హిందూ ధర్మంలో దేవుత్తని ఏకాదశికి అత్యంత విశిష్టమైన స్థానం ఉంది. ఆషాఢ మాసంలో శయన ఏకాదశి నాడు యోగ నిద్రలోకి వెళ్లే జగత్కారణుడు శ్రీ మహావిష్ణువు, సరిగ్గా నాలుగు నెలల తర్వాత కార్తీక మాసంలో వచ్చే శుక్ల పక్ష ఏకాదశి నాడు తిరిగి మేల్కొంటారని ప్రతీతి. దీనితోనే చాతుర్మాస దీక్షలు పరిపూర్ణమై, వివాహాది శుభ మరియు మాంగళ్య కార్యక్రమాలకు లాంఛనంగా అంకురార్పణ జరుగుతుంది.
ఈ పర్వదినాన్ని ప్రబోధిని ఏకాదశి లేదా దేవుత్తని ఏకాదశి అని కూడా పిలుస్తారు. ఈసారి ఈ ఏకాదశి నాడు అరుదైన 'రవియోగం' ఏర్పడుతుండటం విశేషం. ఈ అత్యంత శక్తివంతమైన, శుభప్రదమైన యోగంలో చేసే ప్రతి పూజకు, దాన ధర్మాలకు అనంతమైన ఫలితాలు లభిస్తాయని పండితులు స్పష్టం చేస్తున్నారు.
దేవుత్తని ఏకాదశి 2026 తేదీలు మరియు ముహూర్తాలు
హిందూ పంచాంగ గణన ప్రకారం, ఈ ఏడాది ఏకాదశి తిథి నవంబర్ 20వ తేదీ ఉదయం 07:15 గంటలకు ప్రారంభమై, నవంబర్ 21వ తేదీ ఉదయం 06:31 గంటలకు ముగుస్తుంది. అయితే ఉదయ తిథి, సంప్రదాయాల ఆధారంగా దీన్ని రెండు రోజులుగా పాటిస్తారు. నవంబర్ 20, 2026వ తేదీన దేవుత్తని ఏకాదశి వ్రతం ఆచరించనున్నారు. అలాగే వైష్ణవ సంప్రదాయాన్ని అనుసరించే భక్తులు నవంబర్ 21, 2026న ఈ పవిత్ర వ్రతాన్ని పాటిస్తారని శాస్త్ర నిపుణులు వెల్లడించారు. ఇదే రోజున భక్తిశ్రద్ధలతో తులసీ వివాహం నిర్వహించడం అనాదిగా వస్తున్న ఆచారం.
ఈ ప్రత్యేక పూజా సమయాల్లో దైవారాధన చేస్తే విశేష ఫలితం దక్కుతుంది:
బ్రహ్మ ముహూర్తం: ఉదయం 5:01 గంటల నుంచి ఉదయం 5:54 గంటల వరకు
అభిజిత్ ముహూర్తం: ఉదయం 11:45 గంటల నుంచి మధ్యాహ్నం 12:28 గంటల వరకు
గోధూళి ముహూర్తం: సాయంత్రం 5:26 గంటల నుంచి సాయంత్రం 5:52 గంటల వరకు
ఉపవాస విరమణ సమయాలు
గృహస్థాశ్రమంలో ఉన్నవారు నవంబర్ 21వ తేదీ మధ్యాహ్నం 01:11 నిమిషాల నుంచి మధ్యాహ్నం 03:18 నిమిషాల మధ్యలో తమ వ్రతాన్ని విరమించుకోవాలి. ఇక వైష్ణవ సంప్రదాయాన్ని పాటించేవారు నవంబర్ 22వ తేదీన ఉదయం పూట విరమణ చేయాల్సి ఉంటుంది.
పద్మ, స్కంద పురాణాల ప్రకారం ఏకాదశి ప్రాముఖ్యత
{{/usCountry}}గృహస్థాశ్రమంలో ఉన్నవారు నవంబర్ 21వ తేదీ మధ్యాహ్నం 01:11 నిమిషాల నుంచి మధ్యాహ్నం 03:18 నిమిషాల మధ్యలో తమ వ్రతాన్ని విరమించుకోవాలి. ఇక వైష్ణవ సంప్రదాయాన్ని పాటించేవారు నవంబర్ 22వ తేదీన ఉదయం పూట విరమణ చేయాల్సి ఉంటుంది.
పద్మ, స్కంద పురాణాల ప్రకారం ఏకాదశి ప్రాముఖ్యత
{{/usCountry}}పద్మ మరియు స్కంద పురాణాల ప్రకారం, దేవఉठని ఏకాదశి రోజున శ్రీ మహావిష్ణువును నిష్టతో పూజించిన వారికి వేలాది అశ్వమేధ, రాజసూయ యాగాలను చేసినంత మహాపుణ్యం లభిస్తుందని నమ్ముతారు. మానవుడు తన జీవితంలో చేసిన సకల పాపాలు తొలగిపోయి, మోక్షప్రాప్తి కలుగుతుందని శాస్త్ర వచనం. ఈ వ్రత ప్రభావం వల్ల గృహంలో సిరిసంపదలు వెల్లివిరుస్తాయని, సుఖ సంతోషాలు నిండుగా ఉంటాయని భక్తుల ప్రగాఢ విశ్వాసం.
పాటించవలసిన ముఖ్యమైన నియమాలు
తులసి వివాహం: ఈ పర్వదినాన జగన్మాత తులసీదేవికి, సాలిగ్రామ రూపంలో ఉన్న శ్రీమన్నారాయణుడికి అత్యంత వైభవంగా వివాహం జరిపించడం ఉత్తమమైన సాంప్రదాయం.
దీపారాధన: ఏకాదశి నాటి సాయంత్రం వేళ ఇంటి ప్రధాన ద్వారం వద్ద, పూజా మందిరంలో మరియు తులసి మొక్క ముందు మట్టి ప్రమిదలతో దీపాలు వెలిగించి దీపదానం చేయడం అత్యంత శ్రేయస్కరం.
దాన ధర్మాలు: శక్తి మేరకు నిరుపేదలకు అన్నదానం, వస్త్రదానం చేయడం వల్ల అనూహ్యమైన పుణ్యఫలాలు ప్రాప్తిస్తాయని పెద్దలు చెబుతున్నారు.
ఏకాదశి నాడు ఉల్లి, వెల్లుల్లి వంటి తామసిక ఆహార పదార్థాలతో పాటు మాంస, మద్యాధులను పూర్తిగా దూరంగా ఉంచాలి.
ఈ రోజు బియ్యంతో చేసిన ఆహారాన్ని అస్సలు తీసుకోకూడదు.
గోళ్లూ, తల వెంట్రుకలు కత్తిరించుకోవడం కూడా వర్జ్యమే.
అలాగే ఎలాంటి వాదనలు, గొడవలకు పోకుండా ప్రశాంతంగా ఉండాలి.