ఏకాదశి వ్రతం ఎలా చేయాలి? ఈ నియమాలు పాటిస్తేనే సంపూర్ణ ఫలితం.. తెలుసుకోవాల్సిన ముఖ్య విషయాలు

ఏకాదశి తిథికి అత్యంత విశిష్టమైన స్థానం ఉంది. శ్రీమహావిష్ణువుకు అత్యంత ప్రీతిపాత్రమైన ఈ రోజున ఉపవాసం, పూజలు, జపం, దానధర్మాలు చేయడం వల్ల అపారమైన పుణ్యం లభిస్తుందని పురాణాలు చెబుతున్నాయి. ఏకాదశి వ్రతాన్ని కేవలం ఉపవాసంగా కాకుండా, శరీర–మనస్సు–ఆత్మను పవిత్రం చేసుకునే ఆధ్యాత్మిక సాధనగా భావిస్తారు.

ఏకాదశి తిథికి సనాతన ధర్మంలో విశేష ప్రాముఖ్యత ఉంది. శ్రీమహావిష్ణువుకు అత్యంత ప్రీతిపాత్రమైన ఈ రోజున భక్తిశ్రద్ధలతో వ్రతం ఆచరించడం వల్ల వేల గోదానాలతో సమానమైన పుణ్యం లభిస్తుందని శాస్త్రాలు చెబుతున్నాయి. అయితే, ఈ వ్రత నియమాలను సరిగ్గా పాటించినప్పుడే పూర్తి ఫలితం దక్కుతుంది.

వ్రతాన్ని ఆరంభించే విధానం

तुलसी से भगवान्‌ श्रीविष्णु की पूजा करने वाले का कभी पुनर्जन्म नहीं होता

ఏకాదశి రోజున ఉదయాన్నే నిద్రలేచి స్నానాదులు పూర్తి చేసుకున్న తర్వాత, చేతిలో నీరు తీసుకుని శ్రీహరిని స్మరిస్తూ వ్రత సంకల్పం చేయాలి. "స్వామీ, ఈ రోజు నేను నీ వ్రతాన్ని నిష్ఠతో ఆచరిస్తున్నాను, నాపై అనుగ్రహం చూపు," అని మనస్ఫూర్తిగా ప్రార్థించాలి. పగలు విష్ణుమూర్తి ధ్యానంలో గడపాలి. రాత్రిపూట జాగరణ చేయడం ఉత్తమం. శక్తి కొద్దీ పేదలకు దానధర్మాలు చేసి, తెలిసో తెలియకో చేసిన తప్పులను క్షమించమని భగవంతుడిని వేడుకోవాలి. శుక్ల పక్షం, కృష్ణ పక్షం అనే తేడా లేకుండా ప్రతి ఏకాదశికి ఇదే విధానాన్ని పాటించాలి.

దశమి నుండే మొదలు

ఏకాదశి వ్రత నియమాలు కేవలం ఆ రోజు మాత్రమే కాదు, ముందు రోజు దశమి నుండే మొదలవుతాయి. శాస్త్రం ప్రకారం, దశమి రాత్రి భోజనం చేసేవారు వ్రత ఫలంలో సగం పొందుతారు, అలాగే దశమి రోజున ఒక్కసారి మాత్రమే భోజనం చేసేవారు మరింత ఎక్కువ ఫలితాన్ని పొందుతారు. సన్యాసులు రాత్రి భోజనాన్ని పూర్తిగా వర్జించాలి. గృహస్థులు నక్షత్రాలు కనిపించిన తర్వాత ఆహారం తీసుకోవడం శాస్త్ర సమ్మతం. దశమి రాత్రి దాటిన తర్వాత, ఏకాదశి ఉదయం నుండి నియమాలను కఠినంగా పాటించడం ప్రారంభించాలి.

ఏకాదశి నాడు ఏం తినాలి?

ఆహార పదార్థాలు: ఆలుగడ్డ, చిలగడదుంప, పాలు, పెరుగు, పన్నీరు, మజ్జిగ, ఎండు ఫలాలు, మరియు ఆయా కాలాల్లో దొరికే తాజా పండ్లను తీసుకోవచ్చు.

సుగంధ ద్రవ్యాలు: వ్రతంలో భాగంగా తీసుకునే ఆహారంలో సాధారణ ఉప్పుకు బదులుగా సైంధవ లవణం, పోపు కోసం మిరియాలు మాత్రమే వాడాలి.

ఏకాదశి రోజున ఏం తినకూడదు?

నియమబద్ధమైన ఏకాదశి వ్రతం ఆచరించే వారు ఈ క్రింది పదార్థాలకు, అలవాట్లకు దూరంగా ఉండాలి:

ఆహారం: బియ్యం, గోధుమలు, పప్పు ధాన్యాలు, ఉల్లిపాయలు, వెల్లుల్లి, మరియు తామసిక ఆహార పదార్థాలు తీసుకోకూడదు. అలాగే వంకాయ, క్యాలీఫ్లవర్, క్యారెట్ వంటి కూరగాయలతో పాటు పుచ్చకాయ, కర్బూజా వంటి కొన్ని ప్రత్యేక పండ్లను కూడా ముట్టుకోకూడదు.

పాత్రలు: దశమి రోజు నుండి కంచు పాత్రలను వాడకూడదు.

దురలవాట్లు: జూదం, పగటి నిద్ర, తాంబూలం, పరుల నింద, దొంగతనం, హింస, కోపం, మరియు అసత్యం పలకడం వంటి పనులు దరిచేరనివ్వకూడదు. ఈ నియమాలు ఏకాదశి రోజునే కాకుండా, దశమి నుండి ద్వాదశి వరకు పాటించడం వల్ల వ్రత పరిపూర్ణత సిద్ధిస్తుంది.