దీపావళి పండుగకు ముందు వచ్చే అత్యంత పవిత్రమైన రోజు ధనత్రయోదశి. ప్రతి ఏటా ఆశ్వయుజ మాసం కృష్ణ పక్ష త్రయోదశి నాడు ఈ పర్వదినాన్ని జరుపుకుంటారు. ఈ ఏడాది నవంబర్ 6, 2026 శుక్రవారం రోజున ధన త్రయోదశి వచ్చింది.
ఈరోజు మార్కెట్లలో కొనుగోళ్ల జోరు కనిపిస్తుంది. నూతన ఆభరణాలు, ఇత్తడి, రాగి, పీతల వంట పాత్రలు, వాహనాలు, చివరకు ఒక చిన్న చీపురు పుల్లలను సైతం కొనుగోలు చేస్తుంటారు. ఈ రోజు కొనుగోలు చేసే వస్తువుల విలువ పదమూడు రెట్లు పెరుగుతుందని, ఇంట సిరులు వర్షిస్తాయని ప్రజల గట్టి నమ్మకం. అయితే, అసలు ఈ రోజు ఇవే వస్తువులను ఎందుకు కొనుగోలు చేయాలో ఎప్పుడైనా ఆలోచించారా? దాని వెనుక ఉన్న ఆచారాలు, ఆరోగ్య రహస్యాలను ఇక్కడ తెలుసుకుందాం.
ధన్వంతరి జయంతి రహస్యం
పురాణాల ప్రకారం.. సముద్ర మథన సమయంలో ఆయుర్వేద వైద్యానికి అధిదేవుడైన భగవానుడు ధన్వంతరి తన చేతిలో అమృత కలశంతో లోకానికి దర్శనమిచ్చారు. ఆయనను సాక్షాత్తు శ్రీ మహావిష్ణువు అవతారంగా భావిస్తారు. లోకంలోని సమస్త రోగాలను పారద్రోలి, నిత్య ఆరోగ్య ప్రదాతగా ఆయనను పూజిస్తారు.
ధన్వంతరికి అత్యంత ప్రీతిపాత్రమైన లోహం ఇత్తడి. అందుకే ఈ పర్వదినాన ఇత్తడి పాత్రలను కొనుగోలు చేసే సాంప్రదాయం వెలుగులోకి వచ్చింది. పూర్వం రోజుల్లో కేవలం ఐశ్వర్యమే కాకుండా ఆరోగ్యమే మహాభాగ్యమని భావించేవారు. మనిషికి సంపద ఎంత ఉన్నప్పటికీ, దృఢమైన ఆరోగ్యం లేకపోతే ఏదీ అనుభవించలేడు. అందుకే దైనందిన జీవితంలో ఉపయోగపడే, ఆరోగ్యాన్ని రక్షించే పాత్రలను ఇంటికి తెచ్చుకోవడం ద్వారా ఆయురారోగ్యాలు సిద్ధిస్తాయని పెద్దలు నమ్మేవారు.
బంగారం, వెండి కొనుగోలు వెనుక అంతరార్థం
ధన త్రయోదశి నాడు బంగారం, వెండి నాణేలు లేదా ఆభరణాలను కొనుగోలు చేయడం అనాదిగా వస్తున్న ఆచారం. బంగారాన్ని అత్యంత పవిత్రమైన, శుభకరమైన లోహంగా కొలుస్తారు. ఇది ఐశ్వర్యానికి, వైభవానికి ప్రతీకగా నిలుస్తుంది. ఈ రోజు బంగారం కొంటే లక్ష్మీదేవి, కుబేరుడు ఇంట్లో కొలువుదీరుతారని విశ్వసిస్తారు.
మరోవైపు వెండిని చంద్రుని రూపంగా భావిస్తారు. చంద్రుడు మనశ్శాంతికి, ప్రశాంతతకు, చల్లదానానికి ప్రతీక. కేవలం బ్యాంకు నిల్వలు, డబ్బు మాత్రమే జీవితంలో శాంతినివ్వలేవు. మనిషికి మానసిక ప్రశాంతత, సంతృప్తి ఎంతో ముఖ్యం. అందుకే వెండిని కొనుగోలు చేయడం ద్వారా మనసు ప్రశాంతంగా ఉండి, జీవితంలో సుఖసంతోషాలు వెల్లివిరుస్తాయని శాస్త్రాలు చెబుతున్నాయి.
చీపురును ఎందుకు కొనాలి? మా లక్ష్మీ స్వరూపం
{{/usCountry}}మరోవైపు వెండిని చంద్రుని రూపంగా భావిస్తారు. చంద్రుడు మనశ్శాంతికి, ప్రశాంతతకు, చల్లదానానికి ప్రతీక. కేవలం బ్యాంకు నిల్వలు, డబ్బు మాత్రమే జీవితంలో శాంతినివ్వలేవు. మనిషికి మానసిక ప్రశాంతత, సంతృప్తి ఎంతో ముఖ్యం. అందుకే వెండిని కొనుగోలు చేయడం ద్వారా మనసు ప్రశాంతంగా ఉండి, జీవితంలో సుఖసంతోషాలు వెల్లివిరుస్తాయని శాస్త్రాలు చెబుతున్నాయి.
చీపురును ఎందుకు కొనాలి? మా లక్ష్మీ స్వరూపం
{{/usCountry}}ధనత్రయోదశి రోజున చాలామంది ఇళ్లలోకి కొత్త చీపురును తీసుకువస్తారు. హిందూ ధర్మం ప్రకారం చీపురును సాక్షాత్తు మహాలక్ష్మి స్వరూపంగా భావిస్తారు. ఎందుకంటే లక్ష్మీదేవి ఎప్పుడూ పరిశుభ్రమైన, శుచి శుభ్రతలు ఉన్న ప్రదేశాలలోనే నివసిస్తుంది. కొత్త చీపురును ఇంటికి తెచ్చి పూజించడం ద్వారా ఇంట్లోని దరిద్రం, ప్రతికూల శక్తి, అరిష్టాలు తొలగిపోతాయని, సకల శుభాలు కలుగుతాయని నమ్ముతారు.
పురాణాల ఆధారంగా సముద్ర మథనం నుంచి లక్ష్మీ పూజకు సంబంధించిన 7 పవిత్ర ప్రతీకలు వెలువడ్డాయి. వాటిలో ఏనుగు, పద్మం, బంగారు కలశాలు, ఆభరణాలు, హారాలు, పసుపు పచ్చని పట్టు వస్త్రాలు, వైజయంతి మాల, పంచగవ్యాలు (ఆవు పాలు, పెరుగు, నెయ్యి, గోమయం, గోమూత్రం), అలాగే చందనం, కుంకుమ ముఖ్యమైనవి. నేటికీ మనం అమ్మవారి పూజలో ఈ వస్తువులను ఉపయోగించడానికి ఇవే కారణాలు.