాదే డబ్బులు అవసరమయ్యే వారి ఆలోచన ఒకేలా ఉండవు. మీ కాలపరిమితి, రిస్క్ తీసుకునే సామర్థ్యానికి అనుగుణంగా ఎంచుకున్న పోర్ట్ఫోలియో మార్కెట్ తాత్కాలికంగా పడిపోయినంత మాత్రాన విఫలమైనట్లు కాదు. సుదీర్ఘ ఆర్థిక లక్ష్యం కళ్లముందు ఉంటే తాత్కాలిక పతన చూసి భయపడాల్సిన పనిలేదు.
2. భావోద్వేగ నిర్ణయాలకు స్వస్తి పలకండి
మార్కెట్లు భారీగా పడిపోతే భయం వెంటాడుతుంది, అదే సమయంలో వేగంగా పుంజుకుంటే ఆవకాశాన్ని కోల్పోతామనే తొందరపాటు (FOMO) మొదలవుతుంది. ఈ రెండు భావోద్వేగాలు కూడా కంపెనీల ప్రాథమిక బలాలను (Fundamentals) అంచనా వేయకుండా కొనుగోళ్లు లేదా అమ్మకాలకు ప్రేరేపిస్తాయి. ప్రతి వార్తకు తక్షణం స్పందించకుండా, ఆ పరిణామం కంపెనీ దీర్ఘకాలిక భవిష్యత్తును ఏమైనా మార్చేసిందా అని ప్రశ్నించుకోవాలి. మార్కెట్ శబ్దాలను (Market Noise) పక్కనపెట్టి, వ్యాపార స్థిరత్వాన్ని గమనించి నిర్ణయాలు తీసుకోవాలి.
3. ఎస్ఐపీల సాయంతో క్రమశిక్షణ
సిస్టమాటిక్ ఇన్వెస్ట్మెంట్ ప్లాన్ (ఎస్ఐపీ) వంటి క్రమబద్ధమైన మార్గాల్లో పెట్టుబడి పెట్టే వారికి మార్కెట్ అస్థిరత అనేది ఒక మంచి అవకాశం. షేర్ల ధరలు తగ్గినప్పుడు నిర్ణీత మొత్తానికి ఎక్కువ యూనిట్లు వస్తాయి, ధరలు పెరిగినప్పుడు తక్కువ యూనిట్లు లభిస్తాయి (Rupee Cost Averaging). అయితే ఎస్ఐపీ అనేది మార్కెట్ రిస్క్ను పూర్తిగా తొలగించదని గుర్తించాలి. మీరు ఎంచుకున్న ఫండ్ లేదా స్టాక్ మీ లక్ష్యాలకు తగినట్లు ఉన్నంతవరకు క్రమశిక్షణతో పెట్టుబడులను కొనసాగించడమే శ్రేయస్కరం.
4. పోర్ట్ఫోలియో సమీక్షించండి.. కంగారు పడకండి
మార్కెట్ హెచ్చుతగ్గుల సమయంలో పోర్ట్ఫోలియోను పరిశీలించడం మంచిదే, కానీ ప్రతిసారీ మార్పులు చేయాల్సిన అవసరం లేదు. మీ అసెట్ అలోకేషన్, వైవిధ్యత (Diversification) ఇంకా మీ లక్ష్యాలకు అనుగుణంగా ఉన్నాయో లేదో చెక్ చేసుకోవాలి. ఏదైనా ఒక్క స్టాక్ లేదా ఒకే రంగానికి ఎక్కువ కేటాయింపులు ఉంటే సర్దుబాటు చేయాలి. కేవలం ధర పడిపోయిందనే కారణంతో నష్టాల్లో ఉన్న మంచి కంపెనీ షేరును విక్రయించడం సరికాదు.
5. మార్జిన్ ఆఫ్ సేఫ్టీ.. రుణాలకు దూరం
{{/usCountry}}మార్కెట్ హెచ్చుతగ్గుల సమయంలో పోర్ట్ఫోలియోను పరిశీలించడం మంచిదే, కానీ ప్రతిసారీ మార్పులు చేయాల్సిన అవసరం లేదు. మీ అసెట్ అలోకేషన్, వైవిధ్యత (Diversification) ఇంకా మీ లక్ష్యాలకు అనుగుణంగా ఉన్నాయో లేదో చెక్ చేసుకోవాలి. ఏదైనా ఒక్క స్టాక్ లేదా ఒకే రంగానికి ఎక్కువ కేటాయింపులు ఉంటే సర్దుబాటు చేయాలి. కేవలం ధర పడిపోయిందనే కారణంతో నష్టాల్లో ఉన్న మంచి కంపెనీ షేరును విక్రయించడం సరికాదు.
5. మార్జిన్ ఆఫ్ సేఫ్టీ.. రుణాలకు దూరం
{{/usCountry}}ముందస్తు ఆర్థిక సన్నాహాలు ఉంటే మార్కెట్ ఒత్తిళ్లను తట్టుకోవడం సులువవుతుంది. తగినంత అత్యవసర నిధి (Emergency Fund) ఏర్పాటు చేసుకోవడం వల్ల, తక్షణ ఖర్చుల కోసం స్టాక్ మార్కెట్ పెట్టుబడులను నష్టాల్లో అమ్మాల్సిన పరిస్థితి రాదు. అలాగే, అప్పులు చేసి లేదా లెవరేజ్ తీసుకుని పెట్టుబడులు పెట్టడం అత్యంత ప్రమాదకరం. రుణాలతో చేసే పెట్టుబడులు లాభాలనే కాక నష్టాలనూ తీవ్రతరం చేస్తాయి.
6. రిస్క్ సామర్థ్యానికి అసలైన పరీక్ష
ప్రతి మార్కెట్ చక్రం మదుపరులకు తమ సొంత రిస్క్ సామర్థ్యాన్ని అర్థం చేసుకునే అవకాశం ఇస్తుంది. పోర్ట్ఫోలియో గణనీయంగా పడిపోయే వరకు చాలామంది తమ రిస్క్ తీసుకునే పరిమితిని సరిగ్గా అంచనా వేయలేరు. ఇటువంటి సమయాల్లో ఒక 'ఇన్వెస్ట్మెంట్ జర్నల్' నిర్వహించడం మేలు చేస్తుంది. ఒక షేరును ఎందుకు కొన్నాం, ఎంతకాలం ఉంచాలనుకుంటున్నాం అనే అంశాలను రాసి పెట్టుకుంటే, తాత్కాలిక భయాల వల్ల కాకుండా ఆధారాల ప్రకారం నిర్ణయాలు తీసుకోవచ్చు.
దీర్ఘకాలిక ప్రయోజనాలే ప్రధానం
స్క్రీన్పై క్షణక్షణం మారే ధరలను చూడటం వల్ల ఆందోళన కలగడం సహజం. అయితే స్వల్పకాలిక ధరల మార్పులు కంపెనీల దీర్ఘకాలిక విలువను లేదా పెట్టుబడి వ్యూహాన్ని పూర్తిగా మార్చివేయవు. అలాగని వడ్డీ రేట్లు, ఆర్థిక పరిస్థితులు, నిబంధనలలో వచ్చే శాశ్వత మార్పుల వంటి రిస్క్లను విస్మరించకూడదు. ప్రతి పతనాన్ని ఒక అవకాశంగానో లేదా ప్రమాదంగానో చూడకుండా తటస్థంగా అంచనా వేయాలి.
మార్కెట్ ఒడుదుడుకులు మదుపరుల పరిజ్ఞానం కంటే వారి క్రమశిక్షణకే పెద్ద పరీక్ష పెడతాయి. మార్కెట్ కదలికలను ఎవరూ నియంత్రించలేరు కానీ, మన సన్నాహాలు, నిర్ణయాత్మక ప్రక్రియను మనమే నియంత్రించుకోగలం. కష్టకాలంలో క్రమశిక్షణతో ఉండటమే సుదీర్ఘ ఆర్థిక లక్ష్యాలను నిలబెడుతుంది.
వ్యాసకర్త:
శ్రీకాంత్ చౌహాన్,
హెడ్ - ఈక్విటీ రీసెర్చ్,
కోటక్ నియో