దీపావళిని ఐదు రోజుల పాటు జరుపుకుంటాము. దీపావళి పండుగ ధన త్రయోదశితో మొదలవుతుంది. ఆ రోజు ధన్వంతరి స్వామివారిని పూజిస్తాము. అలాగే లక్ష్మీదేవిని, కుబేరుడిని కూడా భక్తితో పూజిస్తారు. ధన త్రయోదశి నాడు కొన్ని వస్తువులను కొనుగోలు చేసే సంప్రదాయంతో పాటుగా, యమ దీపదానం చేసే సంప్రదాయం కూడా ఉంది. ధన త్రయోదశి రోజు యమ దీపదానం ఎందుకు చేయాలి? యమ దీపం ప్రాముఖ్యత, పురాణ కథ, పూజా విధానం గురించి పూర్తి వివరాలు చూసేద్దాం.
అకాల మృత్యు భయం పోతుంది
సాయంత్రం ధన త్రయోదశి నాడు ఇంటి బయట యమధర్మరాజు పేరు మీద దీపాన్ని వెలిగించాలి. అలా చేస్తే అకాల మృత్యు భయం తొలగిపోతుందని నమ్ముతారు. యమ దీపదానం ప్రాముఖ్యత ఏంటి? పురాణ కథ ఏంటో కూడా చూసేద్దాం.
హిందూ శాస్త్రాల ప్రకారం చూస్తే, యమధర్మరాజును మృత్యుదేవుడిగా, ధర్మానికి ప్రతిరూపంగా చెప్తారు. అయితే కార్తీక మాసంలో వచ్చే కృష్ణ పక్ష త్రయోదశి రోజు సాయంత్రం యమధర్మరాజు పేరుతో దీపాన్ని వెలిగించాలి. దీనిని యమ దీపదానం అని అంటారు.
ఆ రోజు ఇలా చేయడం వలన కుటుంబ సభ్యులందరూ కూడా దీర్ఘాయుష్షును పొందుతారు. ఆరోగ్యం, సుఖ సంతోషాలు కలగాలని వేడుకుంటారు. యముడికి దీపం సమర్పిస్తే అకాల మృత్యు భయం పోతుందని, కుటుంబం అంతా కూడా క్షేమంగా ఉంటుందని నమ్ముతారు.
యమ దీపదానం వెనుక ఉన్న కథ
రాజు హేముడి కొడుకు జాతకంలో పెళ్లయిన నాలుగు రోజులకే మరణం సంభవిస్తుందని ఉంటుంది. యువరాజుకు పెళ్లి జరిగిన తర్వాత ఈ విషయం అతని భార్యకు తెలుస్తుంది. భర్తను మృత్యువు నుంచి కాపాడుకోవాలని ఆమె అనుకుంటుంది.
వివాహమైన నాలుగవ రోజు రాత్రి రాజభవన ప్రవేశ ద్వారం దగ్గర బంగారు, వెండి ఆభరణాలు, విలువైన వస్తువులను గుట్టలుగా పోసి, భవనం అంతటా కూడా దీపాలను వెలిగించి, భర్తకు నిద్ర రాకుండా కథలు చెబుతూ మెలకువగా ఉంచుతుంది. యమధర్మరాజు పాము రూపంలో యువరాజు ప్రాణాలను తీసుకెళ్లడానికి వస్తాడు.
దీపాల వెలుగు, బంగారు ఆభరణాల మెరుపుతో కళ్లు సరిగ్గా కనిపించక అక్కడే ఉండిపోయి, తెల్లవారుజామున తిరిగి ఆ పాము వెళ్ళిపోతుంది. యువరాజు ప్రాణాలు నిలిచాయని, ధన త్రయోదశి రోజు రాత్రి యమధర్మరాజు పేరుతో దీపాలను వెలిగించే సంప్రదాయం ప్రాచుర్యంలోకి వచ్చింది.
యమ దీపాన్ని ఏ దిశలో వెలిగిస్తే మంచిది?
{{/usCountry}}దీపాల వెలుగు, బంగారు ఆభరణాల మెరుపుతో కళ్లు సరిగ్గా కనిపించక అక్కడే ఉండిపోయి, తెల్లవారుజామున తిరిగి ఆ పాము వెళ్ళిపోతుంది. యువరాజు ప్రాణాలు నిలిచాయని, ధన త్రయోదశి రోజు రాత్రి యమధర్మరాజు పేరుతో దీపాలను వెలిగించే సంప్రదాయం ప్రాచుర్యంలోకి వచ్చింది.
యమ దీపాన్ని ఏ దిశలో వెలిగిస్తే మంచిది?
{{/usCountry}}యమ దీపాన్ని వెలిగించేటప్పుడు ముఖద్వారం బయట దక్షిణ దిశను అభిముఖంగా చేసుకుని వెలిగించాలి.
యమ దీపానికి మట్టి ప్రమిదలను ఉపయోగించాలి.
ఆవ నూనె లేదా నువ్వుల నూనె వేసి వెలిగిస్తే మంచిది. పత్తితో చేసిన వత్తిని వేసి దీపం వెలిగించాలి.
ప్రధాన ద్వారం బయట దక్షిణ దిశను అభిముఖంగా దీపాన్ని ఉంచాలి.
ఇలా చేయడం వలన ఆరోగ్యం కలుగుతుంది. సుఖ సంతోషాలు, దీర్ఘాయుష్షును కూడా పొందవచ్చు.